Regiony i miasta apelują o prostszy i lepszy dostęp do finansowania w celu pobudzenia rozwoju umiejętności w całej Europie

Podczas debaty w dniu 14 października z udziałem Roxany Mînzatu, wiceprzewodniczącej wykonawczej Komisji Europejskiej do spraw praw socjalnych, umiejętności, wysokiej jakości miejsc pracy i gotowości, przywódcy lokalni i regionalni zaapelowali o lepsze zasoby i finansowanie w następnym budżecie UE w celu wdrożenia strategii Unii umiejętności, która jest kluczową inicjatywą w ramach Europejskiego filaru praw socjalnych. W opinii towarzyszącej, której przewodniczył Emil Boc (RO/EPL), burmistrz gminy Kluż-Napoka, członkowie Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) podkreślili, że inwestowanie w umiejętności jest najsilniejszym motorem konkurencyjności UE.

Europejskie zgromadzenie polityków lokalnych i regionalnych zaapelowało o prostsze, bardziej dostępne i lepiej skoordynowane finansowanie UE w nowym długoterminowym budżecie UE (2028–2034) oraz o uznanie władz lokalnych i regionalnych za niezbędnych partnerów w realizacji strategii Unii umiejętności i włączenia społecznego we wszystkich regionach UE. Podkreślili, że unia umiejętności i strategia przeciwdziałania ubóstwu powinny się wzajemnie wzmacniać, ponieważ wzmocnienie pozycji obywateli dzięki umiejętnościom sprzyja zatrudnieniu oraz zwalcza ubóstwo i wykluczenie społeczne. 

Po debacie z komisarzem Mînzatu przywódcy lokalni i regionalni przyjęli opinię w sprawie strategii Unii umiejętności, a ponadto podkreślili, że inwestowanie w umiejętności ma kluczowe znaczenie dla odporności, konkurencyjności i spójności Europy, zwłaszcza w regionach wiejskich, oddalonych i słabiej rozwiniętych. Potwierdzili kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w dostosowywaniu edukacji do lokalnych potrzeb i wezwali do zorganizowanego dialogu z instytucjami UE w celu zapewnienia, aby polityka UE odzwierciedlała lokalne realia. 

Członkowie KR-u podkreślili potrzebę modernizacji kształcenia i szkolenia poprzez większe inwestycje w umiejętności STEM, cyfryzację i szkolenie zawodowe, przy jednoczesnym rozwiązaniu problemu niedoboru nauczycieli. Zaapelowali o silne partnerstwa z przedsiębiorstwami i środowiskiem akademickim w celu budowania regionalnych ekosystemów umiejętności, które wspierają innowacje i zatrzymują talenty. 

KR opowiedział się również za dostosowanymi strategiami integracji słabszych grup społecznych na rynku pracy, a także za silniejszym wsparciem dla uczenia się opartego na miejscu pracy i uczenia się przez całe życie. Członkowie podkreślili, że lepsze uznawanie kwalifikacji w całej Europie i polityka w zakresie umiejętności oparta na danych mają zasadnicze znaczenie dla przygotowania europejskiej siły roboczej na przyszłe wyzwania. 

Europejski filar praw socjalnych zapewnia unijne ramy promowania sprawiedliwości społecznej, sprawiedliwych warunków pracy i równych szans. Strategia Unii umiejętności, zainicjowana w tym roku przez Komisję Europejską, jest jednym z jej kluczowych priorytetów i ma na celu wyposażenie obywateli w kompetencje niezbędne do transformacji ekologicznej i cyfrowej. Wyzwania są znaczące. Tylko 37 % dorosłych uczestniczyło w szkoleniach w 2023 r., czyli poniżej celu 60 % na 2030 r., a niedobory wykwalifikowanej siły roboczej nadal rosną w czasie, gdy populacja w wieku produkcyjnym maleje, a 3,5 mln miejsc pracy w całej UE pozostaje nieobsadzonych.

Cytaty: 

Kata Tüttő, przewodnicząca Europejskiego Komitetu Regionów: „W zbyt wielu miejscach lokalne przedsiębiorstwa mają trudności z zatrudnieniem odpowiedniej osoby posiadającej odpowiedni zestaw umiejętności. Cieszę się, że zarówno Unia umiejętności, jak i Unia umiejętności ułatwią pracownikom przemieszczanie się w UE dzięki większemu uznawaniu dyplomów i możliwości przenoszenia praw, a jednocześnie wzmocnią ich możliwości we własnych miejscach poprzez wzmocnienie nabywania umiejętności podstawowych, przekwalifikowywania się i gotowości do przyłączenia się do zielonej i cyfrowej gospodarki. Konkurencyjność może dotyczyć nie tylko kilku centrów zaawansowanych technologii, ale musi opierać się na solidnej strukturze społecznej i gospodarczej we wszystkich regionach UE. 

Roxana Mînzatu, wiceprzewodnicząca wykonawcza Komisji Europejskiej do spraw praw socjalnych i umiejętności, wysokiej jakości miejsc pracy i gotowości: „Ludzie oczekują działań – a to oznacza umieszczenie sprawiedliwości społecznej w centrum każdej podejmowanej przez nas decyzji. Naszymi priorytetami muszą być wysokiej jakości miejsca pracy, edukacja, umiejętności i silne włączenie społeczne. To one będą siłą napędową konkurencyjnej i spójnej Europy, która przyniesie rzeczywiste wyniki i szanse wszystkim swoim obywatelom. 

Sprawozdawca Emil Boc (RO/EPL), burmistrz gminy Kluż-Napoka: „Władze lokalne i regionalne to nie tylko podmioty wdrażające strategie polityczne, o których zadecydowano gdzie indziej. To prawdziwi architekci transformacji. Budują ekosystemy uczenia się przez całe życie, wspierają ośrodki innowacji i jednoczą szkoły, uniwersytety, MŚP, społeczeństwo obywatelskie i obywateli. Dlatego też Unia Umiejętności musi być tworzona wspólnie z miastami i regionami, a nie tylko im dostarczana.  

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z debaty.
• 5 marca 2025 r. Komisja Europejska uruchomiła unijną strategię na rzecz umiejętności, która łączy szereg inicjatyw, głównie nieustawodawczych, mających na celu zwiększenie kompetencji obywateli i konkurencyjności pracodawców.
• Według danych Komisji Europejskiej oczekuje się, że do 2050 r. liczba ludności w wieku produkcyjnym w Europie zmniejszy się o 1 mln rocznie, a liczba absolwentów studiów doktoranckich w dziedzinie ICT spadła o 25,5 % w latach 2015–2022, co osłabi konkurencyjność. Do 2030 r. 20 mln pracowników będzie wymagało przekwalifikowania, a co najmniej 85 % miejsc pracy będzie wymagało kompetencji cyfrowych.
• W rocznym sprawozdaniu UE na temat stanu regionów i miast za 2025 r., opublikowanym przez KR w dniu 13 października, podkreślono, że „zgodnie z badaniem Eurobarometru z 2023 r. większość obywateli UE uznaje starzenie się społeczeństwa (42 %), zmniejszającą się liczbę ludności w wieku produkcyjnym i niedobory siły roboczej (40 %) za główne problemy w swoich krajach”.
• Wzmocnione ramy jakości staży (opinia KR-u, 2024 r.).
• Mobilność umiejętności i talentów (opinia KR-u z 2023 r.).
• Mentoring: potężne i znaczące narzędzie dla Europy jutra (opinia KR-u, 2023 r.).
• Europejska strategia na rzecz szkół wyższych (opinia KR-u, 2022r.).