Regiony domagają się większych inwestycji UE w celu zlikwidowania luk transportowych i zapewnienia prawa do pozostania

Przywódcy lokalni apelują o dążenie do ograniczenia ubóstwa transportowego oraz o neutralne pod względem technologicznym podejście do paliw alternatywnych.

Inwestycje w poprawę sieci transportowej muszą odzwierciedlać różnorodność terytorialną i obejmować całą Europę, wykraczając poza główne ośrodki metropolitalne i główne korytarze. Takie jest główne przesłanie opinii przyjętej przez Europejski Komitet Regionów na sesji plenarnej w dniu 14 października, sporządzonej przez Marco Marsilio (IT/EKR), przewodniczącego regionu Abruzja.

Skuteczne połączenia transportowe łączące regiony wiejskie, górskie, peryferyjne i transgraniczne mają zasadnicze znaczenie dla wzmocnienia spójności terytorialnej i zapewnienia ludziom możliwości życia i pracy na ich obszarach lokalnych, umożliwiając społecznościom pozostanie atrakcyjnymi miejscami do życia i prowadzenia działalności gospodarczej, a tym samym gwarantując prawo do pozostania. Przywódcy lokalni i regionalni wezwali w opinii do lepszej integracji linii kolei dużych prędkości z konwencjonalnymi i regionalnymi sieciami kolejowymi, w tym poprzez uzupełnienie brakujących połączeń i zapewnienie przystępnych cenowo połączeń z mniejszymi miastami. Podkreślili, że inwestycje transportowe muszą odzwierciedlać różnorodność terytorialną Europy i wykraczać poza główne węzły metropolitalne i główne korytarze. Bez silniejszych sieci regionalnych i lepszych połączeń między mniejszymi miastami a głównymi szlakami transportowymi skupienie się na połączeniach między głównymi miastami grozi pozostawieniem mniej dostępnych regionów w tyle i pogłębieniem dysproporcji terytorialnych.

Przywódcy lokalni i regionalni podkreślili również, że przejście na zrównoważony transport nie może pogłębiać ubóstwa transportowego. Z zadowoleniem przyjęli uznanie w planie inwestycyjnym na rzecz zrównoważonego transportu różnych rodzajów paliw odnawialnych i niskoemisyjnych niezbędnych do osiągnięcia zrównoważonej transformacji, a jednocześnie zaapelowali o neutralne pod względem technologicznym podejście do produkcji i wdrażania paliw alternatywnych w lotnictwie i transporcie wodnym. Inwestycje UE powinny poprawić dostępność i przystępność cenową na mniej połączonych terytoriach, w tym w transporcie publicznym, oraz rozwiązania „ostatniej mili”. Regiony i miasta muszą odgrywać większą rolę w planowaniu i wdrażaniu transportu. Ich formalne zaangażowanie w planowanie inwestycji, monitorowanie i długoterminowe decyzje infrastrukturalne będzie miało kluczowe znaczenie.

Członkowie KR-u zaapelowali również o ściślejszą koordynację między polityką spójności, instrumentem „Łącząc Europę” i innymi unijnymi instrumentami finansowania wspierającymi transport. Podkreślili, że władze lokalne i regionalne, zwłaszcza w regionach słabiej rozwiniętych i wiejskich, powinny mieć możliwość łączenia źródeł finansowania UE za pomocą prostszych i bardziej zintegrowanych mechanizmów dostępu. KR stwierdził, że przewidywalne i długoterminowe finansowanie będzie miało zasadnicze znaczenie dla inwestycji infrastrukturalnych i przemysłowych na dużą skalę, i zaapelował o wiarygodne ramy finansowania łączące inwestycje unijne, krajowe i prywatne, przy jednoczesnym uwzględnieniu różnych cech gospodarczych poszczególnych projektów.

Cytat

Sprawozdawca Marco Marsilio (IT/EKR), przewodniczący regionu Abruzja: Europejska polityka transportowa powiedzie się tylko wtedy, gdy zacznie się od terytoriów i ich rzeczywistych potrzeb. Szybka kolej ma zasadnicze znaczenie dla lepszego połączenia Europy, ale musi iść w parze z silniejszymi konwencjonalnymi, regionalnymi i lokalnymi sieciami kolejowymi. Duże projekty infrastrukturalne przynoszą realne korzyści tylko wtedy, gdy służą również miastom pośrednim, obszarom wiejskim i górskim oraz regionom o mniejszej gęstości zaludnienia. „Prawo do pozostania” nie może istnieć bez odpowiedniej mobilności i łączności. Osoby, które zdecydują się pozostać, powinny mieć możliwość dotarcia do głównych ośrodków miejskich w rozsądnym czasie podróży i korzystania z możliwości oferowanych przez region pochodzenia. Każdy powinien mieć prawo do wyjazdu w celu podjęcia nauki lub pracy, ale nikt nie powinien być zmuszany do wyjazdu z powodu braku pracy, wykształcenia lub połączeń transportowych. Wyjazd musi być wyborem, a nie koniecznością; pobyt musi być prawem, a nie przywilejem”.

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z debaty.
• W listopadzie 2025 r. Komisja Europejska przyjęła plan inwestycyjny na rzecz zrównoważonego transportu, w którym określono plan działania na rzecz przyspieszenia transformacji energetycznej sektorów lotnictwa i transportu wodnego. Plan jest odpowiedzią na pilną potrzebę odblokowania inwestycji i zwiększenia produkcji paliw odnawialnych i niskoemisyjnych przez europejski przemysł transportowy i paliwowy.

Osoba wyznaczona do kontaktów:

Theresa Sostmann
Tel.: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu