Οι δήμοι και οι περιφέρειες χρειάζονται πιο διαρθρωμένη στήριξη για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων μεταναστών

Οι Κανάριες Νήσοι έχουν καταστεί μία από τις πιο πολυσύχναστες μεταναστευτικές οδούς προς την ΕΕ. Τα μέλη της επιτροπής «Ιθαγένεια, διακυβέρνηση, θεσμικές και εξωτερικές υποθέσεις» (CIVEX) της ΕτΠ συναντήθηκαν στη Σάντα Κρουθ ντε Τενερίφε στις 7-8 Ιουλίου για να ενημερωθούν σχετικά με τις βέλτιστες πρακτικές της περιφερειακής κυβέρνησης και να συζητήσουν τον τρόπο με τον οποίο η ΕΕ και οι εθνικές κυβερνήσεις θα μπορούσαν να παράσχουν μεγαλύτερη στήριξη στις τοπικές και περιφερειακές αρχές που συχνά δεν διαθέτουν πόρους όταν αντιμετωπίζουν αυξανόμενες μεταναστευτικές ροές. Τα μέλη επισκέφθηκαν επίσης δύο εγκαταστάσεις υποδοχής ανηλίκων μεταναστών στη Σάντα Κρουζ, συζήτησαν γνωμοδοτήσεις σχετικά με τις επιστροφές και τη στρατηγική εσωτερικής ασφάλειας και ενέκριναν σχέδιο γνωμοδότησης για τις σχέσεις ΕΕ-Ελβετίας κατά την εκτός έδρας συνεδρίαση της επιτροπής CIVEX τη Δευτέρα. 

Ακολούθησε την Τρίτη συνέδριο αφιερωμένο στην υποδοχή ασυνόδευτων ανηλίκων μεταναστών και στην παροχή ευκαιριών στις χώρες καταγωγής. Αυτό έδωσε την ευκαιρία να αναδειχθούν οι προσπάθειες της περιφερειακής διοίκησης των Καναρίων Νήσων να φιλοξενήσει ασυνόδευτους ανήλικους μετανάστες και να στηρίξει την προσωπική τους ανάπτυξη. Πέρα από την κάλυψη βασικών αναγκών, το σύστημα φροντίδας στις Κανάριες Νήσους αποσκοπεί στην προώθηση της ευημερίας και της κοινωνικής ένταξης των ανηλίκων με την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης, συμπεριλαμβανομένης της ψυχολογικής βοήθειας, της πολιτιστικής διαμεσολάβησης και της γλωσσικής κατάρτισης μέσω εξατομικευμένων σχεδίων εκπαίδευσης προσαρμοσμένων για κάθε μετανάστη. Μια πρόσφατη μελέτη που ανατέθηκε από την επιτροπή CIVEX εξέτασε τις βέλτιστες πρακτικές στον τομέα από τέσσερις περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων των Καναρίων Νήσων.

Ωστόσο, οι συζητήσεις τόνισαν ότι η έλλειψη χρηματοδότησης και πόρων παραμένει η κύρια πρόκληση για τις περιφέρειες και τις πόλεις σε ολόκληρη την ΕΕ. Στις Κανάριες Νήσους, οι δαπάνες για εγκαταστάσεις υποδοχής έκτακτης ανάγκης έχουν εκτιναχθεί στα ύψη, από 54,8 εκατ. EUR το 2022 σε 143,6 εκατ. EUR το 2024. Αυτή η οικονομική πίεση εκτρέπει πόρους από βασικές δημόσιες υπηρεσίες όπως η υγειονομική περίθαλψη και η εκπαίδευση και ενέχει τον κίνδυνο επιδείνωσης της ξενοφοβίας. 

Σύμφωνα με τις συστάσεις της μελέτης, οι ομιλητές τόνισαν ότι οι εθνικές αρχές θα πρέπει να παρέχουν περισσότερη τεχνική υποστήριξη σχετικά με τη λειτουργία των ταμείων της ΕΕ, τις απαιτήσεις τους και τις διαδικασίες εφαρμογής και υλοποίησης που δεν είναι πάντα απλές. Παράλληλα με τα ταμεία έκτακτης ανάγκης, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές χρειάζονται διαρθρωτική χρηματοδότηση για να δράσουν σε μακροπρόθεσμη βάση και να βελτιώσουν την ετοιμότητα για την άφιξη αιφνίδιων μεταναστευτικών ροών. Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες υπενθύμισαν ότι τα ζητήματα αυτά θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ. 

Το δεύτερο μέρος της διάσκεψης επικεντρώθηκε σε πολιτικές και στρατηγικές που αποσκοπούν στη δημιουργία βιώσιμων ευκαιριών στις χώρες καταγωγής μέσω πρωτοβουλιών αποκεντρωμένης αναπτυξιακής συνεργασίας, στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης, στη μείωση των μεταναστευτικών πιέσεων και στη διευκόλυνση των επιστροφών. 

Η πρώτη αντιπρόεδρος της επιτροπής CIVEX, Carolina Darias San Sebastian (ES/PES), δήμαρχος Λας Πάλμας, δήλωσε: «Η συνεδρίαση της επιτροπής CIVEX στις Καναρίους Νήσους αποτελεί βασική ευκαιρία για τα μέλη της να κατανοήσουν, από πρώτο χέρι, την πολυπλοκότητα της φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων μεταναστών στις Καναρίους Νήσους, μια περιοχή που αποτελεί εντυπωσιακό παράδειγμα του μεγέθους αυτής της πρόκλησης. Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της αντίδρασης, αλλά χρειάζονται επαρκείς πόρους και δεδομένα για να δράσουν αποτελεσματικά.» 

Ο πρόεδρος της κυβέρνησης των Καναρίων Νήσων Fernando Clavijo Batlle (ES/Renew Europe) δήλωσε: «Οι Κανάριες Νήσοι δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μόνες τους τη μεταναστευτική κατάσταση, όχι μόνο επειδή οι πόροι μας είναι πολύ περιορισμένοι, αλλά και επειδή πρόκειται για ευρωπαϊκό πρόβλημα: Είμαστε τα νότια σύνορα της Νότιας Ευρώπης. Είναι σημαντικό η μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ να κάνει τη διαφορά μεταξύ ανηλίκων και ενηλίκων, διότι η κατάστασή τους πρέπει να αντιμετωπίζεται διαφορετικά.» 

Κατά τη συνεδρίαση της επιτροπής CIVEX τη Δευτέρα, τα μέλη συζήτησαν την πρόταση για τη θέσπιση κοινού συστήματος για την επιστροφή των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα στην Ένωση. Κατά την ανταλλαγή απόψεων με τη γενική εισηγήτρια Karin Müller (DE/EPP), υφυπουργό Ευρωπαϊκών και Διεθνών Υποθέσεων του κρατιδίου της Έσσης, τα μέλη της επιτροπής CIVEX επισήμαναν μια σειρά ανησυχιών από το τοπικό επίπεδο. Η γνωμοδότηση που ζητήθηκε από τη δανική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ θα εγκριθεί κατά την επόμενη σύνοδο ολομέλειας τον Οκτώβριο.

Σχέσεις ΕΕ-Ελβετίας 

Στις 7 Ιουλίου, τα μέλη της επιτροπής CIVEX ενέκριναν σχέδιο γνωμοδότησης με θέμα «Ενίσχυση της εδαφικής διάστασης της σχέσης ΕΕ-Ελβετίας», με εισηγητή τον Matteo Luigi Bianchi (IT/ECR), μέλος της τοπικής εκτελεστικής αρχής του Morazzone. Η επικεφαλής της αποστολής της Ελβετίας στην ΕΕ, Rita Adam, αναφέρθηκε στην παρέμβασή της στη νέα δέσμη συμφωνιών που αποσκοπούν στην εδραίωση των σχέσεων ΕΕ-Ελβετίας, συμπεριλαμβανομένης της διασυνοριακής συνεργασίας μέσω 10 προγραμμάτων Interreg στα οποία συμμετέχει επί του παρόντος η Ελβετία. Κατά την προετοιμασία της γνωμοδότησης, ο κ. Bianchi πραγματοποίησε διάφορες συναντήσεις με εκπροσώπους των ελβετικών καντονιών και της αποστολής της Ελβετίας στην ΕΕ.

Ο εισηγητής κ. Bianchi δήλωσε: «Με την παρούσα γνωμοδότηση θέλουμε να ενισχύσουμε τη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και της Ελβετίας, ενισχύοντας τον ρόλο των ευρωπαϊκών τοπικών και περιφερειακών αρχών και των ελβετικών καντονιών, βασικών εταίρων στην πολυεπίπεδη διακυβέρνηση. Είναι σημαντικό να συνεργαστούμε με την Ελβετία για τα πολλά κοινά συμφέροντα, όπως η κινητικότητα, οι υποδομές και η διαχείριση του χώρου Σένγκεν, με πλήρη σεβασμό του ελβετικού φεντεραλισμού και της ενεργού επικουρικότητας. Η ενίσχυση των δεσμών με την Ελβετία σημαίνει την οικοδόμηση μιας πιο ανταγωνιστικής και συνεκτικής Ευρώπης που θα είναι πιο κοντά στους πολίτες.» 

Τα μέλη συζητούν επίσης μια άλλη επικείμενη γνωμοδότηση με θέμα «Τοπικές και περιφερειακές προοπτικές κατά την εφαρμογή της ευρωπαϊκής στρατηγικής εσωτερικής ασφάλειας ProtectEU», της οποίας θα ηγηθεί η Anne Rudisuhli (FR/Renew Europe), νομαρχιακή σύμβουλος Bouches-du-Rhône. 

Περισσότερες πληροφορίες:

Φωτογραφίες από τη συνάντηση και το συνέδριο 

Παρακολουθήστε ξανά τη συνάντηση

Σύμφωνα με τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Άσυλο, πάνω από ένα εκατομμύριο αιτούντες άσυλο για πρώτη φορά ζήτησαν προστασία στην ΕΕ το 2024, και με 47 000 νέες αφίξεις, οι Κανάριες Νήσοι αναδείχθηκαν ως η πιο πολυσύχναστη μεταναστευτική οδός προς την ΕΕ προς το τέλος του έτους. Μεταξύ εκείνων που φθάνουν στο αρχιπέλαγος από τις ακτές της Δυτικής και Βόρειας Αφρικής, υπήρξε ένα σημαντικό ποσοστό ασυνόδευτων παιδιών και εφήβων. Εκτιμάται ότι 5 182 ασυνόδευτοι ανήλικοι μετανάστες διέμεναν στα νησιά το 2024.  

Η μελέτη της ΕτΠ με θέμα «Ο ρόλος των τοπικών αρχών στην προστασία και την ένταξη των ασυνόδευτων ανηλίκων μεταναστών και προσφύγων: οι βέλτιστες πρακτικές και προκλήσεις παρέχουν παραδείγματα του τρόπου με τον οποίο οι διάφορες τοπικές και περιφερειακές αρχές εργάζονται για την προστασία και την ένταξη των ασυνόδευτων ανηλίκων μεταναστών και προσφύγων. Οι πόλεις και οι περιφέρειες που διερευνώνται στην παρούσα μελέτη είναι οι Κανάριες Νήσοι στην Ισπανία, το διαμέρισμα Bouches-du-Rhône στη Γαλλία, ο Δήμος Αθηναίων στην Ελλάδα και ο Δήμος Łódź στην Πολωνία. 

Η ΕτΠ έχει εκδώσει δύο γνωμοδοτήσεις σχετικά με το σύμφωνο της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο. Και στις δύο γνωμοδοτήσεις, η ΕτΠ τονίζει την ανάγκη εφαρμογής του συμφώνου κατά τρόπο που να διασφαλίζει τις ανάγκες των ανηλίκων ως ευάλωτων ατόμων. Η ΕτΠ ενέκρινε επίσης γνωμοδότηση σχετικά με την προστασία των παιδιών-μεταναστών, στην οποία τονίζει την ανάγκη η αρχή του μείζονος συμφέροντος του παιδιού να καθοδηγεί τις αποφάσεις και τα μέτρα που αφορούν τα παιδιά και τονίζει ότι η καλή υποδοχή και ένταξη των ανηλίκων μεταναστών αποτελεί μακροπρόθεσμη επένδυση στην ευημερία, τη δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. 

Αρμόδιος: 

Lauri Ouvinen
Τηλ. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu