Οι δήμοι και οι περιφέρειες πρέπει να πρωτοστατήσουν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και να τονίσουν τους τοπικούς και περιφερειακούς ηγέτες

Οι δήμοι και οι περιφέρειες διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, ως βασικοί κινητήριοι μοχλοί της καινοτομίας, της βιομηχανίας και της ανάπτυξης. Κατά τη σύνοδο ολομέλειας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) στις 4 Μαρτίου, οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες πραγματοποίησαν συζήτηση σχετικά με την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και την πρόσφατα υποβληθείσα πράξη για τον βιομηχανικό επιταχυντή με τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Επιτροπής κ. Stéphane Séjourné, τονίζοντας ότι η πλήρης συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών είναι καίριας σημασίας για την αξιοποίηση των περιφερειακών πλεονεκτημάτων και τη διασφάλιση ισόρροπης εδαφικής βιομηχανικής ανάπτυξης.  

Οι περιφέρειες ως βασικοί παράγοντες για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης  

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης με τον Stéphane Séjourné, εκτελεστικό αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και επίτροπο Ευημερίας και Βιομηχανικής Στρατηγικής, τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης και η ακεραιότητα της ενιαίας αγοράς εξαρτώνται από την ενδυνάμωση των περιφερειών και των πόλεων ως στρατηγικών εταίρων στην υλοποίηση. Τόνισαν ότι χωρίς ισχυρή πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και τοποκεντρική προσέγγιση, η ΕΕ κινδυνεύει να διευρύνει τις εδαφικές ανισότητες αντί να απελευθερώσει αναπτυξιακό δυναμικό σε όλες τις περιφέρειες. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές διαχειρίζονται σημαντικό μερίδιο των δημόσιων επενδύσεων στην ΕΕ και, ως εκ τούτου, έχουν αποφασιστική ικανότητα να προωθούν την καινοτομία, να προωθούν τη βιωσιμότητα και να ενισχύουν τη στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης. Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν ότι ο κανονιστικός κατακερματισμός, ο διοικητικός φόρτος και οι επενδυτικές αβεβαιότητες στα κράτη μέλη εξακολουθούν να παρεμποδίζουν τις επιχειρήσεις —ιδίως τις ΜΜΕ— και να αποδυναμώνουν την παγκόσμια ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Στο πλαίσιο αυτό, τόνισαν την ανάγκη να επιτευχθεί ένα διαφανές και προβλέψιμο πλαίσιο χρηματοδότησης.  

Η συζήτηση επικεντρώθηκε επίσης στην πράξη για τον βιομηχανικό επιταχυντή που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την ίδια ημέρα, με τους περιφερειακούς ηγέτες να υπογραμμίζουν την ανάγκη επιτάχυνσης της αδειοδότησης και στήριξης της καθαρής μετάβασης των ενεργοβόρων τομέων, τονίζοντας ότι η επιτυχία της θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματική εδαφική εφαρμογή, δεδομένου του καίριου ρόλου των περιφερειών και των πόλεων. Ο Επίτροπος κ. Séjourné επιβεβαίωσε ότι η υπεράσπιση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας απαιτεί μια ισχυρή στρατηγική «Made in Europe», απλούστερους επενδυτικούς κανόνες και μεγαλύτερη στήριξη των περιφερειακών βιομηχανικών ζωνών που βρίσκονται στο επίκεντρο των οικονομικών οικοσυστημάτων της Ευρώπης. Τόνισε ότι η βιομηχανική ανάπτυξη πρέπει να συμβαδίζει με την Πράσινη Συμφωνία, να ενισχύει την εδαφική συνοχή και να μειώνει τις ενεργειακές εξαρτήσεις ενόψει της αύξησης των τιμών του φυσικού αερίου.  

Μια τοποκεντρική στρατηγική ανταγωνιστικότητας

Μετά τη συζήτηση, τα μέλη της ΕτΠ ενέκριναν γνωμοδότηση σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (ΕΚΤ), το οποίο αναμένεται να δημιουργηθεί το 2028 στο πλαίσιο του μελλοντικού μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ, προειδοποιώντας ότι η συγχώνευση 14 προγραμμάτων σε ένα ενιαίο μέσο δεν πρέπει να αποδυναμώσει τα προηγουμένως αποτελεσματικά εργαλεία που έχουν φτάσει με επιτυχία στα τοπικά και περιφερειακά οικοσυστήματα. Πρότειναν επίσης τη διαγραφή της δυνατότητας των κρατών μελών να χρηματοδοτούν μέτρα του ΤΕΚ μέσω εθνικών και περιφερειακών προγραμμάτων εταιρικής σχέσης.  

Επιπλέον, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες υποστηρίζουν ότι η ανταγωνιστικότητα θα πρέπει να οριστεί τόσο ως προσανατολισμένη στην αγορά όσο και ως τοποκεντρική στο πλαίσιο του ΤΕΚ. Τόνισαν ότι όλες οι περιοχές θα πρέπει να συμμετέχουν στο πλαίσιο της αξιακής αλυσίδας του ΤΕΚ, τονίζοντας ότι δεν είναι μόνο αποδέκτες χρηματοδότησης της ΕΕ, αλλά και βασικοί καταλύτες, συντονιστές και χώροι δοκιμών για περιφερειακά οικοσυστήματα καινοτομίας. Τα οικοσυστήματα αυτά συνδέουν πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, επιχειρήσεις, νεοφυείς επιχειρήσεις, ΜΜΕ και φορείς της κοινωνίας των πολιτών και είναι απαραίτητα για τη μετατροπή των ευρωπαϊκών βιομηχανικών προτεραιοτήτων σε συγκεκριμένα έργα επιτόπου.  

Η γνωμοδότηση καλεί το ΤΕΚ να συνδυάσει μια παγκόσμια ευρωπαϊκή στρατηγική ανταγωνιστικότητας με μια ισχυρή τοποκεντρική διάσταση, ιδίως μέσω ανανεωμένων στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης. Τονίζει επίσης ότι πρέπει να διαφυλαχθεί η αρχή της εδαφικής συνοχής, προτείνοντας τη συμπερίληψη της αρχής της «μη πρόκλησης σημαντικής βλάβης στη συνοχή» και των εκ των προτέρων εκτιμήσεων εδαφικού αντικτύπου για τα προγράμματα εργασίας και τις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων του ΤΕΚ. Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν περαιτέρω τη σημασία της στήριξης των καθαρών τεχνολογιών, της απαλλαγής της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή ως βασικών συνιστωσών της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης. 

Αποσπάσματα

Kata Tüttő, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών: «Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης δεν μπορεί να επιτευχθεί εάν επικεντρώσουμε τη στρατηγική της ΕΕ σε λίγα γιγα-εργοστάσια που θα επιλεγούν σε κλειστή αίθουσα στις Βρυξέλλες. Η ανταγωνιστικότητα —και η οικονομική ανθεκτικότητα— απαιτεί μια αστυνομική στρατηγική, η οποία θα στηρίζει το έργο των περιφερειών και των πόλεων για την κινητοποίηση της ικανότητας καινοτομίας των ΜΜΕ μας επιτόπου, τη σύνδεση επιχειρήσεων και έρευνας, τη δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για την άνθηση και την ανάπτυξη νέων ιδεών. Μια συγκεντρωτική ΕΕ από την κορυφή προς τη βάση δεν θα ήταν μια πιο ανταγωνιστική ΕΕ, αλλά μια πιο αδύναμη ΕΕ, ανίκανη να διαχειριστεί τις αλλαγές και τις διαταραχές.» 

Εισηγητής Pehr Granfalk (SE/EPP), δημοτικός σύμβουλος Solna: «Η μεγαλύτερη απλούστευση δεν πρέπει ποτέ να είναι συνώνυμη με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση. Και καθώς διαμορφώνουμε το επόμενο ΠΔΠ, πρέπει να θυμόμαστε: το ΠΔΠ είναι κάτι πολύ περισσότερο από ένας προϋπολογισμός — είναι το στρατηγικό επενδυτικό σχέδιο της Ευρώπης για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης και πρέπει να λειτουργήσει σε ολόκληρη την Ευρώπη, μεταξύ άλλων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.» 

Stéphane Séjourné, Ευρωπαίος Επίτροπος αρμόδιος για την ευημερία και τη βιομηχανική στρατηγική: «Οι περιφέρειες βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής. Είναι αυτοί που φιλοξενούν βιομηχανικά έργα, υποστηρίζουν τις τοπικές επιχειρήσεις, αναπτύσσουν υποδομές και εκπαιδεύουν τα ταλέντα που θα χρειαστούν οι βιομηχανίες μας. Επίσης, στις περιφέρειες δημιουργούνται βιομηχανικά οικοσυστήματα: μεταξύ επιχειρήσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και τοπικών αρχών. Ως εκ τούτου, η φιλοδοξία μας είναι συλλογική: να καταστεί η Ευρώπη όχι μόνο αγορά, αλλά και έδαφος παραγωγής, καινοτομίας και βιομηχανικών θέσεων εργασίας. Ενισχύοντας τη βιομηχανία μας, ενισχύουμε επίσης την εδαφική συνοχή, την κλιματική μετάβαση και την οικονομική κυριαρχία της Ευρώπης.» 

Ιστορικό

• Βίντεο και φωτογραφίες από τη συζήτηση.  

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε τη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Ταμείου Ανταγωνιστικότητας στο πλαίσιο του επόμενου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) 2028-34. Θα πρέπει να οδηγήσει σε επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες για την απλούστευση και την επιτάχυνση της χρηματοδότησης της ΕΕ και να λειτουργήσει ως καταλύτης για ιδιωτικές και δημόσιες επενδύσεις. 

• Κατά την άτυπη υποχώρησή τους στο Alden Biesen στις 12 Φεβρουαρίου, οι ηγέτες της ΕΕ συμφώνησαν να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης εμβαθύνοντας την ευρωπαϊκή ενιαία αγορά προς μια ενιαία Ευρώπη, προωθώντας την απλούστευση των κανονιστικών ρυθμίσεων και κινητοποιώντας δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου, για τη στήριξη στρατηγικών τομέων και της ενεργειακής μετάβασης, και επιδιώκοντας μια ανοικτή αλλά διαφοροποιημένη εμπορική πολιτική. 

• Στις 4 Μαρτίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πράξη για τον βιομηχανικό επιταχυντή (Industrial Accelerator Act - IAA), μια πρωτοβουλία ορόσημο που αποσκοπεί στην προώθηση της απαλλαγμένης από ανθρακούχες εκπομπές και ανθεκτικής μεταποίησης σε ολόκληρη την ΕΕ. Η ΕτΠ καταρτίζει επί του παρόντος γνωμοδότηση σχετικά με τον ΙΑΑ, την οποία συνέταξε ο εισηγητής Willy Borsus (BE/Renew), δημοτικός σύμβουλος Marche-En-Famenne.  

• Εκτός από εκείνη για το Ταμείο Ανταγωνιστικότητας, η ΕτΠ επεξεργάζεται 19 άλλες γνωμοδοτήσεις για την αξιολόγηση συγκεκριμένων πτυχών και κανονισμών του μελλοντικού μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-34: ελέγξτε τον χάρτη πορείας των γνωμοδοτήσεων. Τα δελτία Τύπου σχετικά με τις άλλες γνωμοδοτήσεις που σχετίζονται με το ΠΔΠ και συζητήθηκαν κατά τη σύνοδο ολομέλειας στις 4-5 Μαρτίου, μεταξύ άλλων σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο μετά το 2027, συμπεριλαμβανομένης της δέσμης μέτρων για τους ιδίους πόρους, και το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία, θα είναι διαθέσιμα στο διαδίκτυο μετά την έγκρισή τους.   

Αρμόδιος: 

Theresa Sostmann
Τηλ.: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu