Lokale leiders dringen er bij de nieuwe Commissie op aan de ongelijke gevolgen van de groene transitie te helpen verzachten en tegelijkertijd het concurrentievermogen te versterken

Terwijl de Europese Unie ernaar streeft haar CO2-emissiereductiedoelstellingen te halen, hebben lokale en regionale leiders er bij de aantredende Europese Commissie op aangedrongen de ongelijke gevolgen van de transitie naar een duurzame, klimaatneutrale economie te verzachten.

In een advies van rapporteur Marco Marsilio (IT/ECR), voorzitter van de regioraad van Abruzzen, dat tijdens de zitting van 8 oktober werd goedgekeurd, benadrukten de leden van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) dat er dringend behoefte is aan gerichte EU-financiering en een technologieneutrale aanpak om een rechtvaardige transitie te waarborgen die het concurrentievermogen van de Europese regio’s en industrieën niet in gevaar brengt.

De CvdR-leden deden een beroep op Raffaele Fitto, de aantredende Europese Commissie en kandidaat-commissaris voor Cohesie en Hervormingen, om de versnippering van de EU-financiering te verminderen en zich te concentreren op doeltreffendere steun voor de rechtvaardige transitie. Zij riepen op tot de bevordering van een transitie op basis van een technologieneutrale aanpak en riepen op tot een beoordeling van de economische middelen die nodig zijn om de doelstellingen te verwezenlijken, waardoor de negatieve gevolgen voor de betrokken industriële sectoren tot een minimum worden beperkt. 

Het is van essentieel belang ervoor te zorgen dat Europa de lidstaten, regio’s en lokale overheden ondersteunt bij het bereiken van opwaartse economische en sociale convergentie, aldus het CvdR – een argument dat ook tot uiting komt in de opdrachtbrief van voorzitter Von der Leyen aan uitvoerend vicevoorzitter Fitto, die ook als uitvoerend vicevoorzitter zal fungeren. In het CvdR-advies wordt gesteld dat de EU, door de fondsen te stroomlijnen en gerichte steun te verlenen aan de regio’s die het zwaarst worden getroffen door de transitie naar klimaatneutraliteit, gemeenschappen die sterk afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen en koolstofintensieve industrieën beter zal kunnen bijstaan. Een plaatsgebonden aanpak is van cruciaal belang, aangezien elke regio een uniek industrieel en sociaal-economisch ecosysteem vertegenwoordigt. 

Lokale en regionale leiders riepen de Europese Commissie in het advies op om een voorstel uit te werken voor een robuust toekomstig cohesiebeleid met een sterke transitiecomponent. Dit nieuwe beleid moet aanvullende financieringstoewijzingen omvatten, gericht op regio’s die sterk afhankelijk zijn van strategische broeikasgasintensieve sectoren met een grote pool van gespecialiseerde werknemers, zoals de automobielindustrie. 

Het CvdR benadrukte de cruciale rol van de automobielsector en drong er bij de Europese Commissie op aan om een eerdere herziening in 2025 van de wetgeving tot vaststelling van CO2-emissiedoelstellingen voor nieuwe personenauto’s en bestelwagens te overwegen, om ervoor te zorgen dat Europese autofabrikanten voldoende tijd hebben om zich aan te passen. Zij wezen ook op het potentieel van klimaatneutrale biobrandstoffen als duurzaam alternatief voor traditionele brandstoffen in verbrandingsmotoren, die een duurzaam alternatief bieden voor traditionele brandstoffen. 

Voorts riepen de leden de Europese Commissie op om de versnippering van de fondsen in het komende meerjarig financieel kader (MFK) na 2027 tot een minimum te beperken en de rollen van elk beleid en elk financieringsinstrument te verduidelijken. Zij pleitten voor een uniforme strategische aanpak voor alle fondsen ter ondersteuning van strategieën voor een rechtvaardige transitie, waarbij lering wordt getrokken uit de uitvoering van het huidige mechanisme voor een rechtvaardige transitie (JTM) en wordt onderzocht hoe dit kan worden verbeterd en uitgebreid. 

Citaat: 

Rapporteur Marco Marsilio (IT/ECR), voorzitter van de regioraad van Abruzzen: “Als we een aantal van de meest ambitieuze transitiedoelstellingen willen halen, bijvoorbeeld in de automobielsector, moeten we stoppen met het verbieden van productieve activiteiten die zich in een overgangsproces bevinden, zoals de productie van voertuigen met een verbrandingsmotor. In plaats daarvan moeten we de juiste stimulansen invoeren en onderzoek en innovatie voor nieuwe oplossingen, zoals biobrandstoffen, ondersteunen. We hebben een enorme taak voor ons. De ambitieuze transitie van de EU naar een klimaatneutrale economie heeft steeds ingrijpendere gevolgen voor de Europese regio’s, werknemers, industrieën en de samenleving in het algemeen. In dit verband is het van essentieel belang dat de transitie gebaseerd is op technologieneutraliteit en op een geleidelijke en evenwichtige manier wordt beheerd.”

Meer informatie:  

• Een rechtvaardige en eerlijke transitie naar het koolstofvrij maken van de vervoerssector is de belangrijkste zorg van de Alliantie van automobielregio’s, een politiek netwerk van regio’s die zich inzetten voor de succesvolle transitie van de Europese automobiel- en toeleveringsindustrie. De Alliantie is een initiatief van het CvdR dat erkent dat er doortastende maatregelen nodig zijn om de klimaatdoelstellingen van de EU te verwezenlijken en dat tot doel heeft regio’s met een sterke automobielsector samen te brengen die een actieve rol willen spelen bij het koolstofvrij maken van de vervoerssector en tegelijkertijd de regionale industriële ecosystemen willen versterken. 

• Het mechanisme voor een rechtvaardige transitie is een belangrijk instrument om ervoor te zorgen dat de transitie naar een klimaatneutrale economie eerlijk verloopt en niemand aan zijn lot wordt overgelaten. Het biedt gerichte steun om in de periode 2021-2027 ongeveer 55 miljard EUR te helpen mobiliseren in de zwaarst getroffen regio’s, om de sociaal-economische gevolgen van de transitie te verzachten.