Τα μέλη της ΕτΠ εκφράζουν τη λύπη τους για την έλλειψη περιφερειακής και τοπικής διάστασης στις σχέσεις ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου

Τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών εξέφρασαν τη λύπη τους για την έλλειψη «εδαφικού βάθους» στη σχέση μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά το Brexit, ζητώντας στις 15 Μαΐου να δοθεί στην ΕτΠ —ως εκπρόσωπο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην ΕΕ— έδρα στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση Εταιρικής Σχέσης που δημιουργήθηκε μετά την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ.

Η γνωμοδότησή τους υποστηρίχθηκε από τον ευρωβουλευτή Sandro Gozi (FR/Renew Europe), συμπρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Εταιρικής Σχέσης Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου-Ηνωμένου Βασιλείου, ο οποίος δήλωσε σε σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ ότι «πρέπει να προσθέσουμε εδαφικό βάθος στη σχέση ΕΕ-Βρετανίας». Υπογράμμισε τη συμφωνία του, λέγοντας ότι «το μείζον χάσμα είναι η εδαφική και περιφερειακή διάσταση των σχέσεων ΕΕ-Βρετανίας».

Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε λίγες ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής Ηνωμένου Βασιλείου-ΕΕ, που θα πραγματοποιηθεί στο Λονδίνο στις 19 Μαΐου, και εν μέσω ελπίδων ότι οι διαφορές σχετικά με τα αλιευτικά δικαιώματα θα μπορούσαν να ξεπεραστούν και ότι θα μπορούσαν να επιτευχθούν συμφωνίες για την αμυντική συνεργασία και την κινητικότητα των νέων. Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δήλωσε ότι ελπίζει σε μια «επανεκκίνηση» των σχέσεων.

Ο πρόεδρος της ομάδας επαφής της ΕτΠ για το Ηνωμένο Βασίλειο, κ. Karl Vanlouwe(BE/Ευρωπαϊκή Συμμαχία), μέλος του Φλαμανδικού Κοινοβουλίου, ζήτησε «έναν ισχυρότερο και ουσιαστικότερο ρόλο για τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων «επανεκκίνησης» και αυξημένη εστίαση στην αναζωογόνηση των διασυνοριακών συνδέσεων σε τοπικό επίπεδο». 

Οι τοπικοί και περιφερειακοί εκπρόσωποι τόνισαν τις ασύμμετρες επιπτώσεις του Brexit στις λιμενικές, αλιευτικές και παραμεθόριες περιοχές, επικαλούμενοι υλικοτεχνικές διαταραχές, μειώσεις του εμπορίου και την απότομη διακοπή προγραμμάτων συνεργασίας όπως το Interreg και το Erasmus+.

Εκφράστηκε επανειλημμένα λύπη για την απώλεια ευκαιριών για τους νέους —όπως το πρόγραμμα Erasmus+ για την εκπαίδευση, την κατάρτιση, τη νεολαία και τον αθλητισμό— με τον Francois Decoster (FR/Renew Europe), αντιπρόεδρο της περιφέρειας Hauts-de-France, να δηλώνει: «Απλά εύχομαι αυτή η επανεκκίνηση, αυτή η νέα αρχή, να απευθυνθεί πρώτα στους λαούς μας, να μας επιτρέψει να επανασυνδεθούμε».

Ο Ilpo Heltimoinen (FI/ECR), από το δημοτικό συμβούλιο της Lappeenranta, δήλωσε ότι η συνεργασία πρέπει να προχωρήσει «με πιο ρεαλιστικό τρόπο ... ιδίως σε τομείς όπου μπορούμε να είμαστε ισχυροί μαζί, όπως η ενεργειακή ασφάλεια, η ανθεκτικότητα, η άμυνα και η τεχνολογία», αλλά «πρέπει να ξεκινήσει από τη βάση», με «ανταλλαγές φοιτητών και ερευνητών, προγράμματα κινητικότητας, πολιτιστικές και επιστημονικές εταιρικές σχέσεις και επιχειρηματική και τουριστική συνεργασία». Αυτά, είπε, «προσφέρουν τεράστιες δυνατότητες».

Η Fauzaya Talhauoi (BE/PES) του δημοτικού συμβουλίου της Αμβέρσας δήλωσε ότι «εμείς [στη Φλάνδρα] αισθανόμαστε τον αρνητικό αντίκτυπο του Brexit στην καθημερινή μας ζωή», προσθέτοντας ότι «είναι οι ιδιώτες, οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που έχουν υποφέρει».

«Η έλλειψη συμμετοχής στις κυβερνήσεις της συμφωνίας εμπορίου και συνεργασίας είναι προβληματική, διότι οι εδαφικές επιπτώσεις δεν λαμβάνονται υπόψη, ούτε στην εφαρμογή της συμφωνίας ούτε στην παρακολούθησή της», δήλωσε ο Carlos Carvalho (PT/EPP), δήμαρχος του Tabuaço, αναφέροντας ως παραδείγματα τα προβλήματα στη διαχείριση της αλιείας και τις «δυσκολίες των τοπικών και περιφερειακών αρχών να αντιδράσουν σε περίπτωση μη τήρησης της συμφωνίας». «Οι δήμαρχοι και οι τοπικοί ηγέτες εντείνονται για να διατηρήσουν τους διεθνείς δεσμούς, να συμμετάσχουν στη μάθηση από ομοτίμους και να ασκήσουν πιέσεις για κοινά συμφέροντα», δήλωσε, περιγράφοντας τη «διπλωματία των πόλεων» ως «κρίσιμο εργαλείο».

Ο Dan Boyle (IE/Πράσινοι) του δημοτικού συμβουλίου του Κορκ τόνισε τη σημασία της διαπεριφερειακής συνεργασίας. «Χρειαζόμαστε αντικαταστάσεις και ενισχυμένα προγράμματα, όπως το πρόγραμμα Interreg, το οποίο έχει αποδειχθεί τόσο επιτυχημένο στο παρελθόν και έχει επιτρέψει στις τοπικές και περιφερειακές κυβερνήσεις να υιοθετήσουν βέλτιστες πρακτικές και υψηλότερα πρότυπα μέσω αυτής της συνεργασίας μεταξύ των χωρών».

Πολιτικοί από τη Σκωτία και την Ουαλία μίλησαν κατά τη διάρκεια της συνόδου, με τον Alun Davies του ουαλικού κοινοβουλίου —το Senedd— να δηλώνει ότι «Τώρα είναι η ώρα να εργαστούμε σκληρότερα, τώρα είναι η ώρα να συνεργαστούμε στενότερα, τώρα είναι η στιγμή που πρέπει να οικοδομήσουμε γέφυρες και όχι σύνορα». Η Shona Morrison, πρόεδρος της Συνέλευσης των Τοπικών Αρχών της Σκωτίας, δήλωσε ότι η τοπική αυτοδιοίκηση της Σκωτίας είναι προσηλωμένη «στη διατήρηση του πολιτικού διαλόγου και των θετικών σχέσεων με την ΕΕ», επισημαίνοντας ότι «πέντε χρόνια μετά [από το Brexit] εξακολουθούμε να εργαζόμαστε για την πλήρη κατανόηση των νέων εμπορικών ρυθμίσεων, καθώς και των νομικών και οικονομικών συνεπειών».

Ηομάδα επαφής της ΕτΠ για το Ηνωμένο Βασίλειο  συνεδρίασε αργότερα στις 15 Μαΐου, κατά τη διάρκεια της οποίας μέλη της ΕτΠ και πολιτικοί από την Αγγλία, την Ουαλία, τη Σκωτία και τη Βόρεια Ιρλανδία συζήτησαν διεξοδικότερα τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της διασυνοριακής συνεργασίας, καθώς και την πορεία των σχέσεων ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου.

Αποσπάσματα:

• Karl Vanlouwe (BE/FR), μέλος του Φλαμανδικού Κοινοβουλίου και πρόεδρος της ομάδας επαφής της ΕτΠ για το Ηνωμένο Βασίλειο: «Η αποκατάσταση των σχέσεων ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου απαιτεί ολοκληρωμένη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο έχουν εξελιχθεί οι ανάγκες και οι απόψεις των τοπικών κοινοτήτων και στις δύο πλευρές μετά το Brexit. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό οι τοπικές και περιφερειακές φωνές να συμμετέχουν σε μια πολυεπίπεδη προσέγγιση για τη σφυρηλάτηση της συνεργασίας ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου που υπερβαίνει τις ανταλλαγές σε εθνικό επίπεδο. Με την ουσιαστική συμπερίληψη αποκεντρωμένων κυβερνήσεων καθ’ όλη τη διάρκεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας και την προώθηση των ανταλλαγών μεταξύ των τοπικών κοινοτήτων, μπορούμε ταυτόχρονα να ενισχύσουμε τους δεσμούς μας σε μακροοικονομικό και περιφερειακό επίπεδο, ώστε να δημιουργήσουμε μια ισχυρή βάση για βιώσιμη συνεργασία.»
• Sandro Gozi (FR/Renew Europe), συμπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Εταιρικής Σχέσης Ευρωπαϊκής Ένωσης-Ηνωμένου Βασιλείου: «Είναι σημαντικό να εργαστούμε με μια διττή προσέγγιση. Πρώτον, πρέπει να εφαρμόσουμε πλήρως και αποτελεσματικά όσα έχουμε ήδη συμφωνήσει με τους Βρετανούς —τις συμφωνίες εμπορίου και συνεργασίας, το πλαίσιο του Ουίνδσορ. Αλλά σε αυτή τη νέα φάση πρέπει να αντιμετωπίσουμε τα μεγάλα κενά. Και το μεγαλύτερο χάσμα είναι η εδαφική και περιφερειακή διάσταση των σχέσεων ΕΕ-Βρετανίας. Αυτό είναι διπλά προβληματικό: πρώτον, επειδή δεν μπορούμε να φανταστούμε μια σχέση με μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα —ιδίως μια χώρα που ήταν μέλος της ΕΕ— χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η περιφερειακή και τοπική διάσταση. Δεύτερον, επειδή οι τοπικές και περιφερειακές αρχές της ΕΕ, πολλές από αυτές, βρίσκονται στην πρώτη γραμμή και πλήττονται περισσότερο από τις συνέπειες του Brexit.»