Regiony i miasta wzywają do zwiększenia inwestycji w celu zwalczania ubóstwa transportowego

Przywódcy lokalni i regionalni wyrazili zdecydowany sprzeciw wobec centralizacji finansowania polityki spójności w następnym budżecie UE podczas sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) 10 grudnia. Ostrzegły, że osłabienie dostępu regionów i miast do finansowania zmniejszy zdolność regionów do skutecznej walki z ubóstwem transportowym, zwiększy nierówności terytorialne i osłabi konkurencyjność Europy.

W opinii sporządzonej przez Patrika Schwarcza-Kiefera (HU/EPL), członka rady okręgu Baranya Vármegye, członkowie KR-u podkreślili, że ubóstwo transportowe rośnie w całej UE, zwłaszcza na obszarach miejskich i wiejskich znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, charakteryzujących się ograniczonym transportem publicznym, słabą łącznością i dużą zależnością od samochodów. Grupy szczególnie wrażliwe, w tym kobiety, rodziny niepełne, osoby młode i starsze, osoby z niepełnosprawnościami i grupy o niskich dochodach, często napotykają więcej barier w dostępie do mobilności. Podkreślili oni kluczową rolę łączności dla spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej UE oraz fakt, że cięcia w budżetach publicznych doprowadziły do coraz większego niedoboru dostępnego i przystępnego cenowo transportu, co pogłębia nierówności na jednolitym rynku. Zaapelowali o ukierunkowane, ukierunkowane na konkretny obszar rozwiązania dostosowane do tych realiów.

Regiony i miasta podkreśliły kluczową rolę transportu publicznego finansowanego ze środków publicznych w poprawie dostępności i zmniejszaniu nierówności w zakresie mobilności. Stwierdzili, że władze lokalne i regionalne poczyniły znaczne wysiłki na rzecz wspierania celów UE w zakresie dekarbonizacji i poprawy mobilności, ale dziesięciolecia niedofinansowania w sektorze transportu i rosnące koszty operacyjne zmuszają je do dokonywania trudnych wyborów między utrzymaniem podstawowych usług transportu publicznego a inwestowaniem w czystsze floty. W związku z tym KR wezwał do zwiększenia wsparcia UE na rzecz transformacji mobilności na szczeblu lokalnym i regionalnym za pomocą stopniowego podejścia ukierunkowanego na konkretny obszar i neutralnego pod względem technologicznym, które chroni słabsze grupy społeczne i odzwierciedla realia terytorialne.

Członkowie KR-u stwierdzili, że polityka spójności jest istotnym źródłem wsparcia dla władz lokalnych i regionalnych, ponieważ dążą one do zapewnienia skutecznych rozwiązań w zakresie mobilności dostosowanych do lokalnych potrzeb. Gwarantuje podejście oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów i przewidywalne finansowanie, umożliwiając zarówno szybkie lokalne inwestycje – w drobne usprawnienia, na przykład w chodniki i przystanki autobusowe – jak i długoterminowe strategie na rzecz mobilności. Ostrzegli, że centralizacja polityki spójności osłabiłaby zdolność regionów do dostarczania ukierunkowanych, długoterminowych rozwiązań problemu ubóstwa transportowego. W związku z tym KR wzywa do tego, by kolejne WRF gwarantowały regionom stabilny dostęp do finansowania i bezpośrednie zaangażowanie w opracowywanie strategii mobilności dostosowanych do lokalnych potrzeb.

Oprócz polityki spójności przywódcy lokalni i regionalni podkreślili, że nowe zasoby, które mają zostać udostępnione w ramach Społecznego Funduszu Klimatycznego, mogą zapewnić, aby obciążenie związane z transformacją ekologiczną nie spadło nieproporcjonalnie na osoby znajdujące się w najbardziej niekorzystnej sytuacji. Zaapelowali o pełne zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w trwające przygotowania krajowych „planów społeczno-klimatycznych”, zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego, i zwrócili uwagę, że kilka państw członkowskich UE nie przedłożyło jeszcze swoich planów. Zalecili, aby państwa członkowskie skorzystały z możliwości realokacji do 15 % swoich środków ze Społecznego Funduszu Klimatycznego na politykę spójności, która zapewnia gotowe ramy realizacji i mogłaby pomóc w przyspieszeniu lokalnych inwestycji w celu rozwiązania problemu ubóstwa transportowego i opracowania środków przynoszących wymierne korzyści w terenie w perspektywie krótkoterminowej, a także we wzmocnieniu celów długoterminowych.

Wreszcie, w ramach walki z ubóstwem transportowym, KR wezwał do tego, by w przepisach UE uznano potrzebę środków ułatwiających ponowne otwarcie lokalnych i odgałęzionych linii kolejowych oraz zachęcających do świadczenia innych rodzajów usług transportu publicznego, zwłaszcza na słabiej zaludnionych obszarach transgranicznych, na których często świadczenie usług kończy się kilka kilometrów od granic krajowych w ramach jednolitego europejskiego obszaru transportu. Podkreślili również zasadniczą uzupełniającą rolę samochodów na wielu terytoriach oraz potrzebę środków towarzyszących, aby wspierać przejście od starych, zanieczyszczających pojazdów do czystszych, zapewniając sprawiedliwą i zrównoważoną mobilność we wszystkich regionach UE i dla wszystkich obywateli.

Cytat:

Sprawozdawca Patrik Schwarcz-Kiefer (HU/EPL), członek rady okręgu Baranya Vármegye: „Ubóstwo transportowe jest złożonym zjawiskiem ściśle powiązanym z innymi formami deprywacji. Opinia przyjęta przez KR stanowi odpowiedź na tę sytuację i wzywa do inwestycji, które zapewnią szybką poprawę świadczenia usług w terenie, aby zagwarantować, że osoby i rodziny znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji nie będą musiały płacić za transformację ekologiczną. Zaproponowano w nim środki dotyczące zarówno transportu prywatnego, jak i publicznego w celu poprawy dostępu do podstawowych usług. We wszystkich decyzjach neutralność technologiczna i opłacalność muszą pozostać zasadami przewodnimi”.

Kontekst

• Wideo i zdjęcia z debaty.
• Badanie Europejskiego Komitetu Regionów na temat przeciwdziałania ubóstwu transportowemu.