Tacaíonn cathracha agus réigiúin na hEorpa go láidir le tosaíochtaí Uachtaránacht na Polainne maidir le comhtháthú agus slándáil

Cinntíonn comhtháthú socheacnamaíoch agus críochach slándáil inmheánach, cosc a chur ar frustrachas agus Eoraisceipteachas a d’fhéadfadh cobhsaíocht an AE a chur i mbaol, a dúirt Státrúnaí na Polainne le baill Choiste Eorpach na Réigiún an 2 Aibreán i ndíospóireacht faoi Uachtaránacht na Polainne ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh.

Bhí plé CnaR ar siúl ag tráth ríthábhachtach — an díospóireacht leanúnach maidir le todhchaí an bheartais comhtháthaithe agus in oirchill an togra atá le teacht ón gCoimisiún maidir leis an gcéad chreat airgeadais ilbhliantúil eile. Tá gach gné de shlándáil na hEorpa — gnéithe seachtracha, inmheánacha, faisnéise, eacnamaíocha, fuinnimh, bia agus sláinte — mar thosaíocht ag a huachtaránacht sé mhí ar chruinnithe aireachta ar leibhéal an Aontais. 

Chuir Jan Szyszko, Státrúnaí in Aireacht na gCistí Forbraíochta agus an Bheartais Réigiúnaigh sa Pholainn, i bhfios go láidir go bhfuil an comhtháthú socheacnamaíoch agus críochach ríthábhachtach chun spriocanna an Aontais a bhaint amach, lena n-áirítear an tslándáil, an athléimneacht, an t-iomaíochas, agus an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach. Ag an bpointe leath bealaigh don Uachtaránacht, luaigh ionadaí na Polainne cuid den rath a baineadh amach cheana féin maidir leis na conclúidí ón gComhairle maidir leis an mbeartas comhtháthaithe agus comhtháthaithe tar éis 2027, a ghlac an Chomhairle Gnóthaí Ginearálta an tseachtain seo caite an 28 Márta. Sna Conclúidí, dhearbhaigh na Ballstáit an méid seo a leanas, i measc nithe eile: gur cheart go mbeadh an Beartas Comhtháthaithe oscailte i gcónaí do na réigiúin uile agus go leanfadh sé de ról lárnach a bheith aige maidir le héagothromaíochtaí réigiúnacha san Aontas a laghdú, rud a chuideodh le réigiúin bheagfhorbartha teacht suas le réigiúin níos forbartha. 

Labhair comhaltaí CnaR, lena n-áirítear comhaltaí ón bhFrainc, ón tSlóvaic, ón bhFionlainn agus ón bPolainn, i ndíospóireacht inar leagadh béim, i measc saincheisteanna eile, ar an mbaol go ndéanfaí cistí comhtháthaithe a atreorú chuig riachtanais phráinneacha slándála eile i bhfianaise an teannais gheopholaitiúil dhomhanda agus an chogaidh san Úcráin.  Chuir comhaltaí CnaR i bhfios go láidir a phráinní atá sé borradh a chur faoi iomaíochas, athléimneacht, slándáil agus cosaint an Aontais agus dúirt siad, áfach, nár cheart na hiarrachtaí sin a bheith chun dochair do chistí atá curtha i leataobh chun bearnaí réigiúnacha a dhúnadh.

Chuir an tUasal Szyszko i bhfios go láidir nach bhfuil aon fhreasúra ann idir comhtháthú agus iomaíochas. Is beartais chomhlántacha iad a éilíonn infheistíocht i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide araon. 

Thug ionadaithe áitiúla agus réigiúnacha rabhadh faoin gcathú cistí comhtháthaithe an Aontais amach anseo a dhearadh agus a bhainistiú ar bhealach láraithe atá dall ó thaobh críche de. 

Leag na comhaltaí béim air gur cheart, le samhail rialachais an bheartais chomhtháthaithe, go n-urramófaí dáileadh na n-inniúlachtaí agus na gcóras comhordúcháin atá ann cheana idir na leibhéil éagsúla rialtais i ngach Ballstát agus ról na n-údarás réigiúnach agus áitiúil i bhforbairt, clársceidealú, bainistiú, cur chun feidhme, faireachán agus meastóireacht beartais. 

D’iarr Uachtaránacht na Polainne go sonrach ar Choiste na Réigiún moltaí reachtacha maidir leis an mbeartas comhtháthaithe a chur ar fáil dó. Tá CnaR chun a thograí a réiteach i mí na Bealtaine 2025, le glacadh tuairime dar teideal ‘An beartascomhtháthaithe mar phríomhinneall chun spriocanna agus athchóirithe an Aontais a bhaint amach: conas tuilleadh forbartha a dhéanamh ar a chur chuige feidhmíochtbhunaithe agus an dílárú, an chomhpháirtíocht agus an rialachas il-leibhéil á n-urramúag an am céanna '. Is í Isabelle Boudineau (FR/PSE), Comhalta de Chomhairle Réigiúnach Nouvelle-Aquitaine, an rapóirtéir. 

Sleachta athfhriotail:

Kata Tüttő, Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún: ‘Tá tiomantas suntasach agus fíorspiorad comhair le Coiste na Réigiún léirithe ag Uachtaránacht na Polainne, go háirithe a mhéid a bhaineann le todhchaí an Bheartais Comhtháthaithe tar éis 2027 a mhúnlú. Ba mhaith liom buíochas ó chroí a ghabháil leis an Státrúnaí Jan Szyszko ón Aireacht Cistí Forbartha agus Beartais Réigiúnaigh as a bheith linn inniu agus as rannchuidiú chomh fóinteach sin lenár seisiún iomlánach. Ba mhór an onóir é ionadaíocht a dhéanamh ar Choiste na Réigiún ag lón oibre na Comhairle Gnóthaí Ginearálta leis na hAirí, áit a raibh malartú oscailte cuiditheach againn maidir leis an mBeartas Comhtháthaithe. Táimid ag tnúth le leanúint dár gcomhar eisceachtúil sna míonna amach romhainn, agus an Tuairim a d’iarr Uachtaránacht na Polainne (an beartas comhtháthaithe mar phríomhinneall chun spriocanna agus athchóirithe an Aontais a bhaint amach) á glacadh. Ag tógáil ar na Conclúidí ón gComhairle a glacadh an 25 Márta, ní mór dúinn leanúint de bheith ag obair le chéile chun Beartas Comhtháthaithe amach anseo a mhúnlú a bheidh fréamhaithe i mbainistíocht chomhroinnte agus i bhfíorrialachas il-leibhéil — agus ár réigiúin agus ár gcathracha i gcroílár an Bheartais sin. Tá níos mó i gceist leis an mBeartas Comhtháthaithe ná uirlis chistiúcháin amháin: is é an gliú fadtéarmach a choinníonn an tAontas Eorpach le chéile. In amanna mar seo, nuair a bhíonn brú inmheánach agus seachtrach ar an Aontas, tá ceannaireacht, nuálaíocht agus athléimneacht ár n-údarás áitiúil agus réigiúnach ag teastáil uainn níos mó ná riamh. Níor cheart dúinn ligean don Bheartas Comhtháthaithe a bheith ina chiste otharchairr chun na fo-iarmhairtí a bhaineann le haistriú tosaíochtaí a mhaolú. Ní duais sólás dóibh siúd atá fágtha ar lár í — is infheistíocht straitéiseach í in aontacht, i dtodhchaí agus i neart na hEorpa.”

Jan Szyszko, Státrúnaí, Aireacht na gCistí Forbartha agus an Bheartais Réigiúnaigh sa Pholainn: “Tá an beartas comhtháthaithe agus réigiúin láidre ríthábhachtach chun an tslándáil eacnamaíoch a mhéadú. Tríd an mbeartas comhtháthaithe, cuirimid lenár n-athléimneacht, cuirimid dlús lenár gclaochlú digiteach agus fuinnimh agus neartaímid aontacht ár sochaithe. Trí éagothromaíochtaí sóisialta agus eacnamaíocha idir réigiúin na hEorpa a laghdú, is féidir linn cobhsaíocht an Aontais Eorpaigh a neartú agus cur i gcoinne na deighilte agus na míshástachta sóisialta. Is iad ár réigiúin agus ár gcathracha na háiteanna a bhfuil na príomhathruithe ag tarlú, áit a bhfuil na dúshláin ag na daoine chomh maith leis na deiseanna a mhúnlaíonn todhchaí an phobail. Ní mór don bheartas comhtháthaithe freagairt dá bhfíor-riachtanais, acmhainneacht na bpobal a neartú agus na huirlisí don fhorbairt inbhuanaithe a chur ar fáil dóibh. Mar a dúirt Uachtarán [an Choimisiúin Eorpaigh] von der Leyen, tá beartas comhtháthaithe agus fáis neartaithe de dhíth orainn agus na réigiúin i gcroílár an bheartais sin. Leagadh béim freisin ar an ngá atá le húdaráis náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla a áireamh sa Teachtaireacht maidir leis an mBóthar i dtreo an chéad CAI eile.” 

Faisnéis chúlra:

• Is féidir féachaint ar an díospóireacht arshuíomh gréasáin an Choiste.
• Faoi chuimsiú cruinniú neamhfhoirmiúil aireachta i Vársá i mí na Bealtaine, a bheidh ar siúl i gcomhthráth le cruinniú d’airí ECFE atá freagrach as an mbeartas réigiúnach, beidh deis ag Coiste na Réigiún tuairimí Choiste na Réigiún a chur i láthair maidir leis an gcur chuige atá bunaithe ar thorthaí i leith an bheartais chomhtháthaithe.
• Le linn Uachtaránacht na Polainne, cuirfidh CnaR a mholtaí polaitiúla i láthair ón taobh áitiúil agus réigiúnach de ag raon cruinnithe neamhfhoirmiúla de chuid na Comhairle agus ag príomhimeachtaí ardleibhéil de chuid na hUachtaránachta. Tá féilire na hUachtaránachta le fáil anseo.
• Amhail ón 1 Eanáir, agus le linn an chéad leath de 2025, is ag an bPolainn atá uachtaránacht Chomhairle an Aontais Eorpaigh. Is í Uachtaránacht na Polainne an chéad fhoireann trí Uachtaránacht atá ann faoi láthair, lena n-áirítear an Danmhairg (an dara seimeastar de 2025) agus an Chipir (an chéad seimeastar 2026). Is é seo an dara huair a bheidh uachtaránacht na Comhairle ag an bPolainn, an chéad uair a bheidh sí sa dara seimeastar de 2011.

Teagmháil:

Wioletta Wojewodzka

+ 32 473 84 39 86

Wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu