Η συμφωνία ΕΕ-Ελβετίας θα πρέπει να «ενισχύσει» τη συνεργασία των τοπικών κυβερνήσεων και των κυβερνήσεων των καντονιών

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) εξέφρασε την ικανοποίησή της για μια δέσμη συμφωνιών που αποσκοπούν στη σταθεροποίηση και την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων μεταξύ της Ελβετίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά ζήτησε οι συμφωνίες να ενσωματώνουν μια ισχυρή εδαφική και υποεθνική διάσταση, μεταξύ άλλων παρέχοντας στους δήμους, τις περιφέρειες και τα καντόνια άμεσο ρόλο στην παρακολούθηση και την εφαρμογή των συμφωνιών.

Οι συστάσεις, οι οποίες εγκρίθηκαν από την ΕτΠ στις 15 Οκτωβρίου, αντικατοπτρίζουν την επιθυμία οι διμερείς συμφωνίες να «παρέχουν σταθερότητα, συνέχεια και προβολή σε μια συνεργασία που ήδη αποφέρει απτά αποτελέσματα, αλλά μπορεί και πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω», δήλωσε ο εισηγητής της γνωμοδότησης της ΕτΠ, Matteo Luigi Bianchi (IT/ECR), μέλος της τοπικής αρχής Morazzone.

Ο κ. Bianchi δηλώνει ότι ένας από τους κύριους στόχους της γνωμοδότησης είναι να διασφαλιστεί η ενίσχυση της εδαφικής διάστασης της συνεργασίας ΕΕ-Ελβετίας με «συνεχή και συστηματικό τρόπο», εν μέρει με τη θεσμοθέτηση της συνεργασίας μεταξύ της ΕτΠ και της Ελβετικής Διάσκεψης των Καντονιών.

Ο Norman Gobbi, πρόεδρος της κυβέρνησης του καντονιού του Τιτσίνο και εκπρόσωπος της Ελβετικής Διάσκεψης των Κυβερνήσεων των Καντονιών, εξέφρασε το ενδιαφέρον της Ελβετικής Διάσκεψης των Κυβερνήσεων των Καντονιών για την καθιέρωση συνεργασίας με την ΕτΠ, λέγοντας ότι «θα μπορούσε να προσφέρει έναν διαρθρωμένο χώρο διαλόγου όπου οι περιφέρειες και τα καντόνια θα μπορούν να εκφράζουν και να διεκδικούν τα συμφέροντά τους». Τα ελβετικά καντόνια είναι, είπε, «πεπεισμένα ότι οι σταθερές, μακροπρόθεσμες σχέσεις μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ελβετίας είναι προς το συμφέρον όλων» και ότι «η Ελβετία και τα καντόνια της είναι προσηλωμένα στη συνοχή, τη συμμετοχή και, κυρίως, την αναζήτηση ρεαλιστικών λύσεων στα καθημερινά προβλήματα των εδαφών μας, των επιχειρήσεών μας και των πολιτών μας».

Ο κ. Gobbi δήλωσε ότι τα καντόνια της Ελβετίας έχουν «εκτεταμένες εξουσίες, για παράδειγμα, στην εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη, τη δικαιοσύνη και την ασφάλεια, την οικονομία, τη φορολογία και τον πολιτισμό» και θα διαδραματίσουν «αποφασιστικό ρόλο στην εφαρμογή και τη συγκεκριμενοποίηση της δέσμης συμφωνιών που αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ της Ελβετίας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Οι συστάσεις ακολουθούν την πολιτική συμφωνία που επιτεύχθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 σχετικά με δέσμη 11 διμερών συμφωνιών μεταξύ της ΕΕ και της Ελβετίας. Το πακέτο δεν έχει ακόμη επικυρωθεί, μια διαδικασία που θα περιλαμβάνει δημοψήφισμα στην Ελβετία. Η δέσμη μέτρων προβλέπει τακτικές συνεδριάσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του ελβετικού κοινοβουλίου· η ΕτΠ έχει ζητήσει να της χορηγηθεί καθεστώς παρατηρητή σε αυτές τις διακοινοβουλευτικές συνεδριάσεις.

Κατά τη συζήτηση της ΕτΠ στις 15 Οκτωβρίου, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη για αποτελεσματική συνεργασία όσον αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, τις υποδομές, τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες, τη διαχείριση των συνόρων, τη βιοποικιλότητα, καθώς και στην ανάγκη για «ενεργό επικουρικότητα», ώστε να διασφαλιστεί ότι τα υποεθνικά επίπεδα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση πιθανών συμφωνιών με ισχυρή εδαφική διάσταση.

Παράθεση: 

Εισηγητής Matteo Luigi Bianchi (IT/ECR), μέλος της τοπικής αρχής Morazzone: «Στόχος μας είναι να εμβαθύνουμε τη συνεργασία ΕΕ-Ελβετίας ενισχύοντας τον ρόλο των ευρωπαϊκών τοπικών και περιφερειακών αρχών και των ελβετικών καντονιών ως βασικών εταίρων στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Με πλήρη σεβασμό του ελβετικού φεντεραλισμού, παροτρύνουμε να επικεντρωθούμε στις κοινές προτεραιότητες, την κινητικότητα, τις υποδομές και τον χώρο Σένγκεν, ώστε οι πολίτες των διασυνοριακών περιοχών που εργάζονται πέραν των συνόρων να επωφελούνται από εποικοδομητικές αποφάσεις που λαμβάνονται στο καταλληλότερο επίπεδο.»

Ιστορικό:

• Συζήτηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών, 15 Οκτωβρίου 2025: Βίντεο, φωτογραφίες, ενημερωτικό δελτίο.
• Οι διμερείς συμφωνίες ΕΕ-Ελβετίας που εκκρεμούν επί του παρόντος προς επικύρωση καλύπτουν πολλούς τομείς στους οποίους απαιτείται συνεργασία μεταξύ υποεθνικών αρχών, όπως: διασυνοριακές υπηρεσίες και αγορές εργασίας, εξασφαλίζοντας την κινητικότητα των εργαζομένων, των σπουδαστών και των επιχειρηματιών· προστασία του περιβάλλοντος και βιοποικιλότητα· υπηρεσίες πολιτικής προστασίας και έκτακτης ανάγκης· ενεργειακή συνεργασία· και έρευνα, καινοτομία. Κατά τη συζήτηση της ΕτΠ στις 15 Οκτωβρίου, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη για αποτελεσματική συνεργασία όσον αφορά την κινητικότητα του εργατικού δυναμικού, τις υποδομές, τις διασυνοριακές δημόσιες υπηρεσίες, τη διαχείριση των συνόρων, τη βιοποικιλότητα, καθώς και στην ανάγκη για «ενεργό επικουρικότητα», ώστε να διασφαλιστεί ότι τα υποεθνικά επίπεδα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στη διαμόρφωση πιθανών συμφωνιών με ισχυρή εδαφική διάσταση.
• Δεκαπέντε από τις 26 παραμεθόριες περιοχές της Ελβετίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένων της Βάδης-Βυρτεμβέργης και της Βαυαρίας στη Γερμανία, του Vorarlberg και του Τιρόλου στην Αυστρία, της Λομβαρδίας, του Νότιου Τιρόλου, του Πεδεμοντίου και της κοιλάδας της Αόστα στην Ιταλία, και του Ροδανού-Άλπεων, του Franche-Comté και του Grand Est στη Γαλλία.
• Παραδείγματα διασυνοριακής συνεργασίας ΕΕ-Ελβετίας που αναφέρθηκαν κατά τη συζήτηση της 15ης Οκτωβρίου ήταν τα προγράμματα Interreg, η Διάσκεψη του Άνω Ρήνου, η Regio Insubrica, η Διάσκεψη της Λίμνης της Κωνσταντίας και τα έργα Arge Alp.