Οι δήμοι και οι περιφέρειες ζητούν απλούστερη και καλύτερη πρόσβαση σε χρηματοδότηση για την τόνωση της ανάπτυξης δεξιοτήτων σε ολόκληρη την Ευρώπη

Κατά τη διάρκεια συζήτησης στις 14 Οκτωβρίου με τη Roxana Mînzatu, εκτελεστική αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αρμόδια για τα κοινωνικά δικαιώματα, τις δεξιότητες, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας και την ετοιμότητα, οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες ζήτησαν καλύτερους πόρους και χρηματοδότηση στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ για την εφαρμογή της στρατηγικής για την Ένωση Δεξιοτήτων, μιας βασικής πρωτοβουλίας στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Σε συνοδευτική γνωμοδότηση με επικεφαλής τον Emil Boc (RO/EPP), δήμαρχο Cluj-Napoca, τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) τόνισαν ότι η επένδυση στις δεξιότητες αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα ανταγωνιστικότητας της ΕΕ.

Η ευρωπαϊκή συνέλευση τοπικών και περιφερειακών πολιτικών ζήτησε απλούστερη, πιο προσβάσιμη και καλύτερα συντονισμένη χρηματοδότηση της ΕΕ στον νέο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (2028-2034), καθώς και να αναγνωριστούν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές (ΤΠΑ) ως απαραίτητοι εταίροι για την υλοποίηση των στρατηγικών της Ένωσης Δεξιοτήτων και κοινωνικής ένταξης σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ. Τόνισαν ότι η Ένωση Δεξιοτήτων και η στρατηγική για την καταπολέμηση της φτώχειας θα πρέπει να αλληλοενισχύονται, καθώς η ενδυνάμωση των πολιτών με δεξιότητες προωθεί την απασχόληση και καταπολεμά τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό. 

Μετά τη συζήτηση με τον Επίτροπο Mînzatu, οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες ενέκριναν τη γνωμοδότηση με θέμα «Στρατηγική για την Ένωση Δεξιοτήτων» και τόνισαν περαιτέρω ότι η επένδυση στις δεξιότητες είναι καίριας σημασίας για την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη συνοχή της Ευρώπης, ιδίως στις αγροτικές, απομακρυσμένες και λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες. Επιβεβαίωσαν τον καίριο ρόλο των τοπικών και των περιφερειακών αρχών στην προσαρμογή της εκπαίδευσης στις τοπικές ανάγκες και ζήτησαν διαρθρωμένο διάλογο με τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι πολιτικές της ΕΕ αντικατοπτρίζουν την τοπική πραγματικότητα. 

Τα μέλη της ΕτΠ τόνισαν την ανάγκη εκσυγχρονισμού της εκπαίδευσης και της κατάρτισης μέσω μεγαλύτερων επενδύσεων σε δεξιότητες στους τομείς STEM, ψηφιοποίηση και επαγγελματική κατάρτιση, με παράλληλη αντιμετώπιση των ελλείψεων εκπαιδευτικών. Ζήτησαν ισχυρές εταιρικές σχέσεις με τις επιχειρήσεις και την ακαδημαϊκή κοινότητα για τη δημιουργία περιφερειακών οικοσυστημάτων δεξιοτήτων που προωθούν την καινοτομία και διατηρούν ταλέντα. 

Η ΕτΠ τάχθηκε επίσης υπέρ εξατομικευμένων στρατηγικών για την ένταξη των ευάλωτων ομάδων στην αγορά εργασίας, παράλληλα με μεγαλύτερη στήριξη της μάθησης στον χώρο εργασίας και της διά βίου μάθησης. Τα μέλη υπογραμμίζουν ότι η καλύτερη αναγνώριση των προσόντων σε ολόκληρη την Ευρώπη και οι πολιτικές για τις δεξιότητες που βασίζονται σε δεδομένα είναι ουσιαστικής σημασίας για την προετοιμασία του εργατικού δυναμικού της Ευρώπης για μελλοντικές προκλήσεις. 

Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων παρέχει το πλαίσιο της ΕΕ για την προώθηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, των δίκαιων συνθηκών εργασίας και των ίσων ευκαιριών. Η στρατηγική για την Ένωση Δεξιοτήτων, η οποία δρομολογήθηκε φέτος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αποτελεί μία από τις βασικές προτεραιότητές της και αποσκοπεί στον εφοδιασμό των πολιτών με τις ικανότητες που απαιτούνται για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Οι προκλήσεις είναι σημαντικές. Μόνο το 37 % των ενηλίκων συμμετείχε σε κατάρτιση το 2023, ποσοστό χαμηλότερο από τον στόχο του 60 % για το 2030, και οι ελλείψεις δεξιοτήτων εξακολουθούν να αυξάνονται σε μια περίοδο κατά την οποία ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας συρρικνώνεται και 3,5 εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ παραμένουν κενές.

Αποσπάσματα: 

Kata Tüttő, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών: «Σε πάρα πολλά μέρη, οι τοπικές εταιρείες αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην πρόσληψη του σωστού ατόμου, με το σωστό σύνολο δεξιοτήτων. Χαίρομαι που διαπιστώνω ότι τόσο η Ένωση δεξιοτήτων όσο και η Ένωση δεξιοτήτων θα διευκολύνουν τη μετακίνηση των εργαζομένων στην ΕΕ με ενισχυμένη αναγνώριση των διπλωμάτων και φορητότητα των δικαιωμάτων, ενισχύοντας παράλληλα τις ευκαιρίες τους στον τόπο τους, ενισχύοντας την απόκτηση βασικών δεξιοτήτων, την επανειδίκευση και την ετοιμότητά τους να ενταχθούν στην πράσινη και την ψηφιακή οικονομία. Η ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να αφορά μόνο λίγους κόμβους υψηλής τεχνολογίας, αλλά πρέπει να βασίζεται σε έναν ισχυρό κοινωνικό και οικονομικό ιστό σε όλες τις περιφέρειες της ΕΕ.» 

Roxana Mînzatu, εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα κοινωνικά δικαιώματα και τις δεξιότητες, τις ποιοτικές θέσεις εργασίας και την ετοιμότητα: «Οι άνθρωποι αναμένουν δράση — και αυτό σημαίνει να θέτουμε την κοινωνική δικαιοσύνη στο επίκεντρο κάθε απόφασης που λαμβάνουμε. Οι ποιοτικές θέσεις εργασίας, η εκπαίδευση, οι δεξιότητες και η ισχυρή κοινωνική ένταξη πρέπει να είναι οι προτεραιότητές μας. Αυτοί είναι οι παράγοντες που θα οδηγήσουν σε μια ανταγωνιστική και συνεκτική Ευρώπη που θα αποφέρει πραγματικά αποτελέσματα και ευκαιρίες για όλους τους πολίτες της.» 

Εισηγητής Emil Boc (RO/EPP), δήμαρχος Κλουζ-Ναπόκα: «Οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές δεν είναι απλώς φορείς υλοποίησης πολιτικών που αποφασίζονται αλλού. Είναι οι πραγματικοί αρχιτέκτονες της μεταμόρφωσης. Δημιουργούν οικοσυστήματα διά βίου μάθησης, προωθούν κόμβους καινοτομίας και φέρνουν τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τις ΜΜΕ, την κοινωνία των πολιτών και τους πολίτες γύρω από το ίδιο τραπέζι. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ένωση Δεξιοτήτων πρέπει να σχεδιαστεί από κοινού με τους δήμους και τις περιφέρειες — και όχι απλώς να τους παραδοθεί.»  

Ιστορικό

• Βίντεο και φωτογραφίες από τη συζήτηση.
• Στις 5 Μαρτίου 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε την Ένωση Δεξιοτήτων, μια στρατηγική που συγκεντρώνει μια σειρά κυρίως μη νομοθετικών πρωτοβουλιών για την ενίσχυση των ικανοτήτων των ατόμων και της ανταγωνιστικότητας των εργοδοτών.
• Σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο πληθυσμός σε ηλικία εργασίας στην Ευρώπη αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 1 εκατομμύριο ετησίως έως το 2050, ενώ οι απόφοιτοι διδακτορικών σπουδών στον τομέα των ΤΠΕ μειώθηκαν κατά 25,5 % μεταξύ 2015 και 2022, υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα. Έως το 2030, 20 εκατομμύρια εργαζόμενοι θα χρειαστούν επανακατάρτιση, ενώ τουλάχιστον το 85 % των θέσεων εργασίας θα απαιτούν ψηφιακές δεξιότητες.
• Στην ετήσια έκθεση της ΕΕ για την κατάσταση των δήμων και των περιφερειών για το 2025, η οποία δημοσιεύτηκε από την ΕτΠ στις 13 Οκτωβρίου, επισημαίνεται ότι «σύμφωνα με έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του 2023, οι περισσότεροι πολίτες της ΕΕ προσδιορίζουν τη γήρανση του πληθυσμού (42 %), τη συρρίκνωση του πληθυσμού σε ηλικία εργασίας και τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού (40 %) ως βασικές ανησυχίες στις χώρες τους».
• Ενισχυμένο πλαίσιο ποιότητας για τις περιόδους πρακτικής άσκησης (γνωμοδότηση της ΕτΠ, 2024).
• Κινητικότητα δεξιοτήτων και ταλέντων (γνωμοδότηση της ΕτΠ του 2023).
• Καθοδήγηση: ένα ισχυρό και ουσιαστικό εργαλείο για την Ευρώπη του αύριο (γνωμοδότηση της ΕτΠ, 2023).
• Ευρωπαϊκή στρατηγική για τα πανεπιστήμια (γνωμοδότηση της ΕτΠ, 2022).