Οι περιφέρειες αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρώπης ζητούν στοχευμένες επενδύσεις της ΕΕ για τη διασφάλιση δίκαιης μετάβασης στον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας

Ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας της Ευρώπης υφίσταται ταχύ μετασχηματισμό, ο οποίος οφείλεται στη στροφή προς την κινητικότητα μηδενικών εκπομπών, την ψηφιοποίηση και τον παγκόσμιο ανταγωνισμό. Στο πλαίσιο αυτό, η Συμμαχία των περιφερειών με αυτοκινητοβιομηχανίες (ARA) συνήλθε στο Μόναχο για την 4η ετήσια πολιτική διάσκεψη, ζητώντας ειδική χρηματοδότηση της ΕΕ για την καινοτομία και τις υποδομές, την επιτάχυνση της ανάπτυξης δικτύων ηλεκτρικών και εναλλακτικών καυσίμων και τη στήριξη των ΜΜΕ και των περιφερειακών συνεργατικών σχηματισμών για τη διασφάλιση δίκαιης και ανταγωνιστικής μετάβασης. 

Ο ευρωπαϊκός τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας διανύει μια βαθιά μετάβαση προς την κινητικότητα μηδενικών εκπομπών, την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης και τον αυξανόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό, αναδιαμορφώνοντας τις απαιτήσεις για τη βιομηχανία και τις περιφέρειές της. Ταυτόχρονα, οι εμπορικές εντάσεις, τα τρωτά σημεία της αλυσίδας εφοδιασμού και οι άνισες υποδομές αυξάνουν την πίεση στους κατασκευαστές, τους προμηθευτές και τους εργαζομένους. Στο πλαίσιο αυτό, η Συμμαχία των Περιφερειών με Αυτοκίνητα (ARA) πραγματοποίησε την τέταρτη ετήσια πολιτική της διάσκεψη στο Μόναχο, συγκεντρώνοντας εκπροσώπους από τις περισσότερες από τις 38 περιφέρειες μέλη της στο περιθώριο της έκθεσης αυτοκινήτων IAA κατόπιν πρόσκλησης της Περιφέρειας της Βαυαρίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών. Οι περιφερειακοί ηγέτες αξιολόγησαν τις προκλήσεις του τομέα και έθεσαν κοινά αιτήματα για τη διασφάλιση δίκαιης και χωρίς αποκλεισμούς μετάβασης. 

Κατά τη διάρκεια της διάσκεψης, τα μέλη της ARA ενέκριναν τη δήλωση του Μονάχου, επιβεβαιώνοντας τη φιλοδοξία της Συμμαχίας να προωθήσει τη μετάβαση του τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας προς την κλιματική ουδετερότητα έως το 2035, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη για δίκαιη μετάβαση που θα στηρίζει τους εργαζομένους, τις επιχειρήσεις και τις κοινότητες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα μέλη της ARA τόνισαν ότι ο εξηλεκτρισμός εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική κινητήρια δύναμη για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, αλλά επέμειναν σε μια τεχνολογικά ουδέτερη προσέγγιση που θα επιτρέπει επίσης στα βιοκαύσιμα, τα συνθετικά καύσιμα και το υδρογόνο να διαδραματίζουν συμπληρωματικό ρόλο. Τόνισαν ότι η ευελιξία στις τεχνολογικές επιλογές είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, τη στήριξη της καινοτομίας και την αποτύπωση της περιφερειακής πολυμορφίας. 

Οι εκπρόσωποι των περιφερειών τόνισαν ότι η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση του τομέα απαιτούν σημαντικές επενδύσεις στην τεχνολογία, τις υποδομές, την καινοτομία και τις δεξιότητες, προειδοποιώντας παράλληλα για κινδύνους από τιμολόγια αντιποίνων και διαταραγμένες αλυσίδες εφοδιασμού που επηρεάζουν ήδη τις περιφερειακές οικονομίες. Ζήτησαν μια ειδική τοποκεντρική διάσταση δίκαιης μετάβασης στον επόμενο προϋπολογισμό της ΕΕ (2028–34), απαιτώντας από την Επιτροπή να αυξήσει τη χρηματοδότηση και τονίζοντας ότι οι περιφέρειες με αυτοκινητοβιομηχανίες, οι οποίες ήδη επενδύουν σημαντικά στην καινοτομία, την κινητικότητα και τις δεξιότητες, πρέπει να συμπεριληφθούν ρητά. 

Μολονότι εξέφρασαν την ικανοποίησή τους για το βιομηχανικό σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και τη δρομολόγηση μιας ευρωπαϊκής συμμαχίας αυτόνομης οδήγησης, οι περιφερειακοί ηγέτες εξέφρασαν την ανησυχία τους για την έλλειψη εδαφικής εστίασης στα μέτρα της ΕΕ. Εξέφρασαν τη λύπη τους για τον αποκλεισμό της ARA από τον στρατηγικό διάλογο για το μέλλον της βιομηχανίας και ζήτησαν στενότερη συνεργασία με τις περιφερειακές αρχές για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης, τη στήριξη των ΜΜΕ και των προμηθευτών και την επένδυση σε γιγα-εργοστάσια, οικοσυστήματα ανακύκλωσης και καινοτομίας. 

Η απασχόληση και οι δεξιότητες τέθηκαν επίσης στο επίκεντρο των συζητήσεων. Τα μέλη της ARA τόνισαν την ανάγκη για ισχυρότερη κατάρτιση και επανειδίκευση, στενότερη συνεργασία μεταξύ εκπαίδευσης και βιομηχανίας και ενισχυμένη στήριξη της ΕΕ μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση.  

Αποσπάσματα

Kata Tüttő (HU/PES), Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών: «Ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας είναι ένας οικονομικός κινητήρας, αλλά πολύ περισσότερο από αυτό: αποτελεί πολιτιστικό ακρογωνιαίο λίθο, διαμορφώνοντας τις ταυτότητες, τα μέσα διαβίωσης και τις προσδοκίες των Ευρωπαίων. Ως περιφερειακοί και τοπικοί ηγέτες γνωρίζουμε πόσο δύσκολο είναι για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία να συνεχίσει τη μετάβασή της, καθώς ο δασμολογικός πόλεμος και η επιδείνωση του διεθνούς σεναρίου προκαλούν περαιτέρω αστάθεια και διαταραχές.  Ενώ εργαζόμαστε για να βοηθήσουμε τις εταιρείες και τους εργαζομένους να επανειδικευτούν και να καινοτομήσουν και να προωθήσουμε την υιοθέτηση καθαρότερων λύσεων επιτόπου, πρέπει να κινητοποιηθούμε από κοινού για να αποφύγουμε το ενδεχόμενο η επόμενη γενιά επενδύσεων της ΕΕ —που υποστηρίζεται από τον προϋπολογισμό 2028-2034— να αποδυναμώσει σημαντικά τον ρόλο των περιφερειών, όπως προτείνεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αντιθέτως, πρέπει να τους ενδυναμώσουμε, συνδυάζοντας τη συνοχή και την ανταγωνιστικότητα, προκειμένου να προωθήσουμε μια δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση.» 

Guido Guidesi, περιφερειακός υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης της Λομβαρδίας και πρόεδρος της ARA: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει τώρα να επιλέξει αν θα διαφυλάξει την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία ή θα επιτρέψει την κατάρρευση ολόκληρου του τομέα. Εάν δεν αναθεωρηθούν οι ισχύοντες κανόνες και το ισχύον πλαίσιο, οι Κινέζοι κατασκευαστές θα έχουν σχεδόν αποκλειστικό έλεγχο. Η Ευρώπη, εν τω μεταξύ, θα βρεθεί αντιμέτωπη με μαζική ανεργία, καθώς αυτός ο κλάδος -άμεσα και έμμεσα- στηρίζει 13 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Με μια προσέγγιση «μόνο για την ηλεκτρική ενέργεια», οι περιβαλλοντικοί στόχοι θα επιτευχθούν μόνο με κόστος τη βιομηχανική απερήμωση. Η Επιτροπή πρέπει να αποφασίσει – ο χρόνος έχει εξαντληθεί.» 

Tobias Gotthardt (DE/Renew), υφυπουργός Οικονομίας, Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ενέργειας της Βαυαρίας και αντιπρόεδρος της ARA: Ο τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας πρέπει τώρα να επιταχυνθεί πλήρως και να έχει σαφή λειτουργία: Η Ευρώπη πρέπει να δράσει με τόλμη και ενότητα για να παράσχει στην αυτοκινητοβιομηχανία εξατομικευμένη στήριξη για την αλλαγή και να επιτύχει από κοινού νέα ανταγωνιστικότητα. Η πρόεδρος της Επιτροπής, κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανακοίνωσε ότι θα καταστήσει τον μετασχηματισμό της αυτοκινητοβιομηχανίας προτεραιότητα για τη δεύτερη θητεία της. Εμείς οι αυτοκινητοβιομηχανίες την ακολουθούμε και απαιτούμε δράση. Τα επόμενα βήματα του σχεδίου δράσης για την αυτοκινητοβιομηχανία, το οποίο παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις αρχές του τρέχοντος έτους, θα είναι καθοριστικά: χρειαζόμαστε μια σαφή και αποτελεσματική πορεία δράσης – όχι μια χάρτινη τίγρη με πολύ ζεστό αέρα. Η Ευρώπη πρέπει να επιτύχει απτά αποτελέσματα για να εξασφαλίσει το βιομηχανικό της μέλλον.» 

Anne Sander, περιφερειακή σύμβουλος της περιφέρειας Grand Est και αντιπρόεδρος της ARA: «Η παρουσία μας σήμερα στο Μόναχο δείχνει τόσο την αποφασιστικότητά μας όσο και την επείγουσα ανάγκη να αποσαφηνίσει η Ευρώπη τον χάρτη πορείας της για τη μετάβαση στην αυτοκινητοβιομηχανία, με σαφείς δεσμεύσεις έναντι των περιφερειών. Δεν πρόκειται μόνο για τη βιομηχανία, αλλά για τα εδάφη και τους ανθρώπους που κρατούν αυτόν τον τομέα ζωντανό. Η μετάβαση θα επιτύχει μόνο εάν είναι εδαφικοποιημένη. Οι περιφέρειες, μέσω εταιρικών σχέσεων με τις τοπικές αρχές, τις επιχειρήσεις, τα κέντρα κατάρτισης, τα πανεπιστήμια και τους εργαζομένους, βρίσκονται σε μοναδική θέση για τον από κοινού σχεδιασμό αποτελεσματικών λύσεων —όπου οι προσεγγίσεις από την κορυφή προς τη βάση συχνά αποτυγχάνουν. Η δράση των περιφερειών αποτελεί βασικό μοχλό ανταγωνιστικότητας και μετάβασης: ως εκ τούτου, πρέπει να εκτιμάται, να προστατεύεται και να χρηματοδοτείται για το μέλλον.» 

Ιστορικό

• Η Συμμαχία των περιφερειών με αυτοκινητοβιομηχανίες είναι μια πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, η οποία αποτελείται από 38 συμμετέχουσες περιφέρειες και αναγνωρίζει την ανάγκη ανάληψης αποφασιστικής δράσης για την επίτευξη των στόχων της ΕΕ για το κλίμα. Στόχος της είναι να φέρει σε επαφή περιφέρειες με ισχυρό τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας που επιθυμούν να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στην απαλλαγή του τομέα των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές και να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, ώστε να διασφαλιστεί μια δίκαιη μετάβαση για τις περιφέρειες με αυτοκινητοβιομηχανίες. Η Συμμαχία προεδρεύεται επί του παρόντος από την περιφέρεια της Λομβαρδίας. Από το 2026, η προεδρία θα παραδοθεί στην περιφέρεια Grand-Est. 

• Με την έγκριση της σταδιακής κατάργησης της εσωτερικής καύσης έως το 2035, η συμμαχία μπορεί να διαδραματίσει καίριο ρόλο: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εντολή να υποβάλει έκθεση έως το τέλος του 2025 σχετικά με τους δημοσιονομικούς πόρους που απαιτούνται για να καταστεί αυτή η μετάβαση δίκαιη για όλους. Οι νομοθέτες καλούν την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βασίσει την έκθεσή της στο έργο της Συμμαχίας των περιφερειών με αυτοκινητοβιομηχανίες.  

Υπεύθυνη

η Τερέζα Σόστμαν  

Τηλ.: +32475999415 

Theresa.Sostmann@cor.europa.eu