Οι δήμοι και οι περιφέρειες ζητούν μεγαλύτερη έμφαση στον τοπικό ρόλο στην ανάκαμψη της Ουκρανίας

Η δήλωση της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας έρχεται την παραμονή μιας σημαντικής συνεδρίασης δωρητών.

Η Ευρωπαϊκή Συμμαχία Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας, στις 24 Ιουνίου, κάλεσε την ουκρανική κυβέρνηση και τους διεθνείς εταίρους να αξιολογήσουν και να αντιμετωπίσουν πληρέστερα τις ανάγκες των ουκρανικών δήμων και περιφερειών, να αναγνωρίσουν τους δήμους και τις περιφέρειες ως στρατηγικούς εταίρους και υπεύθυνους λήψης αποφάσεων στις προσπάθειες ανάκαμψης και ανασυγκρότησης της Ουκρανίας και να βελτιώσουν τον συντονισμό της στήριξης σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο.

Τα 100 μέλη της Συμμαχίας εξέδωσαν την έκκλησή τους σε κοινή δήλωση σε συνεδρίαση στο Γκντανσκ την παραμονή της Διάσκεψης για την Ανάκαμψη της Ουκρανίας (URC), η κύρια εκδήλωση του έτους επικεντρώθηκε στην ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό της Ουκρανίας ως απάντηση στην εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας. Στη συνάντηση της Συμμαχίας συμμετείχαν εκπρόσωποι της Πλατφόρμας Δωρητών για την Ουκρανία -μια πρωτοβουλία υπό την ηγεσία της G7 για τον συντονισμό της χρηματοδότησης και της βοήθειας προς την Ουκρανία- και η συγκέντρωση έδωσε την ευκαιρία στις κυβερνήσεις της Γαλλίας και της Γερμανίας, με την υποστήριξη της κυβέρνησης της Πολωνίας, να προκηρύξουν πρόσκληση υποβολής προτάσεων για δήμους από τις χώρες του «Τριγώνου της Βαϊμάρης»(Γερμανία, Γαλλία και Πολωνία) που επιθυμούν να καθιερώσουν έργα-εταίρους με ουκρανικούς δήμους.

Η κοινή δήλωση της Συμμαχίας, η οποία περιλαμβάνει τις εδαφικές ενώσεις της Ουκρανίας και της ΕΕ, το Κογκρέσο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, μεμονωμένους δήμους και περιφέρειες και άλλους οργανισμούς, ζητεί:

• Αναγνώριση των δήμων και των περιφερειών ως βασικών παραγόντων της ανθεκτικότητας της Ουκρανίας: Στη δήλωση τονίζεται ότι οι ουκρανικές τοπικές και περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ) διαδραματίζουν «αποφασιστικό ρόλο στη διατήρηση της λειτουργίας και της σύνδεσης των κοινοτήτων», στη διατήρηση βασικών υπηρεσιών, στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και της ασφάλειας των υδάτων, στη στήριξη της καινοτομίας και στον συντονισμό της ανθρωπιστικής βοήθειας κατά τον σχεδιασμό της μακροπρόθεσμης ανάκαμψης. Στη δήλωση ζητείται ενισχυμένη στήριξη για «αμοιβαίες επωφελείς εταιρικές σχέσεις» μεταξύ δήμων και περιφερειών της Ουκρανίας και της ΕΕ, καθώς και ισχυρότερος συντονισμός της ευρωπαϊκής στήριξης, ιδίως όσον αφορά την ανταπόκριση στις ενεργειακές ανάγκες της Ουκρανίας.
• Αναγνώριση της περιφερειακής πολιτικής και της χρηστής διακυβέρνησης ως ζωτικής σημασίας: Η τοπική και περιφερειακή αυτοδιοίκηση και αποκέντρωση είναι «κλειδί» για την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας και «θεμελιώδης πυλώνας» της πορείας της Ουκρανίας προς την ανάκαμψη και την προσχώρηση στην ΕΕ, αναφέρει η δήλωση. Η Συμμαχία παροτρύνει την ουκρανική κυβέρνηση να διαβουλευθεί με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές μέσω «πλατφόρμων χωρίς αποκλεισμούς» και να συμπεριλάβει εκπροσώπους των τοπικών και των περιφερειακών αρχών σε βασικές δομές σχεδιασμού και διακυβέρνησης της ανάκαμψης. Ζητεί συστηματική συνεργασία με την πλατφόρμα δωρητών για την Ουκρανία και ισχυρότερη τοπική και περιφερειακή διάσταση της έκθεσης ταχείας εκτίμησης ζημιών και αναγκών υπό την ηγεσία της Παγκόσμιας Τράπεζας. Θα απαιτηθούν συνεχείς διεθνείς επενδύσεις για την ανάπτυξη της ικανότητας των δήμων και των περιφερειών, αναφέρει η δήλωση.
• Αναγνώριση των δυνατοτήτων που προσφέρει η συνεργασία μεταξύ περιφερειών: Η δήλωση υπογραμμίζει ότι η διασυνοριακή, διακρατική και διαπεριφερειακή συνεργασία μπορεί να «επιταχύνει» την ανάκαμψη της Ουκρανίας και να «ενισχύσει την εδαφική και κοινωνικοοικονομική συνοχή μέσω κοινών έργων στους τομείς των υποδομών, των δημόσιων υπηρεσιών, της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση κρίσεων και κινδύνων καταστροφών». Η Συμμαχία ενθαρρύνει τη μεγαλύτερη χρήση των προγραμμάτων και των πλατφορμών της ΕΕ, τονίζει την ανάγκη για ειδική στήριξη των περιφερειών της ΕΕ που γειτνιάζουν με την Ουκρανία «λαμβανομένου υπόψη του ρόλου τους στη στήριξη των στρατιωτικών προσπαθειών και της ανασυγκρότησης της Ουκρανίας», καθώς και την ανάγκη να επεκτείνει η ΕΕ τα προγράμματα ώστε να συμπεριλάβουν επί του παρόντος μη επιλέξιμες ουκρανικές περιφέρειες.
• Αναγνώριση της ανάγκης για ισχυρότερο συντονισμό με τις τοπικές και περιφερειακές αρχές: Η Συμμαχία ζητεί στενότερη συμμετοχή των δήμων και των περιφερειών στις εκτιμήσεις αναγκών, ειδική και διαφανή χρηματοδότηση για την τοπική ανάπτυξη και καλύτερη και πιο συντονισμένη χρήση των υφιστάμενων εργαλείων και μηχανισμών που στηρίζουν τις εταιρικές σχέσεις μεταξύ ομοτίμων, τις δημόσιες επενδύσεις και την παρακολούθηση. Η δήλωση τονίζει τη σημασία της επένδυσης στο ανθρώπινο κεφάλαιο, της στήριξης των εκτοπισμένων ατόμων και των προσφύγων και της συμμετοχής της ουκρανικής διασποράς.

Η πλήρης δήλωση είναι διαθέσιμη για τηλεφόρτωση.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών είναι συνιδρυτής της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας και λειτουργεί ως γραμματεία της.

Αποσπάσματα:

• Antje Grotheer, Πρόεδρος του Κοινοβουλίου της Βρέμης και πρόεδρος της ομάδας εργασίας της ΕτΠ για την Ουκρανία, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας: «Οι δήμοι και οι περιφέρειες θα πρέπει να αναγνωριστούν ως στρατηγικοί εταίροι στον σχεδιασμό και την υλοποίηση της στήριξης της ανάκαμψης. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη; Πρώτον, πρέπει να ακουστούμε από τους δωρητές και τους θεσμικούς εταίρους. Στο πλαίσιο αυτό, η κύρια έκκλησή μας προς την πλατφόρμα δωρητών για την Ουκρανία είναι να εξεταστεί το ενδεχόμενο συστηματικότερου διαλόγου με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές. Δεύτερον, οι ανάγκες των δήμων και των περιφερειών πρέπει να αξιολογούνται δεόντως. Για τον σκοπό αυτό, η Παγκόσμια Τράπεζα θα πρέπει να εξετάσει ένα ειδικό τμήμα για τις τοπικές και περιφερειακές ανάγκες στις ετήσιες εκθέσεις ταχείας εκτίμησης ζημιών και αναγκών. Τρίτον, οι ανάγκες των δήμων και των περιφερειών πρέπει να αντιμετωπιστούν δεόντως. Εδώ, πρέπει να τονίσω τη σημασία της συνεχιζόμενης αποκέντρωσης. Ήταν το κλειδί για την πολυπόθητη ανθεκτικότητα της Ουκρανίας και την ικανότητά της να διατηρήσει τις κοινότητες σε λειτουργία - αλλά δεν είναι μια τελειωμένη συμφωνία. Τέλος, θεωρούμε ότι υπάρχει αυξανόμενη ανάγκη για ισχυρότερο συντονισμό της στήριξης που απευθύνεται στους δήμους και τις περιφέρειες. Θα ήταν χρήσιμο να μπορέσουμε να συνδέσουμε τις τελείες μεταξύ των αναγκών και των διαθέσιμων μέσων στήριξης και να προσφέρουμε σχετική καθοδήγηση στους δήμους και τις περιφέρειες, καθώς και στους χορηγούς βοήθειας.»
• Oleksii Riabykin, Αναπληρωτής Υπουργός Ανασυγκρότησης και Υπουργός Ανάπτυξης Κοινοτήτων και Εδαφών της Ουκρανίας: «Η Ουκρανία βρίσκεται σε μοναδική θέση. Υπερασπιζόμαστε τη χώρα μας από τη ρωσική επιθετικότητα, ανοικοδομούμε τις τοπικές κοινότητες και τις περιφέρειές μας και προετοιμαζόμαστε για τη μελλοντική ένταξή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Όλα την ίδια στιγμή. Οι τοπικές κοινότητες έχουν καταστεί το θεμέλιο της ανθεκτικότητας της Ουκρανίας. Εισερχόμαστε σε ένα νέο στάδιο, από την αντιμετώπιση των συνεπειών του πολέμου προς την οικοδόμηση μακροπρόθεσμης ανθεκτικότητας και ανάπτυξης. Η προσέγγιση αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο της τοπικής και περιφερειακής διάστασης της URC 2026. Θα συζητήσουμε τον τρόπο μετάβασης από τα σχέδια στα αποτελέσματα, από τις ιδέες στην εφαρμογή και από την ανοικοδόμηση στη δημιουργία ανθεκτικών κοινοτήτων και περιφερειών για το μέλλον, καθώς και τη μοναδική εμπειρία των ουκρανικών κοινοτήτων, η οποία μπορεί να συμβάλει στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας σε ολόκληρη την Ευρώπη.»
• Paweł Kowal, Πρόεδρος του Συμβουλίου Συνεργασίας της Πολωνικής Κυβέρνησης με την Ουκρανία: «Η ανάκαμψη δεν αφορά μόνο την ανοικοδόμηση· αφορά επίσης την ανασυγκρότηση της κοινωνικής ζωής και, από αυτή την άποψη, ο ρόλος της αυτοδιοίκησης - ιδίως των πόλεων και των περιφερειών - είναι ζωτικής σημασίας. Χαίρομαι που αποφασίσαμε και επεκτείναμε το τοπικό και περιφερειακό στοιχείο στη φετινή διάσκεψη για την ανάκαμψη της Ουκρανίας. Θα ήθελα να επισημάνω δύο σημαντικά στοιχεία για μένα. Πρώτον, η ανάγκη για εκπαιδευμένους ανθρώπους σε πόλεις προετοιμασμένες για συνεργασία με δυτικούς εταίρους, τράπεζες και διεθνείς οργανισμούς. Δεύτερον, ο ρόλος των παραμεθόριων περιοχών. Οι περιοχές αυτές έχουν αναλάβει σημαντικές ευθύνες από την έναρξη της ρωσικής επίθεσης, αλλά θα διαδραματίσουν ιδιαίτερο ρόλο στην πιθανή μεταφορά τεχνογνωσίας και τεχνολογιών και ως γέφυρα μεταξύ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ.»
• Aleksandra Dulkiewicz (PL/EPP), δήμαρχος Γκντανσκ και πρώην πρόεδρος της ομάδας εργασίας για την Ουκρανία: «Το εβδομήντα τοις εκατό του δικαίου της ΕΕ εφαρμόζεται σε τοπικό επίπεδο. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό να ενισχυθεί η ικανότητα των δημόσιων υπηρεσιών σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο. Είμαι επίσης πολύ ευτυχής που αυξάνουμε τον αριθμό των εταιρικών σχέσεων με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές. Αλλά υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να γίνουν. Τρίτον, από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι εξαιρετικά σημαντικό να μάθουμε πώς να οικοδομούμε ανθεκτικές κοινότητες. Αυτό είναι κάτι που μπορούν να φέρουν οι ουκρανοί εταίροι στις κοινωνίες μας και στη δημόσια διοίκησή μας.»

Ιστορικό

• Πλήρες κείμενο: «Κοινή δήλωση σχετικά με την ενδυνάμωση των τοπικών και περιφερειακών αρχών για την ανασυγκρότηση και τη μελλοντική προσχώρηση της Ουκρανίας στην ΕΕ» της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση.
• Καταγραφή: Η συνεδρίαση σε πολιτικό επίπεδο της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση μπορεί να παρακολουθηθεί εκ νέου στον ιστότοπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών. Διατίθενται επίσης φωτογραφίες. Για πρόσθετο υλικό βίντεο, επικοινωνήστε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών.
• Διάσκεψη για την ανάκαμψη της Ουκρανίας: Η διάσκεψη για την ανάκαμψη της Ουκρανίας (URC) συστάθηκε μετά την εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας, με βάση τα θεμέλια της ετήσιας διάσκεψης για τη μεταρρύθμιση της Ουκρανίας που πραγματοποιήθηκε το 2017 από φίλους της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 2022 πραγματοποιήθηκε στο Λουγκάνο η URC, η οποία έθεσε τις αρχές για την ανάκαμψη και την ανασυγκρότηση της Ουκρανίας. Στο Λονδίνο το 2023, η URC επικεντρώθηκε σε σχέδια ανάκαμψης, ασφάλιση πολέμου και μεταρρυθμίσεις. Στο Βερολίνο το 2024 και στη Ρώμη το 2025, η URC επικεντρώθηκε στις επιχειρηματικές, ανθρώπινες, τοπικές και περιφερειακές και ενωσιακές διαστάσεις της ανάκαμψης, της ανασυγκρότησης, της μεταρρύθμισης και του εκσυγχρονισμού της Ουκρανίας. Η URC 2026 στο Γκντανσκ έχει πέντε θεματικές διαστάσεις, συμπεριλαμβανομένης μιας τοπικής και περιφερειακής διάστασης που επικεντρώνεται στην οικοδόμηση ανθεκτικών κοινοτήτων μέσω της βιώσιμης αστικής και αγροτικής ανάπτυξης, του εκσυγχρονισμού της στέγασης, των αποκεντρωμένων ενεργειακών συστημάτων και της ενίσχυσης των τοπικών οικονομιών. Τα άλλα θέματα είναι η ασφάλεια και η άμυνα, καθώς και οι διαστάσεις των επιχειρήσεων, των ανθρώπων και της ολοκλήρωσης της ΕΕ.
• Ευρωπαϊκή Συμμαχία Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση: Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) συνίδρυσε την Ευρωπαϊκή Συμμαχία Δήμων και Περιφερειών για την Ανασυγκρότηση της Ουκρανίας τον Ιούνιο του 2022· άλλοι συνιδρυτές είναι το Κογκρέσο των Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Υπεύθυνη

ο Άντριου Γκάρντνερ

Τηλ.: +32 473 843 981

andrew.gardner@cor.europa.eu