Η μεταρρύθμιση των δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ πρέπει να απλουστεύσει τους κανόνες και να δώσει προτεραιότητα στους πολίτες, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα, τη ζήτηση από τις περιφέρειες και τις πόλεις

Οι δημόσιες συμβάσεις αντιπροσωπεύουν περίπου το 14 % του ΑΕΠ της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ σχεδόν το 45 % τελεί υπό τη διαχείριση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών. Ωστόσο, οι επίμονες επιβαρύνσεις που απορρέουν από τους πολύπλοκους κανόνες της ΕΕ και οι διοικητικοί περιορισμοί εμποδίζουν πολλούς δήμους και περιφέρειες να χρησιμοποιήσουν τις δημόσιες δαπάνες στο πλήρες στρατηγικό δυναμικό τους. Ενόψει της πρότασης αναθεώρησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2026, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) κάλεσε την Επιτροπή να απλουστεύσει το πλαίσιο, να ενισχύσει την εδαφική του διάσταση και να μετατρέψει τις δημόσιες συμβάσεις σε μοχλό για ποιοτικές θέσεις εργασίας, βιωσιμότητα και ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα.    

Απλούστευση, έγκαιρη παράδοση και ποιότητα

Με σαφή έκκληση για την απλούστευση της πολύπλοκης νομοθεσίας για τις δημόσιες συμβάσεις και την ευθυγράμμιση των δημόσιων δαπανών με τους στρατηγικούς στόχους της ΕΕ, τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) ενέκριναν γνωμοδότηση με επικεφαλής τον Roberto Gualtieri (IT/PES), δήμαρχο Ρώμης, κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 4ης Μαρτίου. Τα μέλη της ΕτΠ υπογράμμισαν την ανάγκη για ένα πιο προσανατολισμένο στα αποτελέσματα πλαίσιο που θα ενισχύει τις δημόσιες συμβάσεις που βασίζονται σε αξίες και θα στηρίζει την καινοτομία, τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα. Για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό των δημόσιων συμβάσεων ως στρατηγικού εργαλείου, τόνισαν την ανάγκη να αντιμετωπιστούν η αυξανόμενη νομική πολυπλοκότητα και ο διοικητικός φόρτος και να ενοποιηθούν και να απλουστευθούν οι βασικές αρχές για τις δημόσιες συμβάσεις. Για παράδειγμα, η εισαγωγή της «αρχής του αποτελέσματος» θα προσανατολίσει τις δημόσιες δαπάνες προς την έγκαιρη υλοποίηση, την ποιότητα και την οικονομική αποδοτικότητα, μειώνοντας παράλληλα τους κινδύνους δικαστικών διαφορών. Θα βοηθήσει τις διοικήσεις να επικεντρωθούν στην ουσία και όχι στις διατυπώσεις, διατηρώντας παράλληλα πλήρως τη διαφάνεια, την ίση μεταχείριση και την αναλογικότητα.  

Στρατηγική αγοραστική δύναμη για την ευρωπαϊκή ανθεκτικότητα

Υπό το πρίσμα των γεωπολιτικών και οικονομικών εξελίξεων από το 2014, οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες τόνισαν ότι οι δημόσιες συμβάσεις πρέπει να στηρίζουν στρατηγικά την ανθεκτικότητα και την καινοτομία, καθώς και να ενισχύουν βασικούς τομείς όπως η ενέργεια, η άμυνα και οι καθαρές τεχνολογίες. Η ΕτΠ υποστηρίζει, σε σαφώς καθορισμένους στρατηγικούς τομείς, μια προτίμηση «Made in Europe» που ενισχύει την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, ενώ παράλληλα σέβεται τους κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ και τους διεθνείς εμπορικούς κανόνες και αποφεύγει τον πρόσθετο φόρτο επαλήθευσης για τις τοπικές αρχές. Κατά τη γνώμη τους, ζητούν επίσης αυστηρότερους κανόνες και διαφάνεια για τις αλυσίδες υπεργολαβίας και εφοδιασμού, διασφαλίζοντας ότι τα πρότυπα εργασίας και βιωσιμότητας τηρούνται σε κάθε βήμα. Τόνισαν επίσης τον βασικό ρόλο της ανάπτυξης των δεξιοτήτων των αγοραστών μέσω στρατηγικών επαγγελματισμού.

Ψηφιοποίηση που απλοποιεί – δεν περιπλέκει – την πρόσβαση

Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν περαιτέρω ότι οι επαχθείς απαιτήσεις τεκμηρίωσης και τα σύνθετα κριτήρια επιλεξιμότητας εξακολουθούν να αποθαρρύνουν τις ΜΜΕ, τις νεοφυείς επιχειρήσεις και τις οργανώσεις της κοινωνικής οικονομίας από τη συμμετοχή σε δημόσιους διαγωνισμούς. Ζητούν αναλογικές απαιτήσεις τεκμηρίωσης, μεγαλύτερη ευελιξία για τις μικρές συμβάσεις και σαφέστερους, εναρμονισμένους κανόνες και εξάρτηση από την ικανότητα άλλων οντοτήτων.  

Αναγνώρισαν ότι η ψηφιοποίηση μπορεί να καταστήσει τις δημόσιες συμβάσεις απλούστερες, ταχύτερες, αποδοτικότερες και διαφανέστερες. Ωστόσο, προειδοποίησαν για τις κατακερματισμένες και υπερβολικά άκαμπτες ψηφιακές απαιτήσεις που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν νέες επιβαρύνσεις, ιδίως για τις μικρότερες αρχές και τις ΜΜΕ. Ως εκ τούτου, η στήριξη για την ανάπτυξη ψηφιακών υποδομών που διευκολύνουν την υποβολή προσφορών και πιο διαλειτουργικών συνόλων δεδομένων βάσει κοινών προτύπων, καθώς και η ανάπτυξη εναρμονισμένης υποδομής δεδομένων για τις δημόσιες συμβάσεις σε επίπεδο ΕΕ θα είναι ουσιαστικής σημασίας για τη διασφάλιση μεγαλύτερης διαφάνειας, παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο και αποτελεσματικής αξιολόγησης των επιδόσεων.  

Παράθεση

Εισηγητής Roberto Gualtieri (IT/PES), δήμαρχος Ρώμης: «Δεν μπορεί να υπάρξει μεταρρύθμιση των δημόσιων συμβάσεων της ΕΕ χωρίς να ακουστούν οι δήμοι και οι περιφέρειες - οι κύριοι αγοραστές του δημόσιου τομέα της Ευρώπης. Μετά από χρόνια αλληλεπικαλυπτόμενων κανόνων, η Ευρώπη έχει την ευκαιρία να αλλάξει πορεία με απλούστερους κανόνες, ώστε κάθε ευρώ που δαπανάται να μπορεί να καταστεί υψηλής ποιότητας παράδοση για τους πολίτες μας. Εάν η Ευρώπη επιθυμεί να επιτύχει αποτελέσματα, πρέπει να δώσει τη δυνατότητα στις τοπικές αρχές να αγοράζουν ταχύτερα και δικαιότερα.» 

Ιστορικό 

• Βίντεο και φωτογραφίες της συζήτησης  

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αξιολογεί επί του παρόντος τις οδηγίες για τις δημόσιες συμβάσεις και ανακοίνωσε ότι θα δημοσιεύσει πρόταση για τη μεταρρύθμισή τους το 2026. Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στον εκσυγχρονισμό και την απλούστευση των κανόνων για τις δημόσιες συμβάσεις, ευθυγραμμίζοντάς τους με τις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της στρατηγικής αυτονομίας και της βιωσιμότητας.   

Υπεύθυνη

Theresa Sostmann
Τηλ.: +32475999415
Theresa.Sostmann@cor.europa.eu