Przyszły budżet UE: UE musi umieścić regiony i miasta w centrum polityki konkurencyjności i jednolitego rynku

Konkurencyjność Europy można zwiększyć tylko wtedy, gdy strategie inwestycyjne będą dostosowane do mocnych stron wszystkich terytoriów europejskich, zgodnie z projektem opinii w sprawie nowego Europejskiego Funduszu Konkurencyjności przyjętym przez Komisję Polityki Gospodarczej (ECON) w dniu 27 stycznia. Członkowie Komisji ECON przyjęli również projekt opinii w sprawie programu na rzecz jednolitego rynku i ceł, w którym podkreślono znaczenie skutecznego wielopoziomowego sprawowania rządów oraz rolę władz lokalnych i regionalnych. Oba projekty opinii stanowią wkład w bieżące prace Komitetu Regionów nad długoterminowym budżetem UE na lata 2028–2034.  

Fundusz na rzecz konkurencyjności

Przyjmując projekt opinii w sprawie Europejskiego Funduszu Konkurencyjności, który powinien zostać utworzony w 2028 r. w ramach przyszłego długoterminowego budżetu UE, członkowie Komisji ECON z zadowoleniem przyjęli ambitny cel wzmocnienia konkurencyjności Europy, wzywając jednocześnie do przyjęcia zdecydowanego podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar. Omówili zaangażowanie terytoriów w ramy łańcucha wartości ECF, podkreślając, że władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę nie tylko jako odbiorcy finansowania, ale także jako katalizatory, koordynatorzy i tereny testowe dla regionalnych ekosystemów innowacji łączących uniwersytety, ośrodki badawcze, przedsiębiorstwa i podmioty społeczeństwa obywatelskiego. Podkreślili również, że planowane połączenie 14 programów finansowania powinno uwzględniać wnioski wyciągnięte z wdrażania na szczeblu lokalnym i regionalnym.  

Sprawozdawca Pehr Granfalk (SE/EPL), członek rady gminy Solna: „Aby Europejski Fundusz Konkurencyjności wywarł rzeczywisty wpływ, musi być mocno zakorzeniony w realiach lokalnych i regionalnych. Jest to najważniejsza poprawa, jaką chcemy osiągnąć, aby zwiększyć skuteczność i legitymację funduszu. 

Przyjęcie projektu opinii zaplanowano na marcową sesję plenarną KR-u. 

Program na rzecz jednolitego rynku i ceł

Przyjmując z zadowoleniem wniosek Komisji Europejskiej dotyczący programu na rzecz jednolitego rynku i ceł na lata 2028–2034, członkowie Komisji ECON podkreślili, że dobrze funkcjonujący jednolity rynek wymaga systematycznego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w jego wdrażanie i egzekwowanie, zwłaszcza w regionach przygranicznych i peryferyjnych. Ponadto członkowie podkreślili, że polityka spójności nie tylko uzupełnia, ale ma zasadnicze znaczenie dla właściwego funkcjonowania jednolitego rynku. W projekcie opinii podkreślono również potrzebę wzmocnienia wymiaru terytorialnego zarządzania programem i jego monitorowania, poprawy zdolności administracyjnych poprzez szkolenia i narzędzia cyfrowe oraz zapewnienia silnej synergii z innymi unijnymi instrumentami finansowania. 

Sprawozdawczyni Emma Blain (IE/EPL), członkini Rady Miasta Dublina: „W czasach niestabilności geopolitycznej program na rzecz jednolitego rynku i ceł jest strategiczną kotwicą siły gospodarczej i odporności Europy. Stanowi on podstawę konkurencyjności i bezpieczeństwa, ale przyniesie rezultaty tylko wtedy, gdy będzie działał w terenie, w każdym regionie. Władze lokalne i regionalne należy zatem uznać za głównych partnerów we wdrażaniu i egzekwowaniu przepisów, a spójność i wgląd terytorialny powinny stanowić centralny element programu, tak aby jednolity rynek przynosił rzeczywiste korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom w całej UE. 

Przyjęcie projektu opinii zaplanowano na marcową sesję plenarną KR-u.   

Również podczas spotkania

Członkowie Komisji ECON przyjęli projekt opinii w sprawie oceny dyrektyw w sprawie zamówień publicznych, przygotowany przez Roberto Gualtieriego (IT/PES), burmistrza Rzymu i byłego włoskiego ministra gospodarki, podkreślając, że sposób, w jaki unijne środki publiczne są wydawane w terenie, bezpośrednio kształtuje terytoria i społeczeństwa Europy. Wezwali do uproszczenia przepisów dotyczących zamówień publicznych i dostosowania wydatków publicznych do celów UE, aby promować strategiczne, zrównoważone i oparte na innowacjach zamówienia publiczne. Aby uwolnić potencjał zamówień publicznych jako narzędzia strategicznego, zatwierdzili zestaw ogólnych zasad mających na celu zmniejszenie ryzyka prawnego dla władz lokalnych i regionalnych. Podkreślili również znaczenie uwzględnienia kryteriów zrównoważonego rozwoju oraz – w przypadku bardzo konkretnych sektorów strategicznych – preferencji „Made in Europe” bez nakładania dodatkowych obciążeń na organy publiczne.   

Ponadto członkowie Komisji ECON przyjęli projekt opinii w sprawie planu działania na rzecz europejskiego przemysłu chemicznego, sporządzony przez Frederieka Vermeulena (BE/EPL), członka rady gminy Ichtegem, w którym wezwano do silnego partnerstwa między Komisją Europejską a władzami lokalnymi i regionalnymi w celu zapewnienia podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar, które wzmocni konkurencyjność, strategiczną autonomię i zrównoważoną transformację przemysłową we wszystkich regionach chemicznych. Członkowie Komisji ECON z zadowoleniem przyjęli również utworzenie sojuszu na rzecz chemikaliów o krytycznym znaczeniu, podkreślając, że sojusz musi promować partnerstwa międzyregionalne, opracowywać solidne systemy monitorowania i wczesnego ostrzegania w celu ochrony produkcji chemikaliów o krytycznym znaczeniu, wspierać innowacje i inwestycje oraz koordynować ogólnounijną odporność przemysłową. 

Obie opinie mają zostać przyjęte na marcowej sesji plenarnej KR-u.  

Członkowie Komisji ECON przeprowadzili pierwszą wymianę poglądów na temat następujących opinii:   

• uproszczenie cyfrowe i strategia w zakresie unii danych, przygotowane przez sprawozdawcę Pehra Granfalka (SE/EPL), członka rady gminy Solna; 

• Europejskie portfele biznesowe, opracowane przez sprawozdawcę Branislava Zacharidesa (SK/EKR), burmistrza Vrútky. 

Podczas posiedzenia członkowie Komisji ECON wyznaczyli Willy’ego Borsusa (BE/Renew Europe), radnego gminy Marche-En-Famenne, na sprawozdawcę w sprawie aktu o akceleratorze przemysłowym, oraz Zdeněka Hřiba (CZ/Greens & Progressives), radnego miasta Pragi, na sprawozdawcę w sprawie sieci cyfrowych i aktu o cyberbezpieczeństwie 2. 

Kontekst

• Komisja Europejska zaproponowała utworzenie Europejskiego Funduszu Konkurencyjności w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2028–2034. Powinno to prowadzić do inwestycji w technologie strategiczne w celu uproszczenia i przyspieszenia finansowania unijnego oraz pobudzenia inwestycji prywatnych i publicznych. 

• W ramach wniosku w sprawie WRF Komisja Europejska przedstawiła program na rzecz jednolitego rynku i ceł, aby wzmocnić również współpracę podatkową i walkę z nadużyciami finansowymi.  

• Komisja Europejska przeprowadza obecnie ocenę dyrektyw w sprawie zamówień publicznych i ogłosiła, że w 2026 r. opublikuje wniosek w sprawie ich reformy.  

• W lipcu Komisja Europejska przedstawiła plan działania na rzecz europejskiego przemysłu chemicznego w celu wsparcia sektora chemicznego i jego inwestycji w modernizację. Kluczowym elementem planu działania jest utworzenie sojuszu na rzecz chemikaliów o krytycznym znaczeniu skupiającego Komisję i zainteresowane strony w celu sprostania głównym wyzwaniom mającym wpływ na ten sektor. 

Kontakt:
Theresa Sostmann
Tel.: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu