Προτεραιότητες της πολωνικής Προεδρίας για τη συνοχή και την ασφάλεια που υποστηρίζονται σθεναρά από τις ευρωπαϊκές πόλεις και περιφέρειες

Η κοινωνικοοικονομική και εδαφική συνοχή διασφαλίζει την εσωτερική ασφάλεια, αποτρέποντας την απογοήτευση και τον ευρωσκεπτικισμό που θα μπορούσαν να απειλήσουν τη σταθερότητα της ΕΕ, δήλωσε ο Υφυπουργός της Πολωνίας στα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών στις 2 Απριλίου σε συζήτηση σχετικά με την πολωνική Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η συζήτηση της ΕτΠ πραγματοποιήθηκε σε μια κρίσιμη στιγμή — την εν εξελίξει συζήτηση για το μέλλον της πολιτικής συνοχής και εν αναμονή της επικείμενης πρότασης της Επιτροπής σχετικά με το επόμενο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Η Πολωνία έχει καταστήσει την ευρωπαϊκή ασφάλεια σε όλες τις διαστάσεις της — εξωτερική, εσωτερική, πληροφόρηση, οικονομία, ενέργεια, τρόφιμα και υγεία — προτεραιότητα της εξάμηνης προεδρίας των υπουργικών συνόδων σε επίπεδο ΕΕ. 

ΟJan Szyszko, Υφυπουργός Αναπτυξιακών Ταμείων και Περιφερειακής Πολιτικής της Πολωνίας, υπογράμμισε ότι η κοινωνικοοικονομική και εδαφική συνοχή είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας, της ανθεκτικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Στο μέσο της Προεδρίας, ο Πολωνός εκπρόσωπος ανέφερε ορισμένες από τις επιτυχίες που έχουν ήδη επιτευχθεί σε σχέση με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για την πολιτική συνοχής και συνοχής μετά το 2027, τα οποία εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων την περασμένη εβδομάδα στις 28 Μαρτίου. Στα συμπεράσματα τα κράτη μέλη επιβεβαίωσαν, μεταξύ άλλων: ότι η πολιτική συνοχής θα πρέπει να παραμείνει ανοικτή σε όλες τις περιφέρειες και να συνεχίσει να διαδραματίζει καίριο ρόλο στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων στην ΕΕ, βοηθώντας τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες να καλύψουν τη διαφορά με τις πιο ανεπτυγμένες περιφέρειες. 

Μέλη της ΕτΠ από τη Γαλλία, τη Σλοβακία, τη Φινλανδία και την Πολωνία έλαβαν τον λόγο σε συζήτηση στην οποία, μεταξύ άλλων, τόνισαν τον κίνδυνο εκτροπής των κονδυλίων συνοχής σε άλλες πιεστικές ανάγκες ασφάλειας, δεδομένων των παγκόσμιων γεωπολιτικών εντάσεων και του πολέμου στην Ουκρανία.  Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν τον επείγοντα χαρακτήρα της ανάγκης ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, της ανθεκτικότητας, της ασφάλειας και της άμυνας της ΕΕ, λέγοντας, ωστόσο, ότι οι προσπάθειες αυτές δεν θα πρέπει να αποβούν εις βάρος των κονδυλίων που προορίζονται για τη γεφύρωση των περιφερειακών κενών.

Ο κ. Szyszko τονίζει ότι δεν υπάρχει αντίθεση μεταξύ συνοχής και ανταγωνιστικότητας. Πρόκειται για συμπληρωματικές πολιτικές που απαιτούν επενδύσεις σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. 

Οι τοπικοί και περιφερειακοί εκπρόσωποι προειδοποίησαν για τον πειρασμό να σχεδιαστούν και να διαχειριστούν τα μελλοντικά ταμεία συνοχής της ΕΕ με κεντρικό και εδαφικά τυφλό τρόπο. 

Τα μέλη τόνισαν ότι το μοντέλο διακυβέρνησης της πολιτικής συνοχής θα πρέπει να σέβεται την υφιστάμενη κατανομή αρμοδιοτήτων και συστημάτων συντονισμού μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης σε κάθε κράτος μέλος και τον ρόλο των περιφερειακών και τοπικών αρχών στην ανάπτυξη πολιτικής, τον προγραμματισμό, τη διαχείριση, την εφαρμογή, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση. 

Η πολωνική Προεδρία ζήτησε συγκεκριμένα από την ΕτΠ να της υποβάλει νομοθετικές συστάσεις σχετικά με την πολιτική συνοχής. Η ΕτΠ πρόκειται να διευθετήσει τις προτάσεις της τον Μάιο του 2025, με την υιοθέτηση γνωμοδότησης με τίτλο «Η πολιτική συνοχής ως βασική κινητήρια δύναμη για την επίτευξη των στόχων και των μεταρρυθμίσεων της ΕΕ: πώς να αξιοποιήσει περαιτέρω την προσέγγισή του βάσει επιδόσεων, με παράλληλο σεβασμό της αποκέντρωσης, της εταιρικής σχέσης και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης». Εισηγήτρια είναι η κ. Isabelle Boudineau (FR/PES), μέλος του περιφερειακού συμβουλίου της Nouvelle-Aquitaine. 

Αποσπάσματα:

Kata Tüttő, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών: «Η πολωνική Προεδρία επέδειξε αξιοσημείωτη δέσμευση και πραγματικό πνεύμα συνεργασίας με την Επιτροπή των Περιφερειών, ιδίως όσον αφορά τη διαμόρφωση του μέλλοντος της πολιτικής συνοχής μετά το 2027. Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον υφυπουργό Jan Szyszko από το Υπουργείο Αναπτυξιακών Ταμείων και Περιφερειακής Πολιτικής που συμμετείχε σήμερα και συνέβαλε τόσο ουσιαστικά στη σύνοδο ολομέλειάς μας. Ήταν τιμή μου να εκπροσωπήσω την Επιτροπή των Περιφερειών στο γεύμα εργασίας του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων με τους υπουργούς, όπου είχαμε μια ανοικτή και εποικοδομητική ανταλλαγή απόψεων σχετικά με την πολιτική συνοχής. Προσβλέπουμε στη συνέχιση της εξαιρετικής συνεργασίας μας κατά τους προσεχείς μήνες, με την έγκριση της γνωμοδότησης που ζήτησε η πολωνική Προεδρία (η πολιτική συνοχής ως βασική κινητήρια δύναμη για την επίτευξη των στόχων και των μεταρρυθμίσεων της ΕΕ). Με βάση τα συμπεράσματα του Συμβουλίου που εγκρίθηκαν στις 25 Μαρτίου, πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε από κοινού για να διαμορφώσουμε μια μελλοντική πολιτική συνοχής που θα βασίζεται στην επιμερισμένη διαχείριση και την πραγματική πολυεπίπεδη διακυβέρνηση — με τις περιφέρειες και τις πόλεις μας στο επίκεντρο της. Η πολιτική συνοχής δεν είναι απλώς ένα εργαλείο χρηματοδότησης: είναι η μακροπρόθεσμη κόλλα που κρατά την Ευρωπαϊκή Ένωση ενωμένη. Σε τέτοιες εποχές, όταν η ΕΕ αντιμετωπίζει τόσο εσωτερικές όσο και εξωτερικές πιέσεις, χρειαζόμαστε την ηγεσία, την καινοτομία και την ανθεκτικότητα των τοπικών και περιφερειακών αρχών μας περισσότερο από ποτέ. Δεν πρέπει να αφήσουμε την πολιτική συνοχής να μετατραπεί σε ταμείο ασθενοφόρων για την αποκατάσταση των παρενεργειών της μετατόπισης των προτεραιοτήτων. Δεν είναι ένα βραβείο παρηγοριάς για όσους μένουν πίσω — είναι μια στρατηγική επένδυση στην ενότητα, το μέλλον και τη δύναμη της Ευρώπης».

Jan Szyszko, Υφυπουργός Αναπτυξιακών Ταμείων και Περιφερειακής Πολιτικής της Πολωνίας: «Η πολιτική συνοχής και οι ισχυρές περιφέρειες είναι καίριας σημασίας για την αύξηση της οικονομικής ασφάλειας. Μέσω της πολιτικής συνοχής, αυξάνουμε την ανθεκτικότητά μας, επιταχύνουμε τον ψηφιακό και ενεργειακό μετασχηματισμό μας και ενισχύουμε την ενότητα των κοινωνιών μας. Μειώνοντας τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες μεταξύ των περιφερειών της Ευρώπης, μπορούμε να ενισχύσουμε τη σταθερότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να αντιμετωπίσουμε την πόλωση και την κοινωνική δυσαρέσκεια. Οι περιφέρειες και οι πόλεις μας βρίσκονται εκεί όπου λαμβάνουν χώρα οι βασικές αλλαγές, όπου οι άνθρωποι βιώνουν τις προκλήσεις, καθώς και τις ευκαιρίες που διαμορφώνουν το μέλλον της κοινότητας. Η πολιτική συνοχής πρέπει να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες τους, να ενισχύει το δυναμικό των κοινοτήτων και να τους παρέχει τα εργαλεία για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Όπως δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής φον ντερ Λάιεν, χρειαζόμαστε μια ενισχυμένη πολιτική συνοχής και ανάπτυξης με τις περιφέρειες στο επίκεντρο. Η ανάγκη να συμπεριληφθούν οι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές υπογραμμίστηκε επίσης στην ανακοίνωση σχετικά με την πορεία προς το επόμενο ΠΔΠ.» 

Γενικές πληροφορίες:

• Η συζήτηση μπορεί να παρακολουθηθεί στονδικτυακό τόπο της ΕτΠ.
• Στο πλαίσιο άτυπης υπουργικής συνόδου στη Βαρσοβία τον Μάιο, η οποία θα πραγματοποιηθεί παράλληλα με συνεδρίαση των υπουργών του ΟΟΣΑ που είναι αρμόδιοι για την περιφερειακή πολιτική, η Επιτροπή των Περιφερειών θα έχει την ευκαιρία να παρουσιάσει τις απόψεις της ΕτΠ σχετικά με την βασιζόμενη στα αποτελέσματα προσέγγιση της πολιτικής συνοχής.
• Κατά τη διάρκεια της πολωνικής Προεδρίας, η ΕτΠ θα παρουσιάσει τις πολιτικές της συστάσεις από τοπική και περιφερειακή σκοπιά σε σειρά άτυπων συνεδριάσεων του Συμβουλίου και σημαντικών εκδηλώσεων της Προεδρίας υψηλού επιπέδου. Βρείτε το χρονοδιάγραμμα της Προεδρίας εδώ.
• Από την 1η Ιανουαρίου και κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2025, η Πολωνία ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πολωνική Προεδρία είναι η πρώτη από την τρέχουσα τριάδα της Προεδρίας, η οποία περιλαμβάνει τη Δανία (2ο εξάμηνο του 2025) και την Κύπρο (1ο εξάμηνο 2026). Αυτή είναι η δεύτερη φορά που η Πολωνία ασκεί την Προεδρία του Συμβουλίου, η πρώτη φορά κατά το 2ο εξάμηνο του 2011.

Επικοινωνία:

Wioletta Wojewodzka

+ 32 473 84 39 86

Wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu