Μελλοντικός προϋπολογισμός της ΕΕ: Η ΕΕ πρέπει να θέσει τις περιφέρειες και τις πόλεις στο επίκεντρο των πολιτικών για την ανταγωνιστικότητα και την ενιαία αγορά

Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης μπορεί να ενισχυθεί μόνο εάν οι επενδυτικές στρατηγικές ευθυγραμμιστούν με τα πλεονεκτήματα όλων των ευρωπαϊκών εδαφών, σύμφωνα με σχέδιο γνωμοδότησης σχετικά με το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας που εγκρίθηκε από την επιτροπή «Οικονομική πολιτική» (ECON) στις 27 Ιανουαρίου. Τα μέλη της επιτροπής ECON ενέκριναν επίσης σχέδιο γνωμοδότησης με θέμα «Πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία», τονίζοντας τη σημασία της αποτελεσματικής πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και τον ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών. Και τα δύο σχέδια γνωμοδοτήσεων συμβάλλουν στις εν εξελίξει εργασίες της Επιτροπής των Περιφερειών σχετικά με τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028-34.  

Ταμείο Ανταγωνιστικότητας

Υιοθετώντας σχέδιο γνωμοδότησης σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (ΕΚΤ), το οποίο θα πρέπει να δημιουργηθεί το 2028 στο πλαίσιο του μελλοντικού μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ, τα μέλη της επιτροπής ECON εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για τη φιλοδοξία να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, ζητώντας παράλληλα μια ισχυρή τοποκεντρική προσέγγιση. Συζήτησαν τη συμμετοχή των περιοχών στο πλαίσιο της αξιακής αλυσίδας του ΤΕΚ, τονίζοντας ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαδραματίζουν καίριο ρόλο όχι μόνο ως αποδέκτες χρηματοδότησης αλλά και ως καταλύτες, συντονιστές και χώροι δοκιμών για περιφερειακά οικοσυστήματα καινοτομίας που συνδέουν πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις και φορείς της κοινωνίας των πολιτών. Υπογράμμισαν επίσης ότι η σχεδιαζόμενη συγχώνευση 14 χρηματοδοτικών προγραμμάτων θα πρέπει να λάβει υπόψη τα διδάγματα που αντλήθηκαν από την εφαρμογή σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.  

Εισηγητής Pehr Granfalk (SE/EPP), δημοτικός σύμβουλος Solna: «Για να έχει πραγματικό αντίκτυπο ένα Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, πρέπει να είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την τοπική και περιφερειακή πραγματικότητα. Αυτή είναι η σημαντικότερη βελτίωση που θέλουμε να δούμε για να ενισχύσουμε την αποτελεσματικότητα και τη νομιμότητα του Ταμείου.» 

Το σχέδιο γνωμοδότησης προβλέπεται να υιοθετηθεί κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ τον Μάρτιο. 

Πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία

Μολονότι εκφράζουν την ικανοποίησή τους για την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία 2028-34, τα μέλη της επιτροπής ECON τόνισαν, κατά την έγκριση σχεδίου γνωμοδότησης, ότι μια εύρυθμα λειτουργούσα ενιαία αγορά απαιτεί τη συστηματική συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην εφαρμογή και την επιβολή του, ιδίως στις παραμεθόριες και περιφερειακές περιοχές. Επιπλέον, τα μέλη τονίζουν ότι η πολιτική συνοχής δεν είναι απλώς συμπληρωματική, αλλά θεμελιώδης για την ορθή λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Στο σχέδιο γνωμοδότησης, τόνισαν επίσης την ανάγκη να ενισχυθεί η εδαφική διάσταση της διακυβέρνησης και της παρακολούθησης του προγράμματος, να βελτιωθεί η διοικητική ικανότητα μέσω της κατάρτισης και των ψηφιακών εργαλείων και να εξασφαλιστούν ισχυρές συνέργειες με άλλα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ. 

Εισηγήτρια Emma Blain (IE/EPP), μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Δουβλίνου: «Σε μια εποχή γεωπολιτικής αστάθειας, το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία αποτελεί στρατηγικό σημείο αναφοράς για την οικονομική ισχύ και ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Στηρίζει την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια, αλλά θα αποδώσει μόνο εάν λειτουργήσει επιτόπου, σε κάθε περιοχή. Ως εκ τούτου, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές πρέπει να αναγνωριστούν ως βασικοί εταίροι στην εφαρμογή και την επιβολή, με τη συνοχή και την εδαφική εικόνα να ενσωματώνονται στο επίκεντρο του προγράμματος, ώστε η ενιαία αγορά να αποφέρει πραγματικά οφέλη για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις σε ολόκληρη την ΕΕ.» 

Το σχέδιο γνωμοδότησης προβλέπεται να υιοθετηθεί κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ τον Μάρτιο.   

Επίσης κατά τη διάρκεια της συνάντησης

Τα μέλη της επιτροπής ECON ενέκριναν σχέδιο γνωμοδότησης με θέμα «Αξιολόγηση των οδηγιών για τις δημόσιες συμβάσεις», το οποίο εκπόνησαν ο Roberto Gualtieri (IT/PES), δήμαρχος Ρώμης και πρώην υπουργός Οικονομίας της Ιταλίας, τονίζοντας ότι ο τρόπος με τον οποίο δαπανώνται επιτόπου οι δημόσιοι πόροι της ΕΕ διαμορφώνει άμεσα τα εδάφη και τις κοινωνίες της Ευρώπης. Ζήτησαν την απλούστευση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις και την ευθυγράμμιση των δημόσιων δαπανών με τους στόχους της ΕΕ, για την προώθηση στρατηγικών, βιώσιμων και βασιζόμενων στην καινοτομία δημόσιων συμβάσεων. Για να απελευθερώσουν το δυναμικό των δημόσιων συμβάσεων ως στρατηγικού εργαλείου, ενέκριναν ένα σύνολο γενικών αρχών για τη μείωση των νομικών κινδύνων για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές. Τόνισαν επίσης τη σημασία της ενσωμάτωσης κριτηρίων βιωσιμότητας και - για πολύ συγκεκριμένους στρατηγικούς τομείς - προτιμήσεων «Made in Europe» χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση για τις δημόσιες αρχές.   

Επιπλέον, τα μέλη της επιτροπής ECON ενέκριναν σχέδιο γνωμοδότησης σχετικά με το σχέδιο δράσης για την ευρωπαϊκή χημική βιομηχανία, το οποίο εκπόνησε ο Frederiek Vermeulen (BE/EPP), μέλος του δημοτικού συμβουλίου του Ichtegem, ζητώντας μια ισχυρή εταιρική σχέση μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των τοπικών και περιφερειακών αρχών για τη διασφάλιση μιας τοποκεντρικής προσέγγισης που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, τη στρατηγική αυτονομία και τον βιώσιμο βιομηχανικό μετασχηματισμό σε όλες τις περιφέρειες χημικών προϊόντων. Τα μέλη της επιτροπής ECON εξέφρασαν επίσης την ικανοποίησή τους για τη σύσταση της συμμαχίας για τα χημικά προϊόντα κρίσιμης σημασίας, υπογραμμίζοντας ότι η συμμαχία πρέπει να προωθήσει διαπεριφερειακές εταιρικές σχέσεις, να αναπτύξει ισχυρά συστήματα παρακολούθησης και έγκαιρης προειδοποίησης για τη διασφάλιση της παραγωγής χημικών προϊόντων κρίσιμης σημασίας, τη στήριξη της καινοτομίας και των επενδύσεων και τον συντονισμό της βιομηχανικής ανθεκτικότητας σε επίπεδο ΕΕ. 

Και οι δύο γνωμοδοτήσεις προβλέπεται να υιοθετηθούν κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ τον Μάρτιο.  

Τα μέλη της επιτροπής ECON προβαίνουν σε μια πρώτη ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τις ακόλουθες γνωμοδοτήσεις:   

• Ψηφιακή απλούστευση και στρατηγική για την Ένωση Δεδομένων, που εκπονήθηκε από τον εισηγητή Pehr Granfalk (SE/EPP), δημοτικό σύμβουλο Solna· 

• Ευρωπαϊκά επιχειρηματικά πορτοφόλια, που συντάχθηκε από τον εισηγητή κ. Branislav Zacharides (SK/ECR), δήμαρχο Vrútky. 

Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης, τα μέλη της επιτροπής ECON διόρισαν τον Willy Borsus (BE/Renew E), δημοτικό σύμβουλο της Marche-En-Famenne, εισηγητή για την πράξη για τον βιομηχανικό επιταχυντή, και τον Zdeněk Hřib (CZ/Πράσινοι &amp· Προοδευτικοί), δημοτικό σύμβουλο της Πράγας, εισηγητή για τα ψηφιακά δίκτυα και την πράξη για την κυβερνοασφάλεια 2. 

Ιστορικό

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2028-34. Θα πρέπει να οδηγήσει σε επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες για την απλούστευση και την επιτάχυνση της χρηματοδότησης της ΕΕ και να λειτουργήσει ως καταλύτης για ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις. 

• Στο πλαίσιο της πρότασης για το ΠΔΠ, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία, προκειμένου να ενισχυθεί επίσης η φορολογική συνεργασία και η καταπολέμηση της απάτης.  

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί επί του παρόντος τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις και ανακοίνωσε ότι θα δημοσιεύσει πρόταση για τη μεταρρύθμισή τους το 2026.  

• Τον Ιούλιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε το σχέδιο δράσης της ευρωπαϊκής χημικής βιομηχανίας για τη στήριξη του τομέα των χημικών προϊόντων και των επενδύσεών τους στον εκσυγχρονισμό. Βασικό στοιχείο του σχεδίου δράσης είναι η δημιουργία της συμμαχίας για τα χημικά προϊόντα κρίσιμης σημασίας, στην οποία συμμετέχουν η Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα μέρη για την αντιμετώπιση των κύριων προκλήσεων που επηρεάζουν τον τομέα. 

Αρμόδιος:
Theresa Sostmann
Τηλ.: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu