Ο Πρόεδρος Sandu απευθύνεται στην πρώτη συνεδρίαση της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής με τη Μολδαβία

Στο Κισινάου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών εγκαινιάζει επίσης τη νέα πιλοτική Ακαδημία της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης για τους τοπικούς και περιφερειακούς δημόσιους υπαλλήλους.

Η εναρκτήρια συνεδρίαση της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής μεταξύ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου στην πρωτεύουσα της Μολδαβίας, Κισινάου, έστειλε ισχυρό πολιτικό μήνυμα υποστήριξης της πορείας της χώρας προς την ένταξη στην ΕΕ. Μια ημέρα νωρίτερα, το Κισινάου φιλοξένησε επίσης τη 15η ετήσια συνεδρίαση της Διάσκεψης των Περιφερειακών και Τοπικών Αρχών για την Ανατολική Εταιρική Σχέση (ΔΠΤΑΑΕΣ). Εστίασε στη χειραγώγηση πληροφοριών από το εξωτερικό και εγκαινίασε μια πιλοτική διαδικτυακή ακαδημία για δημόσιους υπαλλήλους.

Η Πρόεδρος της Μολδαβίας Maia Sandu απευθύνθηκε προσωπικά στους τοπικούς και περιφερειακούς ηγέτες της ΕΕ και της Μολδαβίας κατά την πρώτη συνεδρίαση της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής (ΜΣΕ). Στην κεντρική ομιλία της, χαρακτήρισε τη συνάντηση σημαντική πηγή δυναμικής για τη χώρα καθώς προχωρά στην πορεία προς την ΕΕ και τόνισε τον ρόλο της νέας μορφής στην άμεση ανταλλαγή εμπειριών, βέλτιστων πρακτικών, πολιτιστικών και σχολικών ανταλλαγών.

Εμβάθυνση του διαλόγου σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο

Η ΜΣΕ ενέκρινε κοινή δήλωση με την οποία ζητεί μεγαλύτερη αποκέντρωση, οικονομική αυτονομία, διακυβέρνηση χωρίς αποκλεισμούς και διαρθρωμένη συμμετοχή των ενώσεων τοπικής αυτοδιοίκησης. Το έγγραφο, το οποίο δρομολογήθηκε κατόπιν πρότασης ενός μέλους της ΕτΠ στη ΜΣΕ, του Emil Draghici (RO/EA), επισημαίνει την ανάγκη για ειδική στήριξη από την ΕΕ, ισχυρότερη διασυνοριακή συνεργασία και ευθυγράμμιση με τα ευρωπαϊκά δημοκρατικά πρότυπα. 

Χρειάστηκε λιγότερο από ενάμιση έτος για να αναβαθμιστεί η συνεργασία της ΕτΠ με τη Μολδαβία από ομάδα εργασίας σε μικτή συμβουλευτική επιτροπή. Αυτό καταδεικνύει την ισχυρή πολιτική στήριξη της τοπικής δημοκρατίας και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης ως απαραίτητων συνιστωσών για την επιτυχή διεύρυνση της ΕΕ. Η δημιουργία της ΜΣΕ αποτελεί αναγνώριση του ζωτικού ρόλου των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο μέλλον της Μολδαβίας εντός της ΕΕ. Αντικατοπτρίζει τη σταθερή δέσμευση της ΕΕ και της Μολδαβίας να εμβαθύνουν τον αμοιβαίο διάλογο και τη συνεργασία τους σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Γεφύρωση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων και της εφαρμογής

Με τη ΜΣΕ, η ΕτΠ και η Μολδαβία έθεσαν τα θεμέλια για μια μακροπρόθεσμη εταιρική σχέση που θα διασφαλίσει την ενεργό συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών και των δύο πλευρών στη διαδικασία προσχώρησης της χώρας. Το φόρουμ θα συμβάλει στον προσδιορισμό συγκεκριμένων αναγκών, θα προτείνει πρακτικές λύσεις και συστάσεις πολιτικής με βάση την εμπειρία στα κράτη μέλη της ΕΕ και σε άλλες συνδεδεμένες χώρες. Προσφέρει μια πλατφόρμα διαβούλευσης σχετικά με την ειδική στήριξη που παρέχεται μέσω της διευκόλυνσης μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης και σχετικά με τη χρηματοδότηση που διατίθεται στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ. Είναι ένας χώρος για ανταλλαγές μεταξύ ομοτίμων μεταξύ δήμων και περιφερειών —τόσο σε πολιτικό όσο και σε τεχνικό επίπεδο—  για ζωτικής σημασίας μεταφορά γνώσεων και κοινά έργα που μπορούν να συμβάλουν στην επιτάχυνση της ένταξης της Μολδαβίας στην ΕΕ. Επιπλέον, η ΜΣΕ αποσκοπεί στην ενίσχυση των θεσμικών εταιρικών σχέσεων, όπως με το Κογκρέσο του Συμβουλίου της Ευρώπης. 

Σε επίπεδο ΕΕ, οι γνώσεις της ΜΣΕ σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο γίνονται αντιληπτές και εφαρμόζονται οι μεταρρυθμίσεις σε τοπικό επίπεδο θα αποτελέσουν πολύτιμο υλικό για την ετήσια έκθεση διεύρυνσης για τη Μολδαβία που εκπόνησε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Καταπολέμηση της χειραγώγησης πληροφοριών από το εξωτερικό

Στις 14 Σεπτεμβρίου, το Κισινάου φιλοξένησε μια άλλη σημαντική εκδήλωση — τη 15η ετήσια συνεδρίαση της Διάσκεψης των Περιφερειακών και Τοπικών Αρχών για την Ανατολική Εταιρική Σχέση (ΔΠΤΑΑΕΣ). Στο επίκεντρο της συζήτησης ήταν η χειραγώγηση των πληροφοριών και οι παρεμβάσεις από το εξωτερικό (FIMI), καθώς και η κατάσταση των τοπικών και περιφερειακών μέσων ενημέρωσης στις χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης. Η Μολδαβία —μαζί με την Ουκρανία—  συγκαταλέγεται στους πρωταρχικούς στόχους της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό λόγω της διαδικασίας προσχώρησης στην ΕΕ και του στρατηγικού προσανατολισμού της. Στις πρόσφατες εκλογές παρατηρείται όλο και πιο εξελιγμένη παρέμβαση που περιλαμβάνει συντονισμένες διαδικτυακές εκστρατείες, δίκτυα παραπληροφόρησης και προσπάθειες διαμόρφωσης της στάσης του κοινού απέναντι στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης της χώρας.

Ανάπτυξη ικανοτήτων για τους τοπικούς και περιφερειακούς δημόσιους υπαλλήλους

Κατά τη συνεδρίαση της ΔΠΤΑΑΕΣ στο Κισινάου, η ΕτΠ δρομολόγησε το πιλοτικό της σχέδιο για μια Ακαδημία Δημόσιας Διοίκησης σε Τοπικό και Περιφερειακό Επίπεδο (EPA) της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, η οποία θα παρέχει στους δημόσιους υπαλλήλους των χωρών εταίρων άμεση πρόσβαση στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, εξειδικευμένες γνώσεις και πραγματικά παραδείγματα από τους δήμους και τις περιφέρειες της ΕΕ. Θα προσφέρονται διαδικτυακά μαθήματα στις γλώσσες των συμμετεχόντων. Το πρόγραμμα σπουδών θα περιλαμβάνει πρακτικές πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι δήμοι και οι περιφέρειες της ΕΕ επιλύουν καθημερινά προβλήματα και θα καταστήσει δυνατή τη δικτύωση με ομοτίμους σε διασυνοριακό επίπεδο. Η πιλοτική ακαδημία θα πραγματοποιηθεί το πρώτο εξάμηνο του 2027.

Αποσπάσματα:

• Kata Tüttő (HU/PES), Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών: «Η συμμετοχή της Προέδρου Maia Sandu στη σημερινή εναρκτήρια συνεδρίαση της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής αποτελεί σαφή ένδειξη της τέλειας δυναμικής στην πορεία της Μολδαβίας προς την προσχώρηση στην ΕΕ. Η Μολδαβία έχει κάνει μια σαφή και θαρραλέα επιλογή να κινηθεί προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών υποστηρίζει σθεναρά αυτή την επιλογή. Πιστεύουμε ότι η διεύρυνση δεν αφορά μόνο τη διαπραγμάτευση κεφαλαίων και την ευθυγράμμιση της νομοθεσίας. Στόχος είναι να έρθει η Ευρώπη πιο κοντά στους πολίτες. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι πόλεις, οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να συμμετέχουν στη διαδικασία από την αρχή. Η Μικτή Συμβουλευτική Επιτροπή θα αποτελέσει ισχυρό μοχλό για την υλοποίηση αυτού του στόχου.»
• Maia Sandu, Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Μολδαβίας: «Η εταιρική μας σχέση σε κρατικό επίπεδο αναπτύσσεται με πολύ πιο συγκεκριμένη μορφή μεταξύ των τοπικών και περιφερειακών αρχών της Μολδαβίας και των εταίρων τους σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Αυτό επιτρέπει την άμεση ανταλλαγή εμπειριών, βέλτιστων πρακτικών, πολιτιστικών και σχολικών ανταλλαγών. Χαιρετίζουμε την έναρξη λειτουργίας της Ακαδημίας Δημόσιας Διοίκησης της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, η οποία θα αποτελέσει σημαντικό μέσο για την ανάπτυξη ικανοτήτων των δημοσίων υπαλλήλων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Η σημερινή συνεδρίαση και οι μελλοντικές εργασίες της Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής μεταξύ της Μολδαβίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών αποτελούν μια ακόμη σημαντική ώθηση στην προσπάθεια αυτή.»
• Mariana Gâju (RO/PES), συμπρόεδρος της ΜΣΕ Μολδαβίας και δήμαρχος Cumpăna, κομητεία Constanța: «Το ευρωπαϊκό μέλλον της Μολδαβίας δεν θα οικοδομηθεί μόνο σε αίθουσες διαπραγματεύσεων. Θα κατασκευαστεί σε κάθε πόλη, κωμόπολη και χωριό, όπου οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να κάνουν πραγματική διαφορά στην καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Η νέα Μικτή Συμβουλευτική Επιτροπή μετατρέπει τις τοπικές αρχές από παρατηρητές σε εταίρους και τους δίνει ισχυρότερη φωνή σε αυτή τη διαδικασία. Θα συνεργαστούμε για να διασφαλίσουμε ότι η προσχώρηση ενισχύει την τοπική δημοκρατία, βελτιώνει τις δημόσιες υπηρεσίες και δεν αφήνει καμία κοινότητα στο περιθώριο.»
• Valentina Casian, συμπρόεδρος της ΜΣΕ και δήμαρχος Strășeni: «Σήμερα κάνουμε ένα σημαντικό βήμα, ώστε η φωνή των κοινοτήτων μας να είναι πιο κοντά στην Ευρώπη. Η Μικτή Συμβουλευτική Επιτροπή είναι μια δομή που αναμένεται εδώ και μια δεκαετία. Θα ήθελα αυτή η πλατφόρμα να δημιουργήσει έναν συνεχή σύνδεσμο για την προώθηση ενός θεσμικού διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του εθνικού και τοπικού επιπέδου στη Δημοκρατία της Μολδαβίας. Προτρέπω τις τοπικές αρχές να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στη διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, διότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση δεν μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω αποφάσεων και πολιτικών. Είναι χτισμένο σε κοινότητες, σε σχολεία, σε υποδομές και δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, σε αποτελεσματική, διαφανή διοίκηση κοντά στους ανθρώπους. Οι μολδαβικές κοινότητες πρέπει να αποτελέσουν ενεργό μέρος αυτού του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.»
• Patrick Molinoz (FR/PES), ασκών χρέη συμπροέδρου της ΔΠΤΑΑΕΣ και αντιπροέδρου της περιφέρειας Bourgogne-Franche-Comté: «Οι εξωτερικές παρεμβάσεις αποσκοπούν στη χειραγώγηση της κοινής γνώμης παντού. Υπονομεύει ακόμη και το τοπικό επίπεδο, το οποίο απολαμβάνει το υψηλότερο επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτών. Ως εκ τούτου, οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να διαθέτουν τα κατάλληλα εργαλεία για τη διασφάλιση της κυβερνοασφάλειας και την καταπολέμηση των εν λόγω παρεμβάσεων και, γενικότερα, όλων των μορφών παραπληροφόρησης. Καλούμε την Ευρώπη να στηρίξει τις τοπικές αρχές, την ανεξάρτητη δημοσιογραφία και τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας. Η προστασία του χώρου πληροφοριών μας είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της δημοκρατίας, αρχής γενομένης από το τοπικό επίπεδο.»
• Constantin Cojocari, συμπρόεδρος της ΔΠΤΑΑΕΣ και δήμαρχος Edinet, Μολδαβία: «Ως δήμαρχος και συμπρόεδρος της ΔΠΤΑΑΕΣ, αλλά και ως πρώην δάσκαλος και διευθυντής σχολείου, χαίρομαι που εγκαινιάζουμε το πιλοτικό έργο της Ακαδημίας Δημόσιας Διοίκησης σε Τοπικό και Περιφερειακό Επίπεδο (EPA) της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης. Πρόκειται για την εφαρμογή μιας μακροπρόθεσμης απόφασης της ΔΠΤΑΑΕΣ και μια απάντηση στις πραγματικές και μεγάλες ανάγκες των δημοσίων υπαλλήλων της τοπικής και περιφερειακής δημόσιας διοίκησης στη Μολδαβία και σε άλλες χώρες της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης. Ελπίζω αυτό το δοκιμαστικό σχέδιο να είναι μόνο η αρχή μιας ακαδημίας πλήρους κλίμακας.»

Ιστορικό:

• Βιντεοσκόπηση της 15ης ετήσιας συνεδρίασης της ΔΠΤΑΑΕΣ στο Κισινάου της Μολδαβίας.

• Βιντεοσκόπηση της συνεδρίασης της ΜΣΕ Μολδαβίας στις 15 Σεπτεμβρίου 2026 στο Κισινάου.

• Γνωμοδότηση της ΕτΠ με θέμα «Δέσμη μέτρων για τη διεύρυνση 2025 – Ουκρανία, Μολδαβία και Γεωργία». Εισηγητής: Patrick Molinoz (FR/PES), αντιπρόεδρος της περιφέρειας Bourgogne-Franche-Comté.

• Η ΔΠΤΑΑΕΣ είναι η μόνη πλατφόρμα της ΕΕ που προσφέρει την ευκαιρία να συζητηθεί η συμβολή των δήμων και των περιφερειών στην ανάπτυξη των χωρών της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης της ΕΕ (Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Γεωργία, Δημοκρατία της Μολδαβίας και Ουκρανία). Η ΔΠΤΑΑΕΣ αποτελείται από 33 περιφερειακούς και τοπικούς πολιτικούς: 18 μέλη της ΕτΠ και 15 εκπρόσωποι από τις πέντε ανατολικές χώρες εταίρους. Κάθε ανατολική χώρα εταίρος έχει τρεις έδρες. Οι έδρες της ΕΕ κατανέμονται ανάλογα με την πολιτική σύνθεση της ΕτΠ, κατανεμημένες μεταξύ των έξι πολιτικών ομάδων της: Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), Κόμμα των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών (PES), Renew Europe (RE), Ομάδα των Ευρωπαίων Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών (ECR), Ευρωπαϊκή Συμμαχία (EA) και Πράσινοι. Μεταξύ των ετήσιων συνεδριάσεων της ΔΠΤΑΑΕΣ, το Προεδρείο ενεργεί ως καθοδηγητικό όργανο. Το Προεδρείο είναι αρμόδιο για τον συντονισμό των εργασιών της ΔΠΤΑΑΕΣ, την παρακολούθηση των δραστηριοτήτων, των εκθέσεων και των ψηφισμάτων της. Αποτελείται από πέντε μέλη από τις χώρες εταίρους και έξι μέλη από την ΕτΠ που εκπροσωπούν την ΕΕ.

• Τον Ιούνιο του 2022 χορηγήθηκε στη Μολδαβία καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ χώρας. Μετά την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τον Δεκέμβριο του 2023, ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις κατά την πρώτη διακυβερνητική διάσκεψη στις 25 Ιουνίου 2025. Τον Μάιο του 2025, η Μολδαβία ενέκρινε το εθνικό πρόγραμμα προσχώρησης της Μολδαβίας για την περίοδο 2025-2029· και τον Ιούλιο του 2025 πραγματοποιήθηκε η πρώτη σύνοδος κορυφής ΕΕ-Μολδαβίας, σηματοδοτώντας ένα νέο στάδιο συνεργασίας και ολοκλήρωσης. Τον Σεπτέμβριο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ολοκλήρωσε τις πρώτες ολοκληρωμένες εκθέσεις αναλυτικής εξέτασης και τον Μάρτιο του 2026 ξεκίνησαν τεχνικές διαπραγματεύσεις και για τις έξι ομάδες. Στις 5 Μαΐου 2026 η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Σύνδεσης ΕΕ-Μολδαβίας ενέκρινε δήλωση με την οποία ζητούσε την επίσημη έναρξη διαπραγματεύσεων, ενώ η κυβέρνηση της Μολδαβίας έχει επισημάνει τον στόχο της για προσωρινή ολοκλήρωση των ενταξιακών διαπραγματεύσεων έως τις αρχές του 2028. Τον Ιούλιο του 2026, η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση της Μολδαβίας εισήλθε σε νέα φάση με το άνοιγμα μιας δεύτερης ομάδας διαπραγματεύσεων προσχώρησης στην ΕΕ —της ομάδας 6, «Εξωτερικές σχέσεις». Η διευκόλυνση μεταρρυθμίσεων και ανάπτυξης (1,9 δισ. EUR) αποτελεί βασικό μέσο για τη στήριξη της διαδικασίας προσχώρησης. Στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ, η συνεργασία της ΕΕ με τις υποψήφιες χώρες αναμένεται να καθοδηγείται από τα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης.