Οι μεταρρυθμίσεις της ενιαίας αγοράς πρέπει να φθάσουν σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο ή υπάρχει κίνδυνος να αποτύχουν οι πολίτες

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) ενέκρινε ομόφωνα δύο γνωμοδοτήσεις με τις οποίες καλεί την Ευρωπαϊκή Ένωση να βελτιώσει και να απλουστεύσει την ενιαία αγορά και να θέσει τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές στο επίκεντρο τόσο της ευρύτερης στρατηγικής μεταρρυθμίσεων όσο και του χρηματοδοτικού της προγράμματος, ιδίως ενόψει της έγκρισης του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-34.  

Περισσότερο από ένα χρόνο αφότου οι εκθέσεις που εκπόνησαν ο Mario Draghi  και ο Enrico Letta εξέδωσαν επείγουσες εκκλήσεις για δράση σχετικά με την ανταγωνιστικότητα, τις επενδύσεις και την απλούστευση, οι γνωμοδοτήσεις εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι ελάχιστα έχουν αλλάξει για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.  Ενώ η ενιαία αγορά παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της ΕΕ, οι γνωμοδοτήσεις υποστηρίζουν ότι οι επίμονοι φραγμοί εξακολουθούν να παρεμποδίζουν το πλήρες δυναμικό της. 

Οι περιφέρειες και οι πόλεις δεν αποτελούν περιφερειακούς παράγοντες στην ενιαία αγορά· είναι απαραίτητοι εταίροι για τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας του και πρέπει να αναγνωρίζονται και να ενδυναμώνονται ως τέτοιοι. Αυτό είναι το μήνυμα που στέλνει η ΕτΠ τόσο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και στα κράτη μέλη  μέσω των γνωμοδοτήσεων των εισηγητών Emma Blain (IE/EPP), δημοτικού συμβούλου Δουβλίνου, και Lorenzo Galligani (IT/ECR), δημοτικού συμβούλου Πιστόια, που εγκρίθηκαν κατά τη  σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ στις 4 Μαρτίου. 

Οι ΜΜΕ έμειναν χωρίς ειδική  γραμμή του προϋπολογισμού  

Στη γνωμοδότηση  που εκπόνησε ο εισηγητής κ. Blain επικροτείται η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη θέσπιση του προγράμματος για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία 2028-2034 και ζητείται η συστηματική συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών διοικήσεων στην επιβολή των πολιτικών για την ενιαία αγορά, ιδίως στις παραμεθόριες περιοχές. Η ΕτΠ τονίζει ότι η αποτελεσματική λειτουργία των τελωνειακών διαδικασιών είναι ζωτικής σημασίας για την περιφερειακή οικονομική ζωτικότητα. 

Στη γνωμοδότηση τονίζεται επίσης ότι η πολιτική συνοχής είναι θεμελιώδους σημασίας για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, και όχι απλώς μια πρόσθετη προϋπόθεση για την επιτυχία της, και ζητείται επιτακτικά να αντικατοπτρίζεται πλήρως η εφαρμογή του προγράμματος.  

Τα μέλη της ΕτΠ τονίζουν ότι τα ισχυρά μέτρα της ΕΕ για την καταπολέμηση της απάτης είναι απαραίτητα για τη διασφάλιση των δημόσιων πόρων που είναι χρήσιμοι για τις περιφέρειες και τις πόλεις και σημειώνουν ότι η απάτη που αφορά κονδύλια της ΕΕ υπονομεύει την τοπική ανάπτυξη, καθυστερεί τις υποδομές και  διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημόσιους θεσμούς. 

Τέλος, οι τοπικές και περιφερειακές αρχές εκφράζουν τη λύπη τους για το γεγονός ότι το πρόγραμμα δεν προσδιορίζει ειδικό χρηματοδοτικό πρόγραμμα για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), ούτε σαφώς οριοθετημένη γραμμή του προϋπολογισμού για τις ΜΜΕ, όπως συνέβαινε στο πλαίσιο  του προηγούμενου προγράμματος για την ενιαία αγορά 2021-2027. 

Μια ενιαία αγορά εκτεθειμένη: διακυβευόμενη ανθεκτικότητα και συνοχή 

Οι πρόσφατες οικονομικές και γεωπολιτικές κρίσεις αποκάλυψαν τα τρωτά σημεία της ενιαίας αγοράς και υπογράμμισαν τη σημασία της στρατηγικής αυτονομίας σε κρίσιμους τομείς. Σε γνωμοδότηση που εκπόνησε ο εισηγητής κ. Galligani, η ΕτΠ τονίζει ότι μια ισχυρότερη και ανθεκτικότερη στις κρίσεις ενιαία αγορά είναι απαραίτητη όχι μόνο για την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και για την καθημερινή σταθερότητα των ευρωπαϊκών περιφερειών και πόλεων, οι οποίες εξαρτώνται από αυτήν για επενδύσεις, δημιουργία θέσεων εργασίας  και καινοτομία. 

Οι δήμοι και οι περιφέρειες εκφράζουν την ικανοποίησή τους για την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος κατά 25% για όλες τις επιχειρήσεις και κατά 35% για τις ΜΜΕ και ζητούν την ταχεία έγκριση των πακέτων γενικής απλούστευσης,  καθώς η  αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης απαιτεί πολύ μεγαλύτερη μείωση της γραφειοκρατίας. Τα μέλη της ΕτΠ υπογραμμίζουν ότι η απλούστευση και η ψηφιοποίηση πρέπει να σχεδιαστούν με σκοπό τη μείωση του κανονιστικού φόρτου για τις επιχειρήσεις όλων των μεγεθών, διασφαλίζοντας παράλληλα την τεχνολογική ουδετερότητα.  

Η ΕΤΠ διευκρινίζει ότι η πολιτική για την ενιαία αγορά και η πολιτική συνοχής αποτελούν «δύο όψεις του ίδιου νομίσματος»: η βαθύτερη ολοκλήρωση της αγοράς πρέπει να συμβαδίζει με ισχυρή εδαφική συνοχή και επαρκή χρηματοδότηση για την αγροτική ανάπτυξη. Ενώ το ενδοενωσιακό εμπόριο αγαθών προωθεί την οικονομική σύγκλιση, το εμπόριο υπηρεσιών ευνοεί σταθερά τις μεγαλύτερες πόλεις και τις πλουσιότερες περιφέρειες, αφήνοντας πίσω τις πιο ευάλωτες περιφέρειες, όπως τα νησιά και οι αγροτικές περιοχές.  

Ως εκ τούτου,  τα μέλη της ΕτΠ παροτρύνουν τους συννομοθέτες να διασφαλίσουν ότι η περαιτέρω ολοκλήρωση συνοδεύεται από επαρκή χρηματοδότηση συνοχής, ιδίως στο πλαίσιο του επικείμενου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-34, του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου. Ο επόμενος προϋπολογισμός θα πρέπει να ενισχύσει τον ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην εφαρμογή των πολιτικών που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ ως εγγύηση έναντι της έλλειψης εστίασης στις εδαφικές προκλήσεις για την αποφυγή αρνητικών επιπτώσεων στην ενιαία αγορά. 

Αποσπάσματα  

Emma Blain (IE/EPP), δημοτική σύμβουλος Δουβλίνου και εισηγήτρια του προγράμματος «Ενιαία  αγορά και τελωνεία»: «Ζητώ μεγαλύτερη συμμετοχή των τοπικών και περιφερειακών αρχών στον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί στην πράξη η ενιαία αγορά, διότι  συχνά αποτελούν το πρώτο σημείο επαφής για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται διασυνοριακά. Η ενιαία αγορά είναι ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της Ευρώπης, αλλά για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να άρει τους φραγμούς, πρέπει να εργαστεί επιτόπου για πραγματικές επιχειρήσεις, στο επίκεντρο των περιφερειών και των δήμων μας. Αυτό σημαίνει καλύτερη συνεργασία, εξυπνότερα ψηφιακά εργαλεία και ισχυρότερες διασφαλίσεις για τη χρηματοδότηση της ΕΕ. Διότι όταν η ενιαία αγορά λειτουργεί καλύτερα, οι ΜΜΕ της Ευρώπης μπορούν να αναπτυχθούν, να εμπορευθούν και να ευδοκιμήσουν.» 

Lorenzo Galligani (IT/ECR), δημοτικός σύμβουλος Πιστόια και εισηγητής της γνωμοδότησης με θέμα «Η στρατηγική για την ενιαία αγορά»: «Οι περιφέρειες και οι πόλεις αποτελούν το πρώτο σημείο επαφής για τις επιχειρήσεις και τους εργαζομένους. Βοηθούν τις ΜΜΕ να επεκταθούν και να πλοηγηθούν στις τοπικές αγορές και τους κανονισμούς. Χωρίς τη συμμετοχή των δήμων και των περιφερειών στον σχεδιασμό και την εφαρμογή των πολιτικών για την ενιαία αγορά, η ενιαία αγορά κινδυνεύει να παραμείνει σε έντυπη μορφή και όχι ως πραγματικό εργαλείο για την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα. Πρέπει να μειώσουμε τον κανονιστικό φόρτο και τους φραγμούς S ingle M arket, χρειαζόμαστε μια επανάσταση απλούστευσης και χρειαζόμαστε ρητή αναγνώριση του ρόλου των πολύ μικρών επιχειρήσεων ‑, οι οποίες συχνά παραβλέπονται αλλά είναι ζωτικής σημασίας για τον οικονομικό ιστό της Ευρώπης και την περιφερειακή ανθεκτικότητα.» 

 Ιστορικό  

• Vi deo και φωτογραφίες της συνόδου ολομέλειας της ΕτΠ.  

• Εκτός από το πρόγραμμα για την ενιαία αγορά και τα τελωνεία,  η ΕτΠ  επεξεργάζεται 19 άλλες γνωμοδοτήσεις για την αξιολόγηση συγκεκριμένων πτυχών και κανονισμών του μελλοντικού μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-34. Αυτό περιλαμβάνει γνωμοδότηση που εγκρίθηκε στις 4 Μαρτίου, στην οποία περιγράφονται τα αιτήματα και οι ανησυχίες σχετικά με τη συνολική αρχιτεκτονική του προϋπολογισμού. Περισσότερες πληροφορίες. 

Αρμόδιος:
Victor Moreno Morales de Setién
Τηλ.: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu