Síníonn príomhréigiúin mótarfheithiclí na hEorpa comhsheasamh in Bilbao maidir le haistriú glan iomaíoch athléimneach na hearnála

Glacann Comhghuaillíocht Réigiúin na nGluaisteán Dearbhú Bilbao, lena ndírítear ar ról an Ghnímh um Luasaire Tionsclaíoch chun tacú le haistriú glan iomaíoch.

Shínigh príomhréigiúin mótarfheithiclí na hEorpa seasamh polaitiúil comhpháirteach in Bilbao an 27 Bealtaine maidir leis an dá chomhad a mhúnlóidh todhchaí láithreach na hearnála: an Gníomh um Luasaire Tionsclaíoch agus an Pacáiste Feithicleach. Tacaíonn 41 réigiún Chomhghuaillíocht na Réigiún Gluaisteán (ARA) leis an gcur chuige ‘Déanta san Aontas’ mar luamhán chun slabhraí luacha Eorpacha a neartú, iarrann siad go mbeadh ról lárnach ag na réigiúin i ndearadh agus i gcur chun feidhme ionstraimí tionsclaíocha na hEorpa, agus molann siad cur chuige réalaíoch atá oscailte ó thaobh na teicneolaíochta de i leith an dícharbónaithe lena n-aithnítear ról an leictrithe, na n-ábhar ísealcharbóin, na gceallraí ardfhorbartha, na hidrigine agus na mbreoslaí in-athnuaite inbhuanaithe.

Is é Dearbhú Bilbao an chéad chomhsheasamh polaitiúil de chuid na réigiún gluaisteán is mó san Eoraip maidir leis an nGníomh um Luasaire Tionsclaíoch, a thíolaic an Coimisiún Eorpach an 4 Márta 2026, agus maidir leis an bPacáiste Gluaisteán, a glacadh an 16 Nollaig 2025. Measann ARA gur príomhionstraim é an Gníomh um Luasaire Tionsclaíoch chun slabhraí luacha Eorpacha a threisiú, spleáchais straitéiseacha a laghdú agus tacú le hiomaíochas fadtéarmach éiceachórais na ngluaisteán ar fud an Aontais.

Tacaíonn an Dearbhú, go bunúsach, le ceanglais ‘Déanta san Aontas Eorpach’ a thabhairt isteach, ar choinníoll go bhfuil siad spriocdhírithe, comhréireach agus láidir, go dtugann siad deimhneacht dhlíthiúil, go seachnaíonn siad ualaí míchuí ar FBManna agus ar shlabhraí soláthair réigiúnacha, agus go leanann siad de bheith comhoiriúnach le gealltanais idirnáisiúnta an Aontais. Cuireann réigiúin na Comhghuaillíochta i bhfios go láidir nach mbainfidh an Gníomh um Luasaire Tionsclaíoch a lánacmhainneacht amach ach amháin má tá sé comhleanúnach leis an bPacáiste Gluaisteán, leis an bPlean Gníomhaíochta Gluaisteán agus leis an gcreat rialála níos leithne, agus iarrann siad go ndéanfar measúnú cuimsitheach ar chur chun feidhme an Phacáiste Gluaisteán agus ar a idirghníomhú leis an nGníomh um Luasaire Tionsclaíoch, chun a áirithiú go leanfaidh an creat foriomlán de bheith oiriúnach don fheidhm.

Maidir le gné theicneolaíoch an aistrithe, athdhearbhaíonn ARA prionsabal na neodrachta teicneolaíche mar chritéar treorach do bhearta rialála. Tacaíonn an Chomhghuaillíocht leis an tionscnamh Eorpach maidir le feithiclí leictreacha beaga inacmhainne mar luamhán chun soghluaisteacht astaíochtaí nialasacha a chur ar fáil do shaoránaigh uile na hEorpa, agus cuireann sí i bhfios go láidir ag an am céanna nár cheart tacaíocht don aistriú a bheith ag brath go heisiach ar an tionscnamh sin, lena gcaomhnófar cumas na monaróirí punann éagsúil feithiclí atá dírithe ar an éileamh a chur ar fáil. Iarrtar sa Dearbhú freisin go ndéanfaí measúnú, roimh 2035, ar ról agus éifeachtacht breoslaí in-athnuaite inbhuanaithe, lena n-áirítear bithbhreoslaí, i gcomhréir le prionsabal na neodrachta teicneolaíche agus le cuspóir na haeráidneodrachta faoi 2050.

Is teachtaireacht lárnach de Dhearbhú Bilbao é an glao ar réigiúin ról ceannasach a bheith acu ar fud thimthriall iomlán bheartas tionsclaíoch na hEorpa — ó dhearadh na limistéar luasghéaraithe go cur in úsáid críochach scéimeanna soláthair phoiblí agus tacaíochta agus faireachán a dhéanamh ar na tionchair ar shlabhraí soláthair, ar FBManna agus ar gheilleagair réigiúnacha. Ní gníomhaithe cur chun feidhme iad na réigiúin: is iad sin an leibhéal rialtais is gaire do na monarchana, do na soláthraithe agus do na hoibrithe atá ag tiomáint an aistrithe. Sa chomhthéacs sin, iarrtar sa Dearbhú freisin go ndéanfaí ionstraimí tionsclaíocha agus infheistíochta Eorpacha a chomhdhearadh agus a chur chun feidhme i gcomhar leis na réigiúin mótarfheithiclí, agus leagtar béim ann ar thábhacht straitéiseach na tallainne, lena dtacaítear le cuspóirí an Treochláir um Poist Ardchaighdeáin agus an Ghnímh um Poist Ardchaighdeáin atá ar na bacáin, agus le comhtháthú an chomhionannais inscne mar chritéar struchtúrach i mbeartais saothair na hearnála.

Sleachta:

Brigitte Torloting, Leas-Uachtarán réigiún Grand-Est (an Fhrainc), Uachtarán ARA: ‘Tá tionchar ag ardú costas, laghdú táirgeachta, agus caillteanas post oilte san Eoraip ar go leor slabhraí luacha. Inniu, tá dúshlán ríthábhachtach romhainn maidir leis na dálaí eacnamaíocha agus tionsclaíocha is gá a áirithiú le haghaidh théarnamh earnáil mótarfheithiclí na hEorpa. Is príomhthosaíocht i gcónaí é an timpeallacht eacnamaíoch do ghnólachtaí a chobhsú agus creat soiléir a chur ar fáil chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin phráinneacha iomaíochais. Ní mór don Aontas Eorpach ionstraimí láidre a thabhairt dó féin go práinneach, mar ‘fhabhar Eorpach’, chun a bhonn tionsclaíoch a chosaint.’

Mikel Jauregi, Aire Tionscail, Aistrithe Fuinnimh agus Inbhuanaitheachta Rialtas na mBascach: “In Bilbao inniu, tá gealltanas dúbailte tugtha ag príomhréigiúin mótarfheithiclí na hEorpa; seasaimid an fód mar bhonn tionsclaíoch na hEorpa agus creidimid in Eoraip oscailte ag an am céanna. Cuirimid fáilte roimh chomhpháirtíochtaí eachtracha i gcothrom na Féinne. Aithnítear i nDearbhú Bilbao nach n-éireoidh le haistriú glas agus digiteach na hearnála ach amháin má neartaíonn sé bonn tionsclaíoch na hEorpa, seachas má lagaíonn sé é, agus má aithnítear réigiúin mar ghníomhaithe ceannaireachta, ní hamháin mar ghníomhaithe cur chun feidhme’.

Emil Boc (RO/PPE), Méara Cluj-Napoca agus Céad Leas-Chathaoirleach an Choimisiúin um Beartas Comhtháthaithe Chríochaigh agus um Buiséad AE (COTER): ‘Má bhí aon chruthúnas ag teastáil, léiríonn an ghéarchéim fuinnimh atá ann faoi láthair gur gá dlús a chur le leictriú agus dícharbónú gheilleagar an Aontais agus spleáchais straitéiseacha a laghdú. Ag an am céanna, ní mór don Eoraip a áirithiú nach bhfágfar aon réigiún ar lár san aistriú glan. Cuireann earnáil na ngluaisteán poist dhíreacha agus indíreacha ar fáil do 13.8 milliún Eorpach agus is í an phríomhfhoinse fostaíochta í i roinnt mhaith réigiún ar fud na hEorpa. Ní mór don Aontas éisteacht le hábhair imní na réigiún sin, agus leanúint de thacaíocht spriocdhírithe a chur ar fáil d’aistrithe córa sa chéad bhuiséad fadtéarmach eile de chuid an Aontais.’

María Chivite (ES/PSE), Uachtarán Navarra agus rapóirtéir CnaR maidir le Pacáiste Gluaisteán an Aontais: ‘Dearbhaítear an méid seo a leanas leis na forbairtí geopholaitiúla is déanaí: ní mór don aistriú leictreach a bheith tapa agus cinntitheach chun ceannasacht agus iomaíochas ár dtionscail a dhaingniú. Solúbthacht ar an mbealach, tá ach le 2035 mar léaslíne shoiléir. Tá na huirlisí seo a leanas curtha ar fáil cheana féin ag an gCoimisiún Eorpach: Déanta san Eoraip, gluaisteáin leictreacha inacmhainne, agus straitéis ceallraí. Mar sin féin, tá rath na mbeartas sin ag brath ar bheartais lena ndírítear ar réigiúin ina bhfuil a n-éiceachórais nuálaíochta, agus ar na réigiúin sin amháin atá in ann na spriocanna sin a fhíorú.’ 

Tuilleadh eolais:

• Grianghraif den ócáid ardleibhéil i Bilbao
• Is tionscnamh de chuid Choiste Eorpach na Réigiún é Comhghuaillíocht Réigiúin na nGluaisteán, ina bhfuil 41 réigiún rannpháirteach. Is é is aidhm dó réigiúin agus eagraíochtaí braisle a thabhairt le chéile a bhfuil earnáil láidir mótarfheithiclí agus soláthair acu ar mian leo ról gníomhach a bheith acu i ndícharbónú na hearnála iompair agus rannchuidiú le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip, agus éiceachórais thionsclaíocha réigiúnacha agus cruthú luacha á neartú ag an am céanna, chomh maith le comhtháthú eacnamaíoch agus sóisialta a áirithiú i ngach réigiún Eorpach a bhfuil tionchar ag an aistriú air. Is é réigiún Grand-Est na Fraince atá ina chathaoirleach ar an gComhghuaillíocht faoi láthair. 
• An 16 Nollaig 2025, thíolaic an Coimisiún Eorpach an Pacáiste Gluaisteán chun tacú le hiarrachtaí na hearnála san aistriú chuig soghluaisteacht ghlan. Agus comhartha soiléir margaidh á choinneáil i dtreo an leictrithe, cuireann sé níos mó solúbthachta ar fáil do mhonaróirí, go háirithe trí chead a thabhairt 10 % d’astaíochtaí a chúiteamh trí chruach ísealcharbóin Eorpach a úsáid, nó ó leictribhreoslaí agus ó bhithbhreoslaí. Glacfaidh Coiste Eorpach na Réigiún a sheasamh foirmiúil i mí Dheireadh Fómhair. Cuirfidh an Rapóirtéir María Chivite an dréacht-tuairim i láthair lena glacadh ag cruinniú COTER an 24 Meitheamh.
• An 4 Márta 2026, thíolaic an Coimisiún Eorpach an Gníomh um Luasaire Tionsclaíoch chun an t-éileamh ar theicneolaíochtaí agus táirgí ísealcharbóin de dhéantús na hEorpa a mhéadú. Tugtar isteach leis ceanglais spriocdhírithe agus chomhréireacha ‘Déanta san Aontas Eorpach’ agus ceanglais ísealcharbóin le haghaidh soláthar poiblí agus scéimeanna tacaíochta poiblí. Beidh feidhm acu sin maidir le hearnálacha straitéiseacha roghnaithe, go háirithe maidir le cruach, stroighin, alúmanam, gluaisteáin agus teicneolaíochtaí glan-nialasachta. Cuirfidh rapóirtéir CnaR Willy Borsus (BE/Renew Europe), Comhalta de Chomhairle Bhardasach Marche-En-Famenne, an dréacht-tuairim i láthair lena glacadh ag an gCoimisiún um Beartas Eacnamaíoch (ECON) in CnaR an 6 Iúil. 

Teagmháil:

Lauri Ouvinen
Teil. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu