Regiony i miasta potrzebują bardziej ustrukturyzowanego wsparcia w celu ochrony małoletnich migrantów pozbawionych opieki

Wyspy Kanaryjskie stały się jednym z najbardziej ruchliwych szlaków migracyjnych do UE. Członkowie Komisji Obywatelstwa, Sprawowania Rządów, Spraw Instytucjonalnych i Zewnętrznych (CIVEX) KR-u spotkali się w Santa Cruz de Tenerife w dniach 7–8 lipca, aby dowiedzieć się o najlepszych praktykach władz regionalnych i omówić, w jaki sposób UE i rządy krajowe mogłyby zapewnić większe wsparcie władzom lokalnym i regionalnym, które często nie dysponują zasobami w obliczu rosnących przepływów migracyjnych. Członkowie odwiedzili również dwa ośrodki recepcyjne dla małoletnich migrantów w Santa Cruz, omówili opinie w sprawie powrotów i strategii bezpieczeństwa wewnętrznego oraz przyjęli projekt opinii w sprawie stosunków UE–Szwajcaria na poniedziałkowym posiedzeniu wyjazdowym Komisji CIVEX. 

Po spotkaniu odbyła się we wtorek konferencja poświęcona przyjmowaniu małoletnich migrantów bez opieki i zapewnianiu możliwości w krajach pochodzenia. Stanowiło to okazję do zaprezentowania wysiłków administracji regionalnej Wysp Kanaryjskich na rzecz przyjęcia małoletnich migrantów pozbawionych opieki i wspierania ich rozwoju osobistego. Oprócz zaspokajania podstawowych potrzeb system opieki na Wyspach Kanaryjskich ma na celu promowanie dobrostanu i integracji społecznej małoletnich poprzez świadczenie specjalistycznych usług wsparcia, w tym pomocy psychologicznej, mediacji kulturowej i szkoleń językowych za pośrednictwem zindywidualizowanych planów edukacyjnych dostosowanych do każdego migranta. W niedawnym badaniu zleconym przez Komisję CIVEX przeanalizowano najlepsze praktyki w tej dziedzinie z czterech regionów, w tym Wysp Kanaryjskich.

W dyskusjach podkreślono jednak, że brak środków finansowych i zasobów pozostaje głównym wyzwaniem dla regionów i miast w całej UE. Na Wyspach Kanaryjskich wydatki na ośrodki przyjmowania w sytuacjach nadzwyczajnych wzrosły z 54,8 mln EUR w 2022 r. do 143,6 mln EUR w 2024 r. To obciążenie finansowe przekierowuje zasoby z podstawowych usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna i edukacja, i grozi pogłębieniem ksenofobii. 

Zgodnie z zaleceniami zawartymi w badaniu prelegenci podkreślili, że organy krajowe powinny zapewnić większe wsparcie techniczne w zakresie funkcjonowania funduszy UE, ich wymogów oraz procesów stosowania i wdrażania, które nie zawsze są proste. Oprócz funduszy nadzwyczajnych władze lokalne i regionalne potrzebują funduszy strukturalnych, aby działać w perspektywie długoterminowej i poprawić gotowość na nadejście nagłych przepływów migracyjnych. Przywódcy lokalni i regionalni przypomnieli, że kwestie te należy uwzględnić w kolejnym wieloletnim budżecie UE. 

Druga część konferencji koncentrowała się na politykach i strategiach mających na celu stworzenie trwałych możliwości w krajach pochodzenia poprzez zdecentralizowane inicjatywy współpracy na rzecz rozwoju, zajęcie się podstawowymi przyczynami migracji, zmniejszenie presji migracyjnej i ułatwienie powrotów. 

Pierwsza wiceprzewodnicząca Komisji CIVEX, Carolina Darias San Sebastian (ES/PES), burmistrz Las Palmas, powiedziała: Posiedzenie Komisji CIVEX na Wyspach Kanaryjskich jest dla jej członków kluczową okazją do zrozumienia z pierwszej ręki złożoności przyjmowania małoletnich migrantów bez opieki na Wyspach Kanaryjskich – terytorium, które jest uderzającym przykładem skali tego wyzwania. Władze lokalne i regionalne znajdują się na pierwszej linii działań, ale potrzebują wystarczających zasobów i danych, aby skutecznie działać. 

Przewodniczący rządu Wysp Kanaryjskich Fernando Clavijo Batlle (ES/Renew Europe) powiedział: „Wyspy Kanaryjskie nie mogą same poradzić sobie z sytuacją migracyjną, nie tylko dlatego, że nasze zasoby są bardzo ograniczone, ale także dlatego, że jest to problem europejski: Jesteśmy południową granicą Europy Południowej. Ważne jest, aby polityka migracyjna UE wprowadzała rozróżnienie między małoletnimi a dorosłymi, ponieważ ich sytuację należy traktować w różny sposób”. 

Na poniedziałkowym posiedzeniu Komisji CIVEX członkowie omówili propozycję ustanowienia wspólnego systemu powrotów obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w Unii. Podczas wymiany poglądów ze sprawozdawcą generalnym Karin Müller (DE/EPL), sekretarz stanu do spraw europejskich i międzynarodowych kraju związkowego Hesja, członkowie Komisji CIVEX podkreślili szereg obaw na szczeblu lokalnym. Opinia, o którą zwróciła się duńska prezydencja w Radzie UE, zostanie przyjęta na następnej sesji plenarnej w październiku.

Stosunki między UE a Szwajcarią 

7 lipca członkowie Komisji CIVEX przyjęli projekt opinii w sprawie wzmocnienia wymiaru terytorialnego stosunków UE–Szwajcaria pod przewodnictwem sprawozdawcy Matteo Luigiego Bianchiego (IT/EKR), członka lokalnych władz wykonawczych Morazzone. Szefowa misji Szwajcarii przy UE Rita Adam odniosła się w swoim wystąpieniu do nowego pakietu umów mających na celu konsolidację stosunków między UE a Szwajcarią, w tym współpracy transgranicznej za pośrednictwem 10 programów Interreg, w których obecnie uczestniczy Szwajcaria. Przygotowując opinię, Miklós Bianchi odbył różne spotkania z przedstawicielami kantonów szwajcarskich i przedstawicielstwa Szwajcarii przy UE.

Sprawozdawca Bianchi powiedział: „W niniejszej opinii chcemy zacieśnić współpracę między UE a Szwajcarią, zwiększając rolę europejskich władz lokalnych i regionalnych oraz kantonów szwajcarskich, kluczowych partnerów w wielopoziomowym sprawowaniu rządów. Współpraca ze Szwajcarią jest ważna dla wielu wspólnych interesów, takich jak mobilność, infrastruktura i zarządzanie strefą Schengen, przy pełnym poszanowaniu szwajcarskiego federalizmu i aktywnej pomocniczości. Silniejsze więzi ze Szwajcarią oznaczają budowanie bardziej konkurencyjnej i spójnej Europy, bliższej obywatelom. 

Członkowie omówili również kolejną nadchodzącą opinię w sprawie perspektyw lokalnych i regionalnych we wdrażaniu europejskiej strategii bezpieczeństwa wewnętrznego ProtectEU, której przewodniczyć będzie Anne Rudisuhli (FR/Renew Europe), radna departamentu Bouches-du-Rhône. 

Więcej informacji:

Zdjęcia ze spotkania i konferencji 

Obejrzyj ponownie spotkanie

Według Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu w 2024 r. ponad milion osób ubiegających się o azyl po raz pierwszy ubiegało się o ochronę w UE, a pod koniec roku Wyspy Kanaryjskie stały się najbardziej ruchliwym szlakiem migracyjnym do UE. Wśród osób docierających do archipelagu z wybrzeży Afryki Zachodniej i Północnej odnotowano znaczny odsetek dzieci i młodzieży bez opieki. Szacuje się, że w 2024 r. na wyspach przebywało 5 182 małoletnich migrantów bez opieki.  

Badanie KR-u Rola władz lokalnych w ochronie i integracji małoletnich migrantów i uchodźców pozbawionych opieki: najlepsze praktyki i wyzwania dostarczają przykładów tego, w jaki sposób różne władze lokalne i regionalne pracują nad ochroną i integracją małoletnich migrantów i uchodźców pozbawionych opieki. Miasta i regiony zbadane w tym badaniu to Wyspy Kanaryjskie w Hiszpanii, departament Bouches-du-Rhône we Francji, miasto Ateny w Grecji i miasto Łódź w Polsce. 

KR wydał dwie opinie dotyczące paktu UE o migracji i azylu. W obu opiniach KR podkreśla potrzebę wdrożenia paktu w sposób chroniący potrzeby małoletnich jako osób wymagających szczególnego traktowania. KR przyjął również opinię w sprawie ochrony migrujących dzieci, w której podkreśla potrzebę ukierunkowania decyzji i środków dotyczących dzieci na zasadę dobra dziecka oraz podkreśla, że dobre przyjmowanie i integracja małoletnich migrantów są długoterminową inwestycją w dobrobyt, demokrację i prawa człowieka. 

Kontakt: 

Lauri Ouvinen
tel. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu