Πολιτική συνοχής μετά το 2027: η σύνδεση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων δεν πρέπει να οδηγήσει σε μια πιο συγκεντρωτική διακυβέρνηση

Η Ευρώπη θα πρέπει να βασίζεται σε μια ισχυρότερη και ανανεωμένη πολιτική συνοχής ώστε να είναι κατάλληλη για το μέλλον. Με γνωμοδότηση που εγκρίθηκε ομόφωνα κατά τη σύνοδο ολομέλειας της 14ης Μαΐου, οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες περιέγραψαν τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να εκσυγχρονιστεί η πολιτική συνοχής μετά το 2027, ώστε να επιτευχθούν μεταρρυθμίσεις που συνδέονται με τις εδαφικές αρμοδιότητες και ανάγκες. Ζήτησαν τη μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου προς μια πολυετή εδαφική προσέγγιση και τόνισαν ότι η πολιτική συνοχής πρέπει να συνεχίσει να έχει τις περιφέρειες στο επίκεντρό της. 

Τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ) εκφράζουν την έντονη ανησυχία τους για την πρόταση που υπέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη θέσπιση ενιαίου εθνικού σχεδίου για τις επενδύσεις της ΕΕ, το οποίο συνδέει τις βασικές μεταρρυθμίσεις με τις επενδύσεις. Υπογράμμισαν ότι είναι σημαντικό να διατηρηθούν τα περιφερειακά προγράμματα ως κύρια μέσα για την παροχή κονδυλίων της πολιτικής συνοχής, δεδομένου ότι η τοπική προσέγγιση είναι η πλέον κατάλληλη για τον εντοπισμό των προκλήσεων και των αναγκών κάθε περιφέρειας. Το μήνυμα περιλαμβάνεται σε γνωμοδότηση που εκπόνησε η Isabelle Boudineau (FR/PES), μέλος του Συμβουλίου της Γαλλικής Περιφέρειας Νέας Ακουιτανίας, κατόπιν αιτήματος της πολωνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ. Το κείμενο εγκρίθηκε κατά τη σύνοδο ολομέλειας της ΕτΠ μετά από ανταλλαγή απόψεων με τον Jacek Protas (PL/EPP), μέλος της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και εισηγητή του προσφάτως εγκριθέντος ψηφίσματος σχετικά με την 9η έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή. Στη συζήτηση συμμετείχε επίσης εκπρόσωπος της πολωνικής Προεδρίας. Την επόμενη εβδομάδα, η κ. Boudineau θα βρίσκεται στο Wasaw —μαζί με την Πρόεδρο της ΕτΠ Kata Tüttő— για να παραστεί στην άτυπη σύνοδο των Ευρωπαίων υπουργών που είναι αρμόδιοι για την πολιτική συνοχής και να παρουσιάσει το περιεχόμενο της εγκριθείσας γνωμοδότησης.  

Η πολιτική συνοχής ως βασική κινητήρια δύναμη για την επίτευξη των στόχων και των μεταρρυθμίσεων της ΕΕ

Οι τοπικοί και οι περιφερειακοί ηγέτες ζήτησαν ένα εκσυγχρονισμένο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, το οποίο θα μπορούσε να παράσχει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για την καθοδήγηση του αποτελεσματικού προγραμματισμού και της εφαρμογής της πολιτικής συνοχής, ενεργοποιώντας παράλληλα μεταρρυθμίσεις. Μολονότι η σύνδεση μεταξύ της πολιτικής συνοχής και του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου έχει ήδη ενισχυθεί για την περίοδο 2021-27, υποστήριξαν ότι τα δύο μέσα εξακολουθούν να μην είναι συνεπή μεταξύ τους: ο πρώτος είναι ένας ετήσιος κύκλος πολιτικής που βασίζεται στον διάλογο μεταξύ της Επιτροπής και των εθνικών κυβερνήσεων, ενώ ο δεύτερος βασίζεται στον πολυετή προγραμματισμό και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση.  

Ως εκ τούτου, η Επιτροπή πρότεινε το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο να αποτελεί μέρος μιας πολυετούς στρατηγικής προσέγγισης, με τη συμμετοχή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών (και όχι απλώς με διαβούλευση) στην κατάρτιση των εκθέσεων ανά χώρα και των ειδικών ανά χώρα συστάσεων. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει να συμπεριληφθούν στα περιφερειακά προγράμματα στόχοι και ορόσημα για μεταρρυθμίσεις διακυβέρνησης που συνδέονται, για παράδειγμα, με τη διοικητική ικανότητα ή την παραγωγή υποεθνικών στατιστικών. 

Όσον αφορά την πιθανή εισαγωγή ενός συστήματος πληρωμών που θα βασίζεται στα αποτελέσματα και όχι στην επιστροφή δαπανών, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές αναγνώρισαν τα δυνητικά οφέλη ενός τέτοιου συστήματος όσον αφορά την απλούστευση, αλλά επισήμαναν ορισμένες επικρίσεις, όπως το γεγονός ότι μια προσέγγιση περισσότερο προσανατολισμένη στα αποτελέσματα απαιτεί καλύτερη συλλογή δεδομένων. 

Παράθεση

Isabelle Boudineau (FR/PES), μέλος του Συμβουλίου της Γαλλικής Περιφέρειας Νέας Ακουιτανίας: «Ηπολιτικήσυνοχής αποτελείβασική κινητήρια δύναμη για τον μετασχηματισμό των περιφερειών μας. Οι αρχές της επικουρικότητας και της εταιρικής σχέσης στις οποίες βασίζεται παρέχουν στις περιφέρειες της Ευρώπης την ευκαιρία να υλοποιήσουν τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσαρμόζοντάς τις στα ειδικά εδαφικά χαρακτηριστικά. Η πολιτική αυτή πρέπει να συνεχίσει να αναπτύσσεται, να τελεί υπό διαχείριση και να εφαρμόζεται σε περιφερειακό επίπεδο, διαφορετικά θα απειληθεί το ίδιο το ευρωπαϊκό εγχείρημα.»  

Ιστορικό

• Βίντεο και φωτογραφίες από τη σύνοδο ολομέλειας. 

• Στις 15 Μαΐου, η ολομέλεια της ΕτΠ θα ψηφίσει επί δύο επειγόντων ψηφισμάτων σχετικά με τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την ενδιάμεση επανεξέταση των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-27. Τα δελτία Τύπου θα δημοσιευθούν στην ειδική ενότητα του ιστοτόπου της ΕτΠ.  

• Κατά τη σύνοδο ολομέλειας στις 20-21 Νοεμβρίου 2024, η ΕτΠ ενέκρινε δέσμη γνωμοδοτήσεων που καθορίζουν τα δομικά στοιχεία της πολιτικής συνοχής μετά το 2027. Δελτίο Τύπου. 

• Πολιτική συνοχής ύψους σχεδόν 370 δισ. ευρώ από κονδύλια της ΕΕ κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού 2021-2027, ή το ένα τρίτο του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ. 

Υπεύθυνη

Matteo Miglietta 
Τηλ. +32 470895382 
Matteo.Miglietta@cor.europa.eu