Apel o to, by polityka zagraniczna UE wykorzystywała potencjał regionów i miast

Przesłanie to zostało wyrażone w dwóch opiniach przyjętych przez zgromadzenie polityków szczebla lokalnego i regionalnego UE na sesji plenarnej w dniu 1 lipca.

Europejski Komitet Regionów (KR) wezwał Unię Europejską (UE) do uznania miast i regionów za strategicznych partnerów w polityce zagranicznej, argumentując, że władze lokalne i regionalne powinny odgrywać formalną rolę w unijnej współpracy na rzecz rozwoju, polityce rozszerzenia i w sytuacjach niestabilności.

W opinii w sprawie rozporządzenia UE ustanawiającego „Globalny wymiar Europy”, proponowanego instrumentu finansowania działań zewnętrznych UE na lata 2028–2034, sprawozdawca Joško Klisović (HR/PES), członek Zgromadzenia Miasta Zagrzebia, podkreślił potrzebę wzmocnienia przez UE działań zewnętrznych w obecnym okresie zawirowań geopolitycznych. Klisović podkreślił również, że wielopoziomowe sprawowanie rządów i lokalizacja muszą być jednymi z zasad przewodnich rozporządzenia UE, ponieważ władze lokalne i regionalne mogą przyczynić się do zwiększenia zasięgu i zakresu partnerstw międzynarodowych UE.

W opinii KR-u zauważa się, że realizacja 65 % celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych nie byłaby możliwa bez aktywnego zaangażowania miast i regionów. W działaniach w dziedzinie klimatu miasta i regiony odpowiadają za 70 % działań łagodzących i do 90 % działań przystosowawczych. Władze lokalne i regionalne mają również kluczowe znaczenie dla rozszerzenia UE – 70 % prawodawstwa UE wdraża się na szczeblu lokalnym i regionalnym. KR uważa, że aktywne zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych, zarówno po stronie polityki, jak i wdrażania, ma zasadnicze znaczenie dla maksymalizacji wpływu globalnego wymiaru Europy.

W związku z tym KR przekonuje, że miasta i regiony potrzebują dostępu do odpowiednich i ukierunkowanych zasobów finansowych, w tym w ramach strategii Global Gateway oraz współpracy transgranicznej i międzyregionalnej. W 2028 r. proponowany instrument „Globalny wymiar Europy” połączy istniejące instrumenty, które kierują fundusze UE do krajów sąsiadujących, w tym Ukrainy, i do innych krajów na całym świecie. Proponowany nowy budżet musi być chroniony przed cięciami, podkreślił Klisović, aby UE pozostała zaufanym partnerem międzynarodowym i silniejszym globalnym graczem.

Opinia w sprawie rozporządzenia UE ustanawiającego „Globalny wymiar Europy” jest częścią serii 20 opinii, nad którymi KR pracuje nad oceną konkretnych aspektów i przepisów przyszłego długoterminowego budżetu UE na lata 2028–34.

Druga przyjęta opinia – w sprawie znaczenia współpracy zdecentralizowanej i dyplomacji miejskiej w podejściu UE do niestabilnych warunków – została sporządzona na wniosek cypryjskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Została ona opracowana przez Magali Altounian (FR/Renew Europe) z ramienia KR-u, członkinię rady regionalnej Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże. U jego podstaw leży przekonanie, że miasta i regiony są często jedynym szczeblem sprawowania rządów, który nadal działa w niestabilnych kontekstach, takich jak konflikty i kryzysy. Działania zewnętrzne UE powinny wspierać władze lokalne i regionalne, które oferują obywatelom podstawowe usługi, nawet w niepewnych okolicznościach.

Władze lokalne i regionalne z UE historycznie zdołały utrzymać więzi ze swoimi rówieśnikami w wielu niestabilnych kontekstach. Umożliwiło im to utrzymywanie kanałów komunikacji w okresach napiętych stosunków dyplomatycznych na szczeblu krajowym lub wielonarodowym oraz zapewnianie praktycznego wsparcia. Inicjatywa nikozyjska KR-u i jej stałe wsparcie dla usług i dialogu na rzecz libijskich gmin są przykładem potencjału dyplomacji miejskiej i regionalnej.

Cytaty:

• Sprawozdawca Joško Klisović (HR/PES), członek Zgromadzenia Miasta Zagrzebia: W świecie naznaczonym rosnącymi napięciami geopolitycznymi, nierównościami, zakłóceniami klimatu i regresem demokratycznym Europa nie może projektować siły za granicą i pozycjonować się w powstającym porządku światowym bez inwestowania w stabilność, demokrację i spójność społeczną na szczeblu lokalnym. Globalny wymiar Europy musi zatem umieścić władze lokalne i regionalne w centrum działań zewnętrznych UE. Jako część Drużyny Europy mają wyjątkową możliwość budowania zaufania, wspierania reform demokratycznych, wzmacniania odporności i wprowadzania konkretnych usprawnień w życiu ludzi. Wpływ Europy będzie mierzony nie tylko wielkością jej inwestycji, ale także jej zdolnością do tworzenia trwałych partnerstw i wymiernych postępów w terenie.
• Sprawozdawczyni Magali Altounian (FR/Renew Europe), członkini rady regionalnej Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże: „Nasz wniosek jest jasny: uznanie wymiaru lokalnego za strategiczną dźwignię działań europejskich w niestabilnych kontekstach. Ponieważ pozostawienie tych krajów w tyle oznacza pozostawienie za sobą prawie 2 miliardów osób znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji. Inwestowanie na szczeblu lokalnym w niestabilnych warunkach nie tylko dotrzymuje obietnicy celów zrównoważonego rozwoju, ale jest również inwestycją mającą na celu ochronę UE.

Kontekst:

• Zdjęcia i filmy wideo z sesji plenarnej KR-u w dniach 1–2 lipca 2026 r.

• Obserwuj konto serwisu prasowego na stronie X.

• „Lokalizacja unijnej strategii Global Gateway”, opinia KR-u Jaume’a Ducha Guillota (ES/PES) z 2025 r.

• „Regiony i gminy wdrażające strategię UE wobec Afryki”, opinia KR-u Guido Milany (IT/Renew Europe) z 2024 r.

• „Instrument na rzecz Ukrainy”, opinia KR-u Dario Nardelli (IT/PES) z 2023 r.

• „Odnowione partnerstwo z południowym sąsiedztwem. Nowy program na rzecz regionu Morza Śródziemnego”, opinia KR-u Enzo Bianco (IT/PES) z 2021 r.

• Inicjatywa nikozyjska: Na wniosek libijskich gmin KR od 2016 r. mobilizuje partnerstwa na rzecz libijskich administracji lokalnych. W 2026 r. KR zlecił przeprowadzenie badania na podstawie doświadczeń z tej współpracy pt. „Rola władz lokalnych i regionalnych oraz współpraca zdecentralizowana w niestabilnych warunkach: Opierając się na inicjatywie nikozyjskiej w Libii”.

Kontakt:

Julia Damianowa

Tel.: +32 475 999 498

julia.damianova@cor.europa.eu