Tá tacaíocht níos struchtúrtha de dhíth ar na réigiúin agus ar na cathracha chun mionaoisigh imirceacha neamhthionlactha a chosaint

Tá na hOileáin Chanáracha anois ar cheann de na bealaí imirce is gnóthaí chuig an Aontas. Tháinig comhaltaí an Choimisiúin um Shaoránacht, Rialachas, Gnóthaí Institiúideacha agus Seachtracha (CIVEX) de chuid CnaR le chéile in Santa Cruz de Tenerife an 7-8 Iúil chun foghlaim faoi dhea-chleachtais an rialtais réigiúnaigh agus chun plé a dhéanamh ar an gcaoi a bhféadfadh an tAontas agus na rialtais náisiúnta níos mó tacaíochta a thabhairt d’údaráis áitiúla agus réigiúnacha nach mbíonn acmhainní acu go minic agus iad ag dul i ngleic le sreabha imirce atá ag dul i méid. Thug na Feisirí cuairt freisin ar dhá shaoráid ghlactha do mhionaoisigh imirceacha in Santa Cruz, phléigh siad tuairimí maidir le filleadh agus an straitéis slándála inmheánaí agus ghlac siad dréacht-tuairim maidir leis an gcaidreamh idir an tAontas agus an Eilvéis ag cruinniú seachtrach CIVEX Dé Luain. 

Tar éis an chruinnithe bhí comhdháil ann Dé Máirt a bhí dírithe ar ghlacadh le mionaoisigh imirceacha neamhthionlactha agus ar dheiseanna a chur ar fáil sna tíortha tionscnaimh. Chuir sé sin deis ar fáil chun léiriú a thabhairt ar iarrachtaí riarachán réigiúnach na nOileán Canárach freastal ar mhionaoisigh imirceacha neamhthionlactha agus tacú lena bhforbairt phearsanta. Chomh maith le bunriachtanais a chomhlíonadh, tá sé d’aidhm ag an gcóras cúraim sna hOileáin Chanáracha folláine agus lánpháirtiú sóisialta mionaoiseach a chur chun cinn trí sheirbhísí tacaíochta speisialaithe a sholáthar, lena n-áirítear cúnamh síceolaíoch, idirghabháil chultúrtha agus oiliúint teanga trí Phleananna Oideachais Aonair atá saincheaptha do gach imirceach. I staidéar a choimisiúnaigh CIVEX le déanaí, scrúdaíodh dea-chleachtais sa réimse ó cheithre réigiún, lena n-áirítear na hOileáin Chanáracha.

Mar sin féin, cuireadh i dtábhacht sa phlé gurb é an easpa cistiúcháin agus acmhainní an príomhdhúshlán i gcónaí do réigiúin agus do chathracha ar fud an Aontais. Sna hOileáin Chanáracha, tá ardú as cuimse tagtha ar an gcaiteachas ar shaoráidí glactha éigeandála, ó EUR 54.8 milliún in 2022 go EUR 143.6 milliún in 2024. Leis an mbrú airgeadais sin, atreoraítear acmhainní ó sheirbhísí poiblí bunriachtanacha amhail cúram sláinte agus oideachas agus tá an baol ann go gcuirfear leis an tseineafóibe. 

Tar éis mholtaí an staidéir, chuir na cainteoirí i bhfios go láidir gur cheart do na húdaráis náisiúnta níos mó tacaíocht theicniúil a sholáthar maidir le feidhmiú chistí an Aontais, a gceanglais agus a bpróisis cur i bhfeidhm agus cur chun feidhme nach mbíonn simplí i gcónaí. In éineacht le cistí éigeandála, tá cistiú struchtúrach de dhíth ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha chun gníomhú ar bhonn fadtéarmach agus chun feabhas a chur ar an ullmhacht maidir le sreabha imirce tobanna a theacht isteach. Mheabhraigh ceannairí áitiúla agus réigiúnacha gur cheart aghaidh a thabhairt ar na saincheisteanna sin sa chéad bhuiséad ilbhliantúil eile de chuid an Aontais. 

Díríodh sa dara cuid den chomhdháil ar bheartais agus ar straitéisí arb é is aidhm dóibh deiseanna inbhuanaithe a chruthú i dtíortha tionscnaimh trí thionscnaimh dhíláraithe maidir le comhar um fhorbairt, aghaidh a thabhairt ar bhunchúiseanna na himirce, brúnna imirce a laghdú agus filleadh a éascú. 

Seo mar a labhair an Chéad Leas-Chathaoirleach ar Choimisiún CIVEX, Carolina Darias San Sebastian (ES/PSE), Méara Las Palmas: ‘Is deis thábhachtach é cruinniú Choimisiún CIVEX sna hOileáin Chanáracha dá chomhaltaí tuiscint a fháil, ar an gcéad dul síos, ar a chasta atá sé mionaoisigh imirceacha neamhthionlactha a óstáil sna hOileáin Chanáracha, críoch ar sampla suntasach í de mhéid an dúshláin sin. Tá na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ar thúslínte na freagartha, ach tá acmhainní agus sonraí leordhóthanacha de dhíth orthu chun gníomhú go héifeachtach.’ 

Seo mar a labhair Fernando Clavijo Batlle, Uachtarán Rialtas na nOileán Canárach (ES/Renew Europe): “Ní féidir leis na hOileáin Chanáracha déileáil ina n-aonar le staid na himirce, ní hamháin toisc go bhfuil ár n-acmhainní an-teoranta ach toisc gur fadhb Eorpach í sin freisin: Is muidne teorainn theas Dheisceart na hEorpa. Tá sé tábhachtach go ndéanfadh beartas imirce an Aontais difear idir mionaoisigh agus daoine fásta, toisc nach mór caitheamh ar bhealach éagsúil lena gcásanna.” 

Ag cruinniú CIVEX Dé Luain, phléigh na comhaltaí an togra maidir le comhchóras a bhunú chun náisiúnaigh tríú tír atá ag fanacht go neamhdhleathach san Aontas a fhilleadh. Le linn an mhalartaithe tuairimí leis an rapóirtéir ginearálta Karin Müller (DE/PPE), Státrúnaí Gnóthaí Eorpacha agus Idirnáisiúnta Stát Hesse, leag comhaltaí CIVEX béim ar réimse ábhar imní ón leibhéal áitiúil. Glacfar an tuairim a d’iarr Uachtaránacht na Danmhairge ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh ag an gcéad seisiún iomlánach eile i mí Dheireadh Fómhair.

An caidreamh idir an tAontas agus an Eilvéis 

An 7 Iúil, ghlac comhaltaí CIVEX dréacht-tuairim maidir leis an ngné chríochach den chaidreamh idir an tAontas agus an Eilvéis a fheabhsú, faoi stiúir an rapóirtéara Matteo Luigi Bianchi (IT/ECR), Comhalta d’Fheidhmeannas Áitiúil Morazzone. Thagair Ceann Misin na hEilvéise chuig an Aontas, Rita Adam, ina hidirghabháil don phacáiste nua comhaontuithe atá dírithe ar an gcaidreamh idir an tAontas agus an Eilvéis a chomhdhlúthú, lena n-áirítear comhar trasteorann trí 10 gclár Interreg a bhfuil an Eilvéis rannpháirteach iontu faoi láthair. Agus an tuairim á hullmhú, thionóil an tUasal Bianchi cruinnithe éagsúla le hionadaithe ó chantúin na hEilvéise agus le Misean na hEilvéise chuig an Aontas Eorpach.

Dúirt an Rapóirtéir Bianchi an méid seo a leanas: “Leis an tuairim seo, is mian linn an comhar idir an tAontas agus an Eilvéis a neartú, rud a chuirfidh feabhas ar ról na n-údarás áitiúil agus réigiúnach Eorpach agus chantúin na hEilvéise, príomh-chomhpháirtithe sa rialachas il-leibhéil. Tá sé tábhachtach oibriú leis an Eilvéis ar mhaithe leis an iliomad leasanna comhroinnte amhail soghluaisteacht, bonneagar agus bainistiú limistéar Schengen agus lánurraim á tabhairt do chónaidhmeacht na hEilvéise agus don choimhdeacht ghníomhach. Is éard atá i gceist le naisc níos láidre a bheith ann leis an Eilvéis Eoraip níos iomaíche agus níos comhtháite a thógáil a bheidh níos gaire do na saoránaigh.” 

Phléigh na comhaltaí freisin tuairim eile atá ar na bacáin maidir le peirspictíochtaí áitiúla agus réigiúnacha i gcur chun feidhme straitéis slándála inmheánaí na hEorpa ProtectEU, a bheidh faoi stiúir Anne Rudisuhli (FR/Renew Europe), Comhairleoir Roinne Bouches-du-Rhône. 

Tuilleadh eolais:

Grianghraif ón gcruinniú agus ón gcomhdháil 

Féach arís ar an gcruinniú

De réir Ghníomhaireacht an Aontais Eorpaigh um Thearmann, d’iarr breis agus milliún iarrthóir tearmainn céaduaire cosaint san Aontas in 2024, agus tháinig 47 000 duine nua isteach sna hOileáin Chanáracha mar an bealach imirce is gnóthaí isteach san Aontas i dtreo dheireadh na bliana. Ina measc siúd a shroicheann an t-oileánra ó chóstaí Iarthar agus na hAfraice Thuaidh, bhí céatadán suntasach de leanaí agus déagóirí gan tionlacan. Meastar go raibh cónaí ar 5 182 mhionaoiseach imirceach neamhthionlactha sna hOileáin in 2024.  

Staidéar ó CnaR Ról na n-údarás áitiúil maidir le mionaoisigh neamhthionlactha imirceacha agus dídeanaithe a chosaint agus a lánpháirtiú: le dea-chleachtais agus dúshláin tugtar samplaí den chaoi a bhfuil na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha éagsúla ag obair chun mionaoisigh imirceacha neamhthionlactha agus dídeanaithe mionaoiseacha a chosaint agus a lánpháirtiú. Is iad na cathracha agus na réigiúin a ndearnadh iniúchadh orthu sa staidéar seo ná na hOileáin Chanáracha sa Spáinn, département Bouches-du-Rhône sa Fhrainc, Cathair na hAithne sa Ghréig agus Cathair Łódź sa Pholainn. 

Tá dhá thuairim eisithe ag CnaR maidir le Comhshocrú an Aontais maidir le hImirce agus Tearmann. Sa dá thuairim, leagann CnaR béim ar an ngá atá leis an gComhshocrú a chur chun feidhme ar bhealach a chosnaíonn riachtanais mionaoiseach mar dhaoine leochaileacha. Tá tuairim glactha ag CnaR freisin maidir le himircigh ar leanaí iad a chosaint, tuairim ina leagtar béim ar an ngá atá le prionsabal leas an linbh chun cinntí agus bearta maidir le leanaí a threorú agus ina gcuirtear i bhfios go láidir gur infheistíocht fhadtéarmach sa leas, sa daonlathas agus i gcearta an duine é glacadh agus lánpháirtiú maith mionaoiseach imirceach. 

Teagmháil: 

Lauri Ouvinen
Teil. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu