Οι μεταρρυθμίσεις-ορόσημο της μετανάστευσης χρειάζονται περισσότερη τοπική συμβολή

Οι περιφερειακοί και τοπικοί ηγέτες πιέζουν τις εθνικές κυβερνήσεις και την ΕΕ να ακούσουν τις ανησυχίες των τοπικών κοινοτήτων που φιλοξενούν αιτούντες άσυλο και μετανάστες.

Η μεταρρύθμιση του συστήματος μετανάστευσης και ασύλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κινδυνεύει να υπονομευθεί πολιτικά και πρακτικά εάν δεν ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες των τοπικών και περιφερειακών αρχών, δήλωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 9 Οκτωβρίου. Η συνέλευση της ΕΕ για τους τοπικούς και περιφερειακούς πολιτικούς τόνισε επίσης τις ανησυχίες σχετικά με τη δικαιοσύνη του νέου συστήματος και τις αδυναμίες που θα μπορούσαν να περιορίσουν τα δικαιώματα των μεταναστών.

Οι προειδοποιήσεις περιέχονται σε μια σειρά συστάσεων που υιοθέτησε η ΕτΠ, οι οποίες αποσκοπούν στη διασφάλιση ότι οι στόχοι του νέου συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο — η καθιέρωση ενός πιο βιώσιμου και ανθρώπινου συστήματος διαχείρισης της μετανάστευσης στην Ευρώπη — δεν τίθενται σε κίνδυνο όταν εφαρμόζονται από τις εθνικές κυβερνήσεις. Η ΕΕ ενέκρινε τις μεταρρυθμίσεις στις 12 Ιουνίου μετά από χρόνια συζητήσεων. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν προθεσμία έως τις 12 Δεκεμβρίου για να εκπονήσουν εθνικά σχέδια εφαρμογής, τα οποία στη συνέχεια θα υπόκεινται στην έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Οι συστάσεις της ΕτΠ, οι οποίες εκπονήθηκαν από την κ.Antje Grotheer ( DE/PES), Πρόεδρο του Κοινοβουλίου της Βρέμης, παροτρύνουν τις εθνικές κυβερνήσεις να προβούν σε έγκαιρες διαβουλεύσεις με τις τοπικές κυβερνήσεις και τις τοπικές κοινότητες σχετικά με τη χωροθέτηση των διαδικασιών προσυμπτωματικού ελέγχου και των διαδικασιών στα σύνορα, καθώς και σχετικά με την υγειονομική περίθαλψη και τις νομικές συμβουλές που πρέπει να διατίθενται. Οι τοπικοί και περιφερειακοί πολιτικοί δήλωσαν επίσης ότι οι ανάγκες προστασίας των νεοαφιχθέντων θα πρέπει να καθοριστούν ταχύτερα. Πολλοί μετανάστες και αιτούντες άσυλο περνούν πολλούς μήνες, μερικές φορές χρόνια, σε παραμεθόριες περιοχές, ενώ περιμένουν να καθοριστεί το νομικό καθεστώς τους και να μετεγκατασταθούν.

Το «Κοινό Σχέδιο Εφαρμογής του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο» της Ευρωπαϊκής Επιτροπήςκαλύπτει δέκα τομείς, από τη στιγμή που ένας μετανάστης φτάνει στα σύνορα της ΕΕ έως την ένταξη στις νέες κατοικίες του ή την επιστροφή του στη χώρα καταγωγής του. Η γνωμοδότηση της ΕτΠ παρέχει μια τοπική και περιφερειακή προοπτική και για τους δέκα τομείς.

Η γνωμοδότηση της ΕτΠ προτρέπει την ΕΕ να αναγνωρίσει επίσημα τη διακριτή κατάσταση των εξωτερικών παραμεθόριων περιοχών στις πολιτικές της για την ελευθερία, την ασφάλεια και τη δικαιοσύνη. Εκφράζει επίσης ανησυχίες για τη συνεχιζόμενη έλλειψη αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, πιέζοντας τις αρχές της ΕΕ να «διασφαλίσουν ότι κανένα κράτος μέλος της ΕΕ δεν έχει τη δυνατότητα να αρνηθεί συστηματικά την υποδοχή μεταναστών». Επιπλέον, προειδοποιεί ότι οι επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα ενδέχεται να τεθούν σε κίνδυνο εάν ανατεθεί στις εθνικές αρχές του κράτους μέλους εισόδου μόνο η ευθύνη για την αποβίβαση.

Ταυτόχρονα, η γνωμοδότηση της ΕτΠ υπερασπίζεται την ελεύθερη κυκλοφορία εντός του χώρου Σένγκεν, καλώντας την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διενεργήσει ταχείς ελέγχους για να διασφαλίσει ότι κάθε εκ νέου επιβολή ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα από εθνική κυβέρνηση είναι δικαιολογημένη και αναλογική. Η Συνθήκη Σένγκεν επιτρέπει στις εθνικές κυβερνήσεις να διενεργούν συνοριακούς ελέγχους σε περίπτωση «σοβαρής απειλής για τη δημόσια τάξη ή την εσωτερική ασφάλεια».

Απόσπασμα: 

Antje Grotheer (DE/PES), Πρόεδρος του Κοινοβουλίου της Βρέμης: Ερχόμαστε στη στιγμή της αλήθειας για μία από τις πιο αμφιλεγόμενες μεταρρυθμίσεις που συμφωνήθηκαν από την ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια. Αυτό είναι όταν πρέπει να εφαρμόσουμε το γράμμα και το πνεύμα των νέων κανόνων για τη μετανάστευση και το άσυλο, και να διασφαλίσουμε ότι οι αξίες της ΕΕ και τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα γίνονται πλήρως σεβαστά. Οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές σε περιφέρειες και κοινότητες σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι προτάσεις μας θα δώσουν μια ισχυρότερη φωνή στις περιφερειακές και τοπικές κυβερνήσεις. Πολιτικά και πρακτικά, αυτές οι μεταρρυθμίσεις θα σταματήσουν αν δεν ακουστούν οι ανησυχίες των τοπικών κοινοτήτων. Οι προτάσεις μας αντικατοπτρίζουν επίσης μια θεμελιώδη δέσμευση για την προστασία των ευάλωτων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που φθάνουν δια θαλάσσης. Το δικαίωμα στη ζωή υπερισχύει του ελέγχου της μετανάστευσης. Πρώτα να σώσουμε ζωές και μετά να αξιολογήσουμε τα άλλα δικαιώματα των διασωθέντων».