Regio’s en steden pleiten voor eenvoudigere en betere toegang tot financiering om de ontwikkeling van vaardigheden in heel Europa te stimuleren

Tijdens een debat op 14 oktober met Roxana Mînzatu, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor sociale rechten, vaardigheden, hoogwaardige banen en paraatheid, hebben lokale en regionale leiders opgeroepen tot betere middelen en financiering in de volgende EU-begroting voor de uitvoering van de strategie voor de Unie van vaardigheden, een belangrijk initiatief in het kader van de Europese pijler van sociale rechten. In een begeleidend advies onder leiding van Emil Boc (RO/EVP), burgemeester van de gemeente Cluj-Napoca, benadrukten de leden van het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) dat investeren in vaardigheden de sterkste motor van het concurrentievermogen van de EU is.

De Europese assemblee van lokale en regionale politici riep op tot eenvoudigere, toegankelijkere en beter gecoördineerde EU-financiering in de nieuwe langetermijnbegroting van de EU (2028-2034) en tot erkenning van lokale en regionale overheden als onmisbare partners bij de uitvoering van de strategieën van de Unie van vaardigheden en sociale inclusie in alle regio’s van de EU. Zij benadrukten dat de Unie van Vaardigheden en de armoedebestrijdingsstrategie elkaar moeten versterken, aangezien het versterken van de vaardigheden van burgers de werkgelegenheid bevordert en armoede en sociale uitsluiting bestrijdt. 

Na het debat met commissaris Mînzatu hebben de lokale en regionale leiders het advies over de strategie voor de Unie van vaardigheden goedgekeurd en verder benadrukt dat investeren in vaardigheden van cruciaal belang is voor de veerkracht, het concurrentievermogen en de cohesie van Europa, met name in plattelands-, afgelegen en minder ontwikkelde regio’s. Zij bevestigden de cruciale rol van lokale en regionale overheden bij de aanpassing van het onderwijs aan de lokale behoeften en riepen op tot een gestructureerde dialoog met de EU-instellingen om ervoor te zorgen dat het EU-beleid de lokale realiteit weerspiegelt. 

De leden van het CvdR benadrukten dat onderwijs en opleiding moeten worden gemoderniseerd door meer te investeren in STEM-vaardigheden, digitalisering en beroepsopleiding, en tegelijkertijd het tekort aan leerkrachten aan te pakken. Zij riepen op tot sterke partnerschappen met bedrijven en de academische wereld om regionale ecosystemen voor vaardigheden op te bouwen die innovatie bevorderen en talent behouden. 

Het CvdR pleitte ook voor op maat gesneden strategieën om kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt te integreren, naast meer steun voor werkplekleren en een leven lang leren. De leden benadrukken dat een betere erkenning van kwalificaties in heel Europa en een datagestuurd vaardighedenbeleid van essentieel belang zijn om de Europese beroepsbevolking voor te bereiden op toekomstige uitdagingen. 

De Europese pijler van sociale rechten biedt het EU-kader voor de bevordering van sociale rechtvaardigheid, eerlijke arbeidsvoorwaarden en gelijke kansen. De strategie voor de Unie van vaardigheden, die dit jaar door de Europese Commissie is gelanceerd, is een van haar belangrijkste prioriteiten en heeft tot doel de burgers uit te rusten met de competenties die nodig zijn voor de groene en de digitale transitie. De uitdagingen zijn groot. Slechts 37 % van de volwassenen nam in 2023 deel aan opleidingen, wat onder het streefcijfer van 60 % voor 2030 ligt, en het tekort aan vaardigheden blijft toenemen op een moment dat de beroepsbevolking krimpt en 3,5 miljoen banen in de hele EU niet worden ingevuld.

Citaten: 

Kata Tüttő, voorzitter van het Europees Comité van de Regio’s: "Op te veel plaatsen hebben lokale bedrijven moeite om de juiste persoon met de juiste vaardigheden in dienst te nemen. Ik ben blij te zien dat de Unie van vaardigheden het voor werknemers gemakkelijker zal maken om zich in de EU te verplaatsen met een sterkere erkenning van diploma’s en overdraagbaarheid van rechten, en tegelijkertijd hun kansen op hun eigen plaats zal vergroten door de verwerving van basisvaardigheden, omscholing en hun bereidheid om toe te treden tot de groene en digitale economie te versterken. Concurrentievermogen kan niet alleen gaan over een paar hightechhubs, maar moet berusten op een solide sociaal en economisch weefsel in alle regio’s van de EU.” 

Roxana Mînzatu, uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie voor sociale rechten en vaardigheden, hoogwaardige banen en paraatheid: “Mensen verwachten actie — en dat betekent dat sociale rechtvaardigheid centraal moet staan bij elke beslissing die we nemen. Kwaliteitsbanen, onderwijs, vaardigheden en sterke sociale inclusie moeten onze prioriteiten zijn. Dit zal leiden tot een concurrerend en samenhangend Europa dat echte resultaten en kansen voor al zijn burgers oplevert.” 

Rapporteur Emil Boc (RO/EVP), burgemeester van Cluj-Napoca: "Lokale en regionale overheden zijn niet alleen uitvoerders van elders besloten beleid. Zij zijn de echte architecten van transformatie. Zij bouwen ecosystemen voor een leven lang leren, bevorderen innovatiehubs en brengen scholen, universiteiten, kmo’s, het maatschappelijk middenveld en burgers rond dezelfde tafel. Daarom moet de Unie van Vaardigheden samen met steden en regio’s worden ontworpen en niet alleen aan hen worden geleverd.”  

Achtergrond

• Video en foto's van het debat.
• Op 5 maart 2025 lanceerde de Europese Commissie de Unie van Vaardigheden, een strategie die een aantal voornamelijk niet-wetgevingsinitiatieven samenbrengt om competenties voor mensen en concurrentievermogen voor werkgevers te stimuleren.
• Volgens cijfers van de Europese Commissie zal de Europese beroepsbevolking tot 2050 naar verwachting met 1 miljoen per jaar krimpen en zijn afgestudeerden in ICT tussen 2015 en 2022 met 25,5 % gedaald, wat het concurrentievermogen ondermijnt. Tegen 2030 zullen 20 miljoen werknemers omscholing nodig hebben, waarbij ten minste 85 % van de banen digitale competentie vereist.
• In het EU-jaarverslag 2025 over de staat van regio’s en steden, dat op 13 oktober door het CvdR is gepubliceerd, wordt benadrukt dat “volgens een Eurobarometer-enquête uit 2023 de meeste EU-burgers de vergrijzing (42 %), een krimpende beroepsbevolking en tekorten aan arbeidskrachten (40 %) als belangrijke punten van zorg in hun land beschouwen”.
• Versterkt kwaliteitskader voor stages (advies van het CvdR, 2024).
• Mobiliteit van vaardigheden en talent (CvdR-advies 2023).
• Mentorschap: een krachtig en zinvol instrument voor het Europa van morgen (advies van het CvdR, 2023).
• Europese strategie voor universiteiten (advies van het CvdR, 2022).