Van ambitie naar actie: steden en regio’s zijn van cruciaal belang voor de verwezenlijking van de klimaatdoelstellingen van Europa

Lokale en regionale leiders hebben eraan herinnerd dat de aanhoudende kloof tussen hoge ambities en de daadwerkelijke uitvoering van de milieuwetgeving van de EU alleen kan worden gedicht als steden en regio’s gerichtere financiële en administratieve steun krijgen. De aanbevelingen maken deel uit van een ontwerpadvies van de voorzitter van de regioraad van Umbrië, Stefania Proietti (IT/PSE), dat op 18 juni tijdens een vergadering in Assisi (Italië) unaniem is goedgekeurd door de leden van de commissie Milieu, Klimaatverandering en Energie (ENVE).

Volgens de vierde evaluatie van de uitvoering van het milieubeleid, die de Europese Commissie in 2025 heeft gepresenteerd, worden de jaarlijkse kosten van het niet uitvoeren van milieuregels op EU-niveau geraamd op ongeveer 180 miljard EUR, als gevolg van de kosten voor gezondheidszorg, vroegtijdige sterfgevallen, de noodzaak van dringende maatregelen en het verlies van ecosysteemdiensten.

In het door de ENVE-leden in Assisi unaniem goedgekeurde ontwerpadvies wordt benadrukt dat de naleving van de milieuwetgeving geen last is, maar een kosteneffectieve economische strategie om hogere kosten in de toekomst te voorkomen: de uitvoeringskloof kan worden overbrugd met een jaarlijkse investering van 122 miljard EUR.

Regio’s en steden herinnerden eraan dat zij verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van 70 % van het beleid inzake klimaatmitigatie en 90 % van het beleid inzake aanpassing aan de klimaatverandering. Lokale en regionale leiders waren ingenomen met de inspanningen voor administratieve vereenvoudiging, maar benadrukten dat deze nooit mogen leiden tot verborgen deregulering of lagere beschermingsnormen.

Momenteel lopen er meer dan 300 EU-inbreukprocedures inzake milieuwetgeving, waarvan 45 % verband houdt met verontreiniging. De ENVE-leden verzochten de monitoring- en inbreukprocedures aan te vullen met een sterk versterkt model van “proactieve uitvoeringsbijstand” voor lokale en regionale overheden, waarbij lokale niveaus doeltreffende operationele instrumenten, toegang tot informatie, gerichte technische ondersteuning en toegankelijke financiële middelen krijgen. Zij bevelen ook aan innovatieve mechanismen te ontwikkelen zodat de opbrengsten van milieusancties en belastingstelsels voor verontreiniging kunnen bijdragen tot de uitvoeringsbehoeften ter plaatse, met name in de getroffen regio’s.

Voorts wordt in het ontwerpadvies benadrukt dat het belangrijk is het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” horizontaal en op evenredige wijze toe te passen op alle beleidsmaatregelen en investeringen van de EU, waarbij investeringen in technologieën die het koolstofvrij maken en de verwezenlijking van milieudoelstellingen belemmeren en vertragen, worden ontmoedigd en investeringen in innovatie en doeltreffende transities op regionaal niveau worden ondersteund.

Het ontwerpadvies zal naar verwachting tijdens de zitting van het Europees Comité van de Regio’s in oktober definitief worden goedgekeurd.

Energietransitie begint lokaal

Op de dag dat de staatshoofden en regeringsleiders van de EU in Brussel bijeenkomen voor de bijeenkomst van de Europese Raad voor onder meer een eerste bespreking over hoeveel EU-middelen de komende tien jaar aan de energietransitie zullen worden toegewezen, onderstreepten de ENVE-leden dat “ambitie zonder middelen een risico vormt”. Lokale en regionale leiders herhaalden hun oproep tot een sterke en plaatsgebonden EU-begroting na 2027, waarbij territoriale zorgen en oplossingen worden onderzocht om energiearmoede te bestrijden en de veiligheid en veerkracht van het energiesysteem van de EU te vergroten. Tijdens een eerste debat werd ook gewezen op de potentiële voordelen en risico’s van de EU-strategie voor kleine modulaire reactoren voor de productie van kernenergie. De conclusies van het debat zullen als input dienen voor een advies over dit onderwerp, dat in de komende maanden zal worden opgesteld en in stemming zal worden gebracht.

Citaten

Stefania Proietti (IT/PSE), voorzitter van de regioraad van Umbrië, gastheer van de vergadering en rapporteur voor de evaluatie van de uitvoering van het milieubeleid: "De evaluatie van de tenuitvoerlegging van het milieubeleid is een belangrijk instrument om besluitvormers op alle niveaus de nodige informatie te verstrekken. Uit onze dagelijkse ervaring weten de CvdR-leden wat steden, provincies en regio’s nodig hebben om hun rol te spelen bij het verbeteren van het milieu voor onze burgers. We hebben duidelijke rechtskaders en passende technische en financiële steun nodig om de natuur en haar diensten te beschermen en te herstellen, wat belangrijk is voor onze gezondheid, onze toekomst en ons concurrentievermogen.”

Kostas Bakoyannis (EL/EVP), voorzitter van de commissie ENVE en lid van de gemeenteraad van Athene: “De volgende EU-begroting zal niet alleen onze prioriteiten bepalen, maar ook ons vermogen om op te treden. Het zal bepalen of lokale en regionale overheden voldoende bevoegdheden hebben om de milieu-, klimaat- en energiedoelstellingen van Europa te verwezenlijken. We moeten duidelijk zijn: ambitie zonder middelen is ambitie in gevaar. Als we willen dat de groene transitie van Europa slaagt, moet zij worden gefinancierd waar zij plaatsvindt: lokaal, met een sterke, plaatsgebonden begroting waarin de centrale rol van lokale en regionale actoren wordt erkend, toegankelijke financiering wordt gewaarborgd en buitensporige administratieve lasten worden vermeden."

Meer informatie

Foto's van de bijeenkomst in Assisi.

·De leden van de commissie ENVE, die bij het Europees Comité van de Regio’s belast zijn met milieu, klimaatverandering en energiebeleid, zijn door Stefania Proietti, voorzitter van de regioraad van Umbrië, uitgenodigd voor Assisi. Tijdens de vergadering wisselden de leden van gedachten over verschillende initiatieven op het gebied van energiebeleid in het kader van de voorbereidende werkzaamheden voor het opstellen van specifieke adviezen, onder meer over het EU-kader voor energiezekerheid, het energiepakket voor de burger en het pakket kleine modulaire reactoren.

·Tijdens verschillende veldbezoeken ontdekten de deelnemers beste praktijken uit de regio Umbrië inzake de aanpak van grondwaterverontreiniging (SIERO-project), aanpassing aan de klimaatverandering (URACC-project) en milieumonitoring aan het Trasimenomeer.

·Het programma zal op vrijdag 19 juni worden voortgezet, met een conferentie over de verbanden tussen de groene transitie, landschapsbehoud en cultureel erfgoed, en de rol van communicatie.

Contacten

Lauri Ouvinen
Tel. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu

Matteo Miglietta
Tel. +32 470895382
Matteo.Miglietta@cor.europa.eu