Η απλούστευση δεν πρέπει να θέτει σε κίνδυνο την προστασία του περιβάλλοντος ή να μετατοπίζει την επιβάρυνση στους δήμους και τις περιφέρειες

Οι δήμοι και οι περιφέρειες επικρίνουν την προσέγγιση «omnibus» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία προτείνει την επανέναρξη της εφαρμογής πρόσφατα αναθεωρημένων οδηγιών, και παροτρύνουν την ΕΕ να παραμείνει σε πορεία φιλοδοξίας για μηδενική ρύπανση.

Οι δήμοι και οι περιφέρειες τόνισαν ότι η πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να απλουστεύσει την περιβαλλοντική νομοθεσία και να μειώσει τον διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις δεν θα πρέπει να μετατοπίσει τις διοικητικές, οικονομικές ή εκτελεστικές αρμοδιότητες στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές χωρίς επαρκή μέτρα στήριξης.

Σε γνωμοδότηση που υιοθέτησε κατά τη σύνοδο ολομέλειάς της στις 7 Μαΐου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) εξέφρασε επίσης την ανησυχία της για το γεγονός ότι ορισμένες από τις αλλαγές που προτείνονται στη λεγόμενη δέσμη μέτρων «Omnibus για το περιβάλλον» ενέχουν τον κίνδυνο υποβάθμισης των περιβαλλοντικών προτύπων. Υπογράμμισαν ότι η ΕΕ πρέπει να παραμείνει προσηλωμένη στη φιλοδοξία της για μηδενική ρύπανση.

Στη γνωμοδότησή της, την οποία εκπόνησε η Nadia Pellefigue (FR/PES), Αντιπρόεδρος της Περιφέρειας της Οξιτανίας, η ΕτΠ εξέφρασε την ικανοποίησή της για τον στόχο της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας της βιομηχανίας της ΕΕ, τονίζοντας παράλληλα ότι οι προσπάθειες απλούστευσης δεν πρέπει να παρεμποδίζουν την επίτευξη των περιβαλλοντικών στόχων της ΕΕ ούτε να οδηγούν σε πρόσθετες επιβαρύνσεις ή δαπάνες για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές. Τυχόν νέες αρμοδιότητες, όπως η δημιουργία ενιαίων σημείων επαφής, θα πρέπει να συνοδεύονται από επαρκή οικονομική, τεχνική και διοικητική υποστήριξη, ιδίως για τους μικρότερους δήμους που αντιμετωπίζουν περιορισμούς όσον αφορά τις ικανότητες και τους πόρους.

Η ΕτΠ τονίζει ότι η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει υψηλά πρότυπα σε τομείς όπως η πολιτική για τα χημικά προϊόντα, ο έλεγχος της ρύπανσης, η προστασία της βιοποικιλότητας, η διαχείριση των αποβλήτων και οι βιομηχανικές εκπομπές. Υπογραμμίζει ότι κάθε μέτρο απλούστευσης πρέπει να σέβεται πλήρως την αρχή της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης» και να συμμορφώνεται με τις αρχές της προφύλαξης, της προληπτικής δράσης, της επανόρθωσης στην πηγή και του «ο ρυπαίνων πληρώνει».

Οι δήμοι και οι περιφέρειες επικρίνουν επίσης την προσέγγιση «omnibus» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία συνδυάζει πολλές νομοθετικές αλλαγές με —κατά την άποψή τους— περιορισμένη συνοχή, χωρίς ειδικές εκτιμήσεις επιπτώσεων και με πολύ περιορισμένες διαδικασίες διαβούλευσης. Επισημαίνοντας ότι η ασφάλεια δικαίου και η περιβαλλοντική αξιοπιστία αποτελούν προϋποθέσεις για την ανταγωνιστικότητα, η ΕτΠ προειδοποιεί κατά της πρόωρης επανέναρξης της εφαρμογής πρόσφατα αναθεωρημένων οδηγιών χωρίς χρόνο για την αξιολόγηση των επιπτώσεών τους.

Η γνωμοδότηση εκφράζει την ανησυχία της όσον αφορά τη συμμόρφωση των προτάσεων με την αρχή της αναλογικότητας, ιδίως όταν τα μέτρα απλούστευσης ενέχουν τον κίνδυνο μετατόπισης του διοικητικού, οικονομικού ή εκτελεστικού φόρτου στις τοπικές και περιφερειακές αρχές.

Μολονότι η ΕτΠ υποστηρίζει τις προσπάθειες για τη θέσπιση ταχύτερων, πιο προβλέψιμων και συντονισμένων διαδικασιών αδειοδότησης, τονίζει ότι η ταχύτητα δεν πρέπει να υπονομεύει την ποιότητα και ότι οι ενιαίες προθεσμίες της ΕΕ για τον έλεγχο και τις περιβαλλοντικές εκτιμήσεις δεν αντικατοπτρίζουν επαρκώς την ποικιλομορφία των εδαφικών ικανοτήτων και των διοικητικών δομών. Αντ’ αυτού, θα πρέπει να εναπόκειται στα κράτη μέλη να θεσπίσουν ρεαλιστικές και προβλέψιμες αλλά ευέλικτες εθνικές διαδικασίες και προθεσμίες προσαρμοσμένες στις τοπικές συνθήκες. Επιπλέον, η ΕτΠ αντιτίθεται σε κάθε προτεινόμενο περιορισμό της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και θεωρεί ότι οι αναθεωρήσεις που αφορούν τα προστατευόμενα είδη δεν θα πρέπει να εισάγονται μέσω αυτού του είδους της διαδικασίας omnibus.

Η ΕτΠ προειδοποιεί επίσης κατά της ανακοίνωσης κατάργησης ή αναστολής των υποχρεώσεων παροχής πληροφοριών σχετικά με τη βάση δεδομένων SCIP ή τις συναφείς επικίνδυνες ουσίες, έως ότου τεθεί σε λειτουργία σε ολόκληρη την ΕΕ ένα πλήρως λειτουργικό και διαλειτουργικό σύστημα ψηφιακού διαβατηρίου προϊόντος που θα παρέχει τουλάχιστον το ίδιο επίπεδο ιχνηλασιμότητας, προσβασιμότητας και ικανότητας επιβολής.

Παράθεση:

Εισηγήτρια: Nadia Pellefigue (FR/PES), Αντιπρόεδρος της Περιφέρειας της Οξιτανίας: «Η απλούστευση είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να αποβεί εις βάρος της προστασίας του περιβάλλοντος ή της ασφάλειας δικαίου. Εάν μετατοπίζει το κόστος και τις ευθύνες στους δήμους και τις περιφέρειες, δεν πρόκειται για απλούστευση. Χρειαζόμαστε καλά προετοιμασμένη και τεκμηριωμένη νομοθεσία που θα στηρίζει όσους εφαρμόζουν τους κανόνες της ΕΕ και θα ενισχύει την περιβαλλοντική αξιοπιστία και ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης.»

Περισσότερες πληροφορίες:

• Φωτογραφίες και βίντεο από τη σύνοδο ολομέλειας.
• Ακολουθήστε τον λογαριασμό της υπηρεσίας Τύπου στο X.
• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε τη λεγόμενη δέσμη περιβαλλοντικών μέτρων Omnibus τον Δεκέμβριο του 2025 με στόχο τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις επιχειρήσεις μέσω της απλούστευσης της περιβαλλοντικής νομοθεσίας στους τομείς των βιομηχανικών εκπομπών, της κυκλικής οικονομίας, των περιβαλλοντικών εκτιμήσεων και των γεωχωρικών δεδομένων. Η Επιτροπή επιθυμεί να επιταχύνει και να εξορθολογίσει τις διαδικασίες αδειοδότησης για όλα τα έργα, ιδίως σε στρατηγικούς τομείς, όπως στρατηγικά ψηφιακά έργα, έργα κρίσιμων πρώτων υλών και οικονομικά προσιτή στέγαση. Η δέσμη μέτρων, η οποία αποτελείται από έξι νομοθετικές προτάσεις, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας που ευθυγραμμίζεται με την Ανταγωνιστικότητα της ΕΕ.

Αρμόδιος:

Lauri Ouvinen
Τηλ. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu