Éilíonn na réigiúin níos mó infheistíochta ón Aontas chun bearnaí iompair a dhúnadh agus chun an ceart fanachta a dhaingniú

Iarrann na ceannairí áitiúla go ndéanfaí iarracht an bhochtaineacht iompair a laghdú agus go gcuirfí cur chuige atá neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de i bhfeidhm maidir le breoslaí malartacha.

Ní mór don infheistíocht i bhfeabhsú an ghréasáin iompair an éagsúlacht chríochach a léiriú agus an Eoraip ar fad a chumhdach, agus ní mór di dul níos faide ná na mórionaid chathrach agus na príomhchonairí. Is í seo an phríomhtheachtaireacht a leagtar amach sa tuairim a ghlac Coiste Eorpach na Réigiún le linn an tseisiúin iomlánaigh an 14 Deireadh Fómhair, a dhréachtaigh Marco Marsilio (IT/ECR), Uachtarán Réigiún Abruzzo.

Tá naisc éifeachtúla iompair lena nasctar réigiúin thuaithe, shléibhtiúla, fhorimeallacha agus trasteorann ríthábhachtach chun comhtháthú críochach a neartú agus chun a áirithiú gur féidir le daoine cónaí agus oibriú ina gceantair áitiúla, rud a chuirfidh ar chumas pobal leanúint de bheith ina n-áiteanna tarraingteacha chun cónaí agus gnó a dhéanamh, agus ar an gcaoi sin an ceart fanachta a áirithiú. D’iarr ceannairí áitiúla agus réigiúnacha sa tuairim go ndéanfaí línte iarnróid ardluais a chomhtháthú ar bhealach níos fearr le gnáthghréasáin iarnróid agus le gréasáin iarnróid réigiúnacha, lena n-áirítear trí naisc atá in easnamh a dhúnadh agus naisc inacmhainne le bailte beaga a áirithiú. Chuir siad i bhfios go láidir nach mór éagsúlacht chríochach na hEorpa a léiriú san infheistíocht iompair agus nach mór di dul níos faide ná moil mhóra chathrach agus príomhchonairí. Gan líonraí réigiúnacha níos láidre agus naisc níos fearr idir bailte beaga agus mórbhealaí iompair, má dhírítear ar naisc idir cathracha móra, tá an baol ann go bhfágfar réigiúin nach bhfuil chomh inrochtana sin ar lár agus go leathnófar éagothromaíochtaí críochacha.

Chuir ceannairí áitiúla agus réigiúnacha i bhfios go láidir freisin nár cheart don aistriú chuig iompar inbhuanaithe an bhochtaineacht iompair a dhoimhniú. Ba dhíol sásaimh dóibh gur aithníodh sa Phlean Infheistíochta um Iompar Inbhuanaithe na cineálacha éagsúla breoslaí in-athnuaite agus ísealcharbóin is gá chun aistriú inbhuanaithe a bhaint amach, agus d’iarr siad ag an am céanna go mbeadh cur chuige atá neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de ann i leith tháirgeadh agus imscaradh na mbreoslaí malartacha le haghaidh na heitlíochta agus an uisce-iompair. Le hinfheistíocht ón Aontas, ba cheart feabhas a chur ar inrochtaineacht agus inacmhainneacht i gcríocha nach bhfuil chomh nasctha céanna, lena n-áirítear iompar poiblí, agus réitigh an mhíle dheireanaigh. Ní mór ról níos láidre a bheith ag na réigiúin agus na cathracha i bpleanáil agus i gcur chun feidhme an iompair. Beidh a rannpháirtíocht fhoirmiúil i bpleanáil infheistíochta, i bhfaireachán agus i gcinntí bonneagair fadtéarmacha ríthábhachtach.

D’iarr comhaltaí CnaR freisin go mbeadh comhordú níos láidre ann idir an Beartas Comhtháthaithe, an tSaoráid um Chónascadh na hEorpa agus ionstraimí cistiúcháin eile de chuid an Aontais a thacaíonn leis an iompar. Chuir siad i bhfios go láidir gur cheart do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, go háirithe i réigiúin bheagfhorbartha agus thuaithe, a bheith in ann foinsí cistiúcháin an Aontais a chomhcheangal trí shásraí rochtana níos simplí agus níos comhtháite. Beidh cistiú intuartha agus fadtéarmach ríthábhachtach d’infheistíochtaí bonneagair agus tionsclaíocha ar mhórscála, a dúirt CnaR, agus d’iarr sé go mbeadh creat maoinithe inchreidte ann ina gcomhcheanglófaí infheistíocht ón Aontas, infheistíocht náisiúnta agus infheistíocht phríobháideach agus saintréithe eacnamaíocha éagsúla na dtionscadal aonair á gcur san áireamh ag an am céanna.

Luaigh

Rapóirtéir Marco Marsilio (IT/ECR), Uachtarán Réigiún Abruzzo: ‘Ní éireoidh leis an mbeartas iompair Eorpach ach amháin má thosaíonn sé ó chríocha agus óna bhfíor-riachtanais. Tá iarnród ardluais ríthábhachtach chun an Eoraip a nascadh ar bhealach níos fearr, ach ní mór é a bheith fite fuaite le gréasáin iarnróid thraidisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla níos láidre. Ní thugann mórthionscadail bhonneagair fíorthairbhí ach amháin nuair a fhreastalaíonn siad freisin ar chathracha idirmheánacha, ar cheantair thuaithe agus shléibhtiúla, agus ar réigiúin nach bhfuil an daonra chomh dlúth sin iontu. Ní féidir aon ‘cheart fanachta’ a bheith ann gan soghluaisteacht agus nascacht leordhóthanach. Ba cheart do dhaoine a roghnaíonn fanacht a bheith in ann mórionaid uirbeacha a shroicheadh laistigh d’amanna taistil réasúnta agus deiseanna a shaothrú óna réigiún baile. Ba cheart saoirse a bheith ag gach duine imeacht chun staidéar nó obair a dhéanamh, ach níor cheart iallach a chur ar aon duine imeacht mar gheall ar easpa post, oideachais nó nasc iompair. Ní mór rogha a bheith i gceist leis an bhfágáil, seachas riachtanas; ní mór gur ceart seachas pribhléid é fanacht.’

Cúlra

• Físeán agus grianghraif den díospóireacht.
• I mí na Samhna 2025, ghlac an Coimisiún Eorpach an Plean Infheistíochta um Iompar Inbhuanaithe, ina leagtar amach treochlár chun dlús a chur le haistriú fuinnimh na n-earnálacha eitlíochta agus uisce-iompair. Freagraíonn an plean don ghéarghá atá le tionscal iompair agus breoslaí na hEorpa infheistíochtaí a scaoileadh agus táirgeadh breoslaí in-athnuaite agus ísealcharbóin a mhéadú.

Teagmháil:

Theresa Sostmann
Teil: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu