Landmark-migratiehervormingen vereisen meer lokale inbreng

Regionale en lokale leiders dringen er bij de nationale regeringen en de EU op aan te luisteren naar de zorgen van lokale gemeenschappen die asielzoekers en migranten opvangen.

De hervorming van het migratie- en asielstelsel van de Europese Unie dreigt politiek en praktisch te worden ondermijnd als niet wordt geluisterd naar de zorgen van de lokale en regionale overheden, aldus het Europees Comité van de Regio's (CvdR) op 9 oktober. De EU-assemblee voor lokale en regionale politici heeft ook gewezen op de bezorgdheid over de billijkheid van het nieuwe systeem en de zwakke punten die de rechten van migranten kunnen beperken.

De waarschuwingen zijn vervat in een reeks aanbevelingen die het CvdR heeft goedgekeurd om ervoor te zorgen dat de doelstellingen van het nieuwe migratie- en asielpact – de totstandbrenging van een duurzamer en humaner systeem voor het beheer van migratie naar Europa – niet in het gedrang komen wanneer zij door de nationale regeringen worden uitgevoerd. De EU heeft de hervormingen op 12 juni na jaren van debat goedgekeurd. De EU-lidstaten hebben tot 12 december de tijd om nationale uitvoeringsplannen op te stellen, die vervolgens door de Europese Commissie moeten worden goedgekeurd. 

In de aanbevelingen van het CvdR, die zijn opgesteld door Antje Grotheer (DE/PSE), voorzitter van het parlement van Bremen, wordt er bij de nationale regeringen op aangedrongen om in een vroeg stadium overleg te plegen met lokale overheden en lokale gemeenschappen over de locatie van de screenings- en grensprocedures, alsook over gezondheidszorg en juridisch advies dat beschikbaar moet worden gesteld. Lokale en regionale politici zeiden ook dat de beschermingsbehoeften van nieuwkomers sneller moeten worden vastgesteld. Veel migranten en asielzoekers brengen vele maanden, soms jaren, door in grensregio’s, terwijl ze wachten op de vaststelling van hun wettelijke status en op herplaatsing.

Hetgemeenschappelijk uitvoeringsplan voor het migratie- en asielpactvan deEuropese Commissiebestrijkt tien gebieden, van het moment waarop een migrant aan de grenzen van de EU aankomt tot de integratie in zijn nieuwe woning of de terugkeer naar zijn land van herkomst. Het CvdR-advies biedt een lokaal en regionaal perspectief op alle tien gebieden.

Het CvdR dringt er in zijn advies bij de EU op aan om de specifiekesituatie van de regio's aan de buitengrenzen formeel te erkennen in haar beleid inzake vrijheid, veiligheid en recht. Het weerspiegelt ook de bezorgdheid over een aanhoudend gebrek aan solidariteit tussen de EU-lidstaten en dringt er bij de EU-autoriteiten op aan "ervoor te zorgen dat geen enkele EU-lidstaat de mogelijkheid heeft om de opvang van migranten systematisch te weigeren". Bovendien waarschuwt het ervoor dat opsporings- en reddingsoperaties op zee in gevaar kunnen komen als alleen de nationale autoriteiten van de lidstaat van binnenkomst verantwoordelijk zijn voor de ontscheping.

Tegelijkertijd verdedigt het CvdR-advies het vrije verkeer binnen het Schengengebied en dringt het er bij de Europese Commissie op aan om snel controles uit te voeren om ervoor te zorgen dat het opnieuw instellen van controles aan de binnengrenzen door een nationale regering gerechtvaardigd en evenredig is. Het Schengenverdrag staat nationale regeringen toe om grenscontroles uit te voeren in geval van "een ernstige bedreiging voor de openbare orde of de binnenlandse veiligheid".

Citaat: 

Antje Grotheer (DE/PSE), voorzitter van het parlement van Bremen: "We naderen het moment van de waarheid voor een van de meest omstreden hervormingen waarover de EU in vele jaren overeenstemming heeft bereikt. Dit is het moment waarop we de letter en de geest van de nieuwe migratie- en asielregels ten uitvoer moeten leggen en ervoor moeten zorgen dat de waarden van de EU en de internationale mensenrechtennormen volledig worden geëerbiedigd. De gevolgen zullen voelbaar zijn in regio's en gemeenschappen in de hele EU. Onze voorstellen zouden regionale en lokale overheden een sterkere stem geven. Politiek en praktisch gezien zullen deze hervormingen vastlopen als er niet wordt geluisterd naar de zorgen van lokale gemeenschappen. Onze voorstellen weerspiegelen ook een fundamentele inzet voor de bescherming van de kwetsbaren, met inbegrip van degenen die over zee aankomen. Het recht op leven heeft voorrang op immigratiecontroles. Red eerst levens en beoordeel vervolgens de andere rechten van die geredde persoon.