Áitíonn na ceannairí áitiúla ar an gCoimisiún nua cuidiú le tionchar míchothrom an aistrithe ghlais a mhaolú agus an t-iomaíochas a threisiú ag an am céanna

Agus an tAontas Eorpach ag féachaint lena spriocanna maidir le hastaíochtaí CO2 a laghdú a bhaint amach, d’áitigh ceannairí áitiúla agus réigiúnacha ar an gCoimisiún Eorpach nua tionchair mhíchothroma an aistrithe chuig geilleagar inbhuanaithe aeráidneodrach a mhaolú.

I dtuairim ón rapóirtéir Marco Marsilio (IT/ECR), uachtarán réigiún Abruzzo, a glacadh le linn an tseisiúin iomlánaigh an 8 Deireadh Fómhair, leag comhaltaí Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) béim ar an ngéarghá atá le cistiú spriocdhírithe ón Aontas agus cur chuige atá neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de chun aistriú cóir a áirithiú nach gcuirfidh isteach ar iomaíochas réigiúin agus thionscail na hEorpa.

Rinne comhaltaí CnaR achainí ar Raffaele Fitto, an Coimisiún Eorpach nua agus an Coimisinéir ainmnithe um Chomhtháthú agus um Athchóiriúcháin, inar áitíodh orthu ilroinnt chistiú an Aontais a laghdú agus díriú ar thacaíocht níos éifeachtaí a chur ar fáil don aistriú cóir. D’iarr siad go gcuirfí aistriú chun cinn bunaithe ar chur chuige atá neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de agus d’iarr siad go ndéanfaí measúnú ar na hacmhainní eacnamaíocha is gá chun na spriocanna a bhaint amach, agus ar an gcaoi sin tionchair dhiúltacha ar na hearnálacha tionsclaíocha sin lena mbaineann a íoslaghdú. 

Tá sé ríthábhachtach a áirithiú go dtacóidh an Eoraip leis na Ballstáit, leis na réigiúin agus leis na húdaráis áitiúla chun cóineasú eacnamaíoch agus sóisialta aníos a bhaint amach, dúirt CnaR – argóint a léirítear freisin i litir mhisin an Uachtaráin von der Leyen chuig Fitto, an Leas-Uachtarán Feidhmiúcháin ainmnithe, a bheidh ina Leas-Uachtarán Feidhmiúcháin freisin. Tá CnaR den tuairim, trí chistí a chuíchóiriú agus tacaíocht spriocdhírithe a chur ar fáil do na réigiúin is mó atá thíos leis an aistriú chuig an aeráidneodracht, go mbeidh an tAontas in ann cúnamh níos fearr a thabhairt do phobail atá ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise agus ar thionscail atá dian ar charbón. Tá cur chuige áitbhunaithe ríthábhachtach toisc gur éiceachóras uathúil tionsclaíoch agus socheacnamaíoch é gach réigiún. 

D’iarr na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha sa tuairim go bhforbródh an Coimisiún Eorpach togra le haghaidh beartas láidir comhtháthaithe amach anseo a mbeadh gné láidir aistrithe ag baint leis. Ba cheart a áireamh sa bheartas nua sin leithdháiltí cistiúcháin forlíontacha, atá dírithe ar réigiúin atá ag brath go mór ar earnálacha straitéiseacha atá dian ar gháis ceaptha teasa ina bhfuil líon mór oibrithe speisialaithe, amhail tionscal na ngluaisteán. 

Leag CnaR béim ar an ról ríthábhachtach atá ag an earnáil mótarfheithiclí agus thathantaigh sé ar an gCoimisiún Eorpach machnamh a dhéanamh ar athbhreithniú a dhéanamh níos luaithe in 2025 ar an reachtaíocht lena socraítear spriocanna astaíochtaí CO2 do ghluaisteáin nua paisinéirí agus veaineanna nua, chun a áirithiú go mbeidh dóthain ama ag déantóirí gluaisteán na hEorpa iad féin a chur in oiriúint. Leag siad béim freisin ar an acmhainneacht a bhaineann le bithbhreoslaí aeráidneodracha a bheith ina rogha mhalartach inbhuanaithe ar bhreoslaí traidisiúnta in innill dócháin, lena gcuirtear rogha mhalartach inbhuanaithe ar bhreoslaí traidisiúnta ar fáil. 

Ina theannta sin, d’iarr na comhaltaí ar an gCoimisiún Eorpach ilroinnt cistí a íoslaghdú sa Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) atá ar na bacáin tar éis 2027 agus róil gach ionstraime beartais agus cistiúcháin a shoiléiriú. Mhol siad cur chuige straitéiseach aontaithe do na cistí uile a thacaíonn le straitéisí um aistriú cóir, agus ceachtanna á bhfoghlaim ag an am céanna ó chur chun feidhme an tSásra um Aistriú Cóir (JTM) atá ann faoi láthair agus féachaint ar conas is féidir é a fheabhsú agus a leathnú. 

Luaigh: 

Rapóirtéir Marco Marsilio (IT/ECR), Uachtarán réigiún Abruzzo: “Más mian linn cuid de na spriocanna aistrithe is uaillmhianaí a bhaint amach, mar shampla san earnáil mótarfheithiclí, ba cheart dúinn stop a chur le toirmeasc a chur ar ghníomhaíochtaí táirgiúla atá i mbun aistrithe, amhail táirgeadh feithiclí innill dócháin. Ina ionad sin, ba cheart dúinn na dreasachtaí cearta a chur i bhfeidhm agus tacú le taighde agus nuálaíocht ar réitigh nua, amhail bithbhreoslaí. Tá tasc ollmhór os ár gcomhair. Tá impleachtaí móra ag baint le haistriú uaillmhianach an Aontais chuig geilleagar aeráidneodrach do réigiúin, d’oibrithe, do thionscail agus do shochaí na hEorpa i gcoitinne. Agus an méid sin á chur san áireamh, tá sé ríthábhachtach go mbeidh an t-aistriú bunaithe ar neodracht na teicneolaíochta agus go mbainisteofar é ar bhealach cothrom de réir a chéile.’

Tuilleadh eolais:  

• Is é aistriú cóir agus cothrom i dtreo dhícharbónú na hearnála iompair an phríomhábhar imní atá ag Comhghuaillíocht Réigiúin an Tionscail Gluaisteán, líonra polaitiúil réigiún atá tiomanta d’aistriú rathúil thionscal gluaisteán agus soláthair na hEorpa. Is tionscnamh de chuid an Choiste é an Chomhghuaillíocht a aithníonn an gá atá le gníomhaíocht chinntitheach chun spriocanna aeráide an Aontais a bhaint amach agus a bhfuil sé d’aidhm aige réigiúin a thabhairt le chéile le hearnáil láidir mótarfheithiclí ar mian leo ról gníomhach a bheith acu i ndícharbónú na hearnála iompair agus éiceachórais thionsclaíocha réigiúnacha á neartú ag an am céanna. 

• Is príomhuirlis é an Sásra um Aistriú Cóir (JTM) chun a áirithiú go dtarlóidh an t-aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh na haeráide de ar bhealach cothrom, gan aon duine a fhágáil ar lár. Cuireann sé tacaíocht spriocdhírithe ar fáil chun cuidiú le thart ar €55 bhilliún a shlógadh thar an tréimhse 2021-2027 sna réigiúin is mó atá buailte, chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú.