Uitbreiding: aandacht voor decentralisatie, democratie en economie in bilaterale bijeenkomsten

Het Europees Comité van de Regio’s heeft op 16 december een seizoen van bijeenkomsten met lokale en regionale politici uit landen die lid willen worden van de EU afgerond, met besprekingen in Pirot met Servische lokale en regionale politici en in Istanbul met leiders uit het hele politieke spectrum in Turkije.

Elk van de acht externe vergaderingen beoordeelde de huidige vooruitgang met EU-gerelateerde hervormingen, met afzonderlijke debatten over elementen van de toetredingsagenda die bijzonder actueel en dringend zijn voor lokale en regionale overheden in dat specifieke gebied.

Het gebruik van EU-middelen voor economische groei stond in de schijnwerpers tijdens bijeenkomsten met Albanese, Montenegrijnse en Servische lokale en regionale overheden, waarbij kansen voor jongeren een bijzonder punt van zorg waren in Kosovo*. In Bosnië en Herzegovina was het debat gericht op lokale ontwikkelingsbehoeften en capaciteitsopbouw van lokale en regionale overheden, terwijl de uitdagingen voor de lokale democratie in Turkije voorop stonden. Politieke en fiscale decentralisatie stonden centraal in Albanië en Moldavië. De voortzetting van de decentralisatiehervormingen en de voorbereidingen voor de wederopbouw zijn met de Oekraïense lokale en regionale overheden besproken tijdens een bijeenkomst in Prešov, Slowakije.

De bijeenkomsten vonden plaats kort nadat de Europese Commissie op 4 november haar verslagen had gepubliceerd over de vooruitgang van elk land met betrekking tot de met de EU overeengekomen hervormingsagenda. De uitwisselingen zullen rechtstreeks worden meegenomen in de beoordeling door het CvdR van de verslagen van de Commissie, met aanbevelingen die naar verwachting in maart 2026 zullen worden goedgekeurd.

Het CvdR heeft dit jaar besloten om de werkrelaties met lokale en regionale overheden in vier partners te verbeteren. Er zijn nu speciale werkgroepen met Bosnië en Herzegovina, Kosovo*en Moldavië, en een nieuw gemengd raadgevend comité – een meer gestructureerd platform voor dialoog en samenwerking – met Albanië. Formele besluiten van de stabilisatie- en associatieraden zijn in behandeling om de werkgroepen met Moldavië en Oekraïne om te vormen tot gemengde raadgevende comités (GRC’s).

Gezien de recente lokale verkiezingen was geen bijeenkomst van het GRC Noord-Macedonië mogelijk. Het CvdR onderhoudt een dialoog met de lokale en regionale overheden uit Georgië, die via de Conferentie van regionale en lokale overheden voor het Oostelijk Partnerschap (CORLEAP) unilateraal het toetredingsproces hebben opgeschort. De CORLEAP heeft op 27 oktober haar jaarlijkse vergadering gehouden. 

Citaten:

Csaba Borboly (RO/EVP), voorzitter van de werkgroep Bosnië en Herzegovina en vicevoorzitter van de districtsraad van Harghita: "Door naar Brčko te komen, hebben we een duidelijke boodschap gestuurd: De Europese toekomst van Bosnië en Herzegovina zal vanaf lokaal niveau worden opgebouwd. Brčko heeft aangetoond dat wanneer gemeenschappen hun krachten bundelen, ze boven verdeeldheid kunnen uitstijgen en stabiliteit, hervormingen en economische kansen voor hun burgers kunnen bieden. Onze werkgroep zal blijven fungeren als brug tussen de lokale leiders in Bosnië en Herzegovina en de EU-instellingen in Brussel, om ervoor te zorgen dat naar de lokale behoeften wordt geluisterd en dat de EU-steun de gemeenschappen ter plaatse bereikt."

Gillian Coughlan (IE/RE), voorzitter van de werkgroep Kosovo en lid van de districtsraad van Cork: "Ik wil het enthousiasme en de inzet van onze lokale partners ter plaatse in Kosovo van harte prijzen, wat duidelijk naar voren kwam tijdens onze vergadering van de najaarswerkgroep in Pristina. Hun betrokkenheid en openheid voor samenwerking vormen een sterke basis voor verdere vooruitgang. Ik ben ook bijzonder dankbaar voor de twee educatieve studiebezoeken die voor de werkgroep zijn georganiseerd. Het bezoek aan de school was bijzonder inspirerend, aangezien het op levendige wijze blijk gaf van een gedeelde ambitie om zich aan te passen aan de Europese normen op het gebied van onderwijs en een oprechte wens om te investeren in een betere toekomst voor de volgende generaties."

Nikola Dobroslavić (HR/EVP), voorzitter van het GRC Montenegro en prefect van de provincie Dubrovnik-Neretva: "Het is goed dat Montenegro, volgens de verklaring van de voorzitter van de Europese Raad Antonio Costa, het verst is gegaan in het toetredingsproces tot het EU-lidmaatschap en dat het brede steun heeft van zijn burgers op deze weg. De Montenegrijnse autoriteiten moeten zich blijven inzetten om te voldoen aan de criteria voor lidmaatschap, zoals de rechtsstaat, de bestrijding van corruptie en georganiseerde misdaad, mediavrijheid, rechten van minderheden, gendergelijkheid, betrekkingen met buurlanden en afstemming op het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU."

Anna Magyar (HU/ECR), voorzitter van het GRC Servië en lid van de districtsraad van Csongrád Megye: "Een dergelijke bijeenkomst heeft de afgelopen twee jaar niet plaatsgevonden, en daarom voelt het vandaag als het begin van een nieuwe cyclus – een cyclus die we hopen af te sluiten met Servië als volwaardig lid van de EU. Lokale en regionale overheden zijn van cruciaal belang om de EU-gerelateerde doelstellingen van Servië te ondersteunen. Uitbreiding is niet alleen een technische exercitie; burgemeesters en raadsleden spelen een beslissende rol bij het vertalen van de kansen die het biedt naar echte resultaten op het terrein."

Antonio Mazzeo (IT/PSE), voorzitter van het GRC Albanië en voorzitter van de regioraad van Toscane: "De weg van Albanië naar het EU-lidmaatschap wordt uitgestippeld door de actieve rol van zijn gemeenten en regio's. Het gemengd raadgevend comité toont aan dat een sterke lokale democratie, fiscale decentralisatie en effectieve toegang tot EU-middelen van essentieel belang zijn om echte vooruitgang voor de burgers te boeken. Door lokale overheden mondiger te maken door middel van multilevel governance en duurzame overheidsinvesteringen, versterken we de hervormingen, de sociale cohesie en het vertrouwen in het Europese project van Albanië. Europa is ons gemeenschappelijke lot – en het is ook het lot van Albanië.” 

Meer informatie:

• Agenda's: Agenda's voor de vergaderingen van de gemengde raadgevende comités met Albanië (4 december), Montenegro (4 december) en Servië (16 december) en voor de vergaderingen van de werkgroepen Bosnië en Herzegovina (2 december), Kosovo (30 oktober), Moldavië (24 november), Turkije (16 december) en Oekraïne (28 november).
• Persberichten: Werkgroep Moldavië (24 november), Werkgroep Oekraïne (28 november), Werkgroep Turkije (16 december).
• Uitbreidingsverslag 2024: Factsheets over de CvdR-adviezen over het uitbreidingspakket 2024 voor de Westelijke Balkan en Turkije (rapporteur: Jean-Luc Vanraes, BE/RE, lid van de gemeenteraad van Ukkel) en Oekraïne, Moldavië en Georgië (rapporteur: Aleksandra Dulkiewicz, PL/EVP, burgemeester van Gdańsk).
• Uitbreidingsverslag 2025: De CvdR-rapporteurs voor het uitbreidingspakket 2025 van de Europese Commissie zijn Gillian Coughlan (IE/RE), lid van de graafschapsraad van Cork (Westelijke Balkan en Turkije) en Patrick Molinoz (FR/PSE), vicevoorzitter van de regio Bourgogne-Franche-Comté (Oekraïne, Moldavië en Georgië). Hoogtepunten van de verslagen van de Europese Commissie.
• CvdR-platforms: Werkgroepen en gemengde raadgevende comités,en de Conferentie van regionale en lokale overheden voor het Oostelijk Partnerschap (CORLEAP).

* Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.