Regiony i miasta domagają się europejskiej preferencji dla strategii obronnej, która wzmacnia bezpieczeństwo

Europejskie regiony i miasta znajdują się na pierwszej linii dzisiejszych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa, od wpływu wojny w Ukrainie po presję na granice zewnętrzne i zagrożenia hybrydowe, co sprawia, że lokalna odporność i gotowość są ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. W tym kontekście członkowie Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u) przeprowadzili debatę i przyjęli opinię w sprawie europejskiej gotowości obronnej do 2030 r. na sesji plenarnej w dniu 15 października, w której wyrażono wyraźne żądania mające na celu zapewnienie, aby ambicje obronne Europy wzmacniały bezpieczeństwo przy jednoczesnym wzmocnieniu pozycji lokalnego przemysłu. 

Podczas debaty, która odbyła się z udziałem generała Christophe’a Gomarta (FR/EPL), posła do Parlamentu Europejskiego i sprawozdawcy w sprawie projektu sprawozdania w sprawie gotowości obronnej Europy do 2030 r.: ocena potrzeb”, członkowie KR-u podkreślili, że regiony odgrywają decydującą rolę w budowaniu klastrów technologii obronnych i technologii podwójnego zastosowania, zwłaszcza na obszarach przygranicznych. Podkreślili, że szczególną uwagę należy zwrócić na regiony granic zewnętrznych zagrożone agresją, z ukierunkowanym wsparciem społeczno-gospodarczym, oraz że władze lokalne i regionalne należy również uznać za kluczowe podmioty w zwiększaniu gotowości cywilnej i odporności na zagrożenia hybrydowe. 

Członkowie KR-u przyjęliopinię zawierającą zalecenia ukierunkowane na konkretny obszar i wnioski dotyczące zmian legislacyjnych, aby upewnić się, że Readiness2030 uwzględnia realia, atuty i wyzwania terytorialne oraz że przynosi korzyści klastrom i MŚP w UE, a także wzmacnia spójność terytorialną UE. Zauważyli, że polityka spójności może wspierać przemysł obronny, jeżeli przyczynia się do tworzenia regionalnych miejsc pracy i wzrostu gospodarczego, zgodnie z jej podstawową misją. W opinii wzywa się również do dalszego wzmacniania synergii między polityką spójności a celami obronnymi. Odnotowując, że instrument „Działania na rzecz bezpieczeństwa w Europie” (SAFE) został już przyjęty przez Radę, członkowie KR-u podkreślili, że powinna istnieć silna definicja preferencji europejskiej, aby zagwarantować, że znaczne inwestycje potrzebne do zapewnienia bezpieczeństwa UE zostaną wykorzystane w lokalnym przemyśle UE i wzmocnią suwerenność europejską. Podkreślili, że finansowanie musi przynosić korzyści przede wszystkim państwom członkowskim UE i Ukrainie oraz że co najmniej 70 % kosztów komponentów obronnych w finansowanych projektach powinno pochodzić z UE, a organ ds. projektowania powinien mieć siedzibę w Unii.  

Przywódcy lokalni i regionalni podkreślili potrzebę zachowania spójności regionalnej przy wzmacnianiu unijnego przemysłu obronnego, zapewniając, aby terytoria, na których znajdują się klastry obronne i krajowi czempioni, pozostały konkurencyjne. W opinii członkowie KR-u ostrzegają również, że obecne limity budżetowe i czteroletnia ścieżka wydatków na obronność stwarzają ryzyko „klifu fiskalnego”, i zamiast tego wezwali do przedłużenia do 2032 r. ram czasowych w celu zapewnienia stabilności rządów i przemysłu. Podkreślili, że poleganie na zadłużeniu w celu strukturalnego finansowania naszego bezpieczeństwa nie jest trwałe, i zaproponowali w związku z tym ustanowienie nowego systemu rzeczywistych zasobów własnych, aby zagwarantować zdolność UE do skutecznego reagowania na wyzwania związane z bezpieczeństwem w przyszłości. 

Cytat  

Sprawozdawca Ricardo Rio (PT/EPL), burmistrz Bragi: „Bezpieczeństwo europejskie nie może opierać się wyłącznie na zwiększonych inwestycjach wojskowych. Musi opierać się na zintegrowanej wizji, która wzmacnia odporność naszych społeczności, konkurencyjność naszych terytoriów i spójność między naszymi regionami. Nowa europejska strategia obronna ma zasadnicze znaczenie dla ochrony bezpieczeństwa Europy, wspierania naszych sojuszników, takich jak Ukraina, oraz zapewnienia, aby Europa była lepiej przygotowana do stawienia czoła pojawiającym się zagrożeniom ze strony Rosji i spoza niej. Miasta i regiony odgrywają decydującą rolę: to my przekształcamy tę strategię w konkretne działania, które chronią obywateli, wspierają innowacje i napędzają zrównoważony rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu. 

Generał Christophe Gomart (FR/EPL), poseł do Parlamentu Europejskiego i pierwszy wiceprzewodniczący Komisji Bezpieczeństwa i Obrony (SEDE): „Niniejsze sprawozdanie pt. „Europejska gotowość obronna do 2030 r.: „Ocena potrzeb” ma na celu wzmocnienie europejskich przedsiębiorstw obronnych poprzez zaproponowanie nowych mechanizmów finansowania. Opierając się na ponad 60 wywiadach z europejskimi przedsiębiorstwami i inwestorami z sektora obronnego, określono w nim trzy kluczowe wyzwania: zapewnienie większej liczby zamówień i widoczności, zwiększenie wskaźników produkcji oraz poprawa dostępu do finansowania. Koncentrując się na trzecim wyzwaniu, uwzględniono w nim trudności w uzyskaniu finansowania, potrzebę bardziej elastycznej interpretacji kryteriów ESG w celu zachęcenia inwestorów do udziału oraz niedobór wyspecjalizowanych europejskich funduszy inwestycyjnych na dużą skalę. Pomimo znacznych wydatków UE na obronność w sprawozdaniu stwierdzono, że obecne przydziały są niewystarczające w porównaniu z globalnymi odpowiednikami, co wymaga innowacyjnych rozwiązań finansowych w celu wzmocnienia sektora. Kwestie te leżą u podstaw obaw Europejskiego Komitetu Regionów. Regiony i terytoria są rzeczywiście pożywką dla rozwoju unijnej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego (EDTIB).” 

Kontekst 

• Wideo i zdjęcia z debaty 

• Roczne sprawozdanie UE na temat stanu regionów i miast za 2025 r. pokazuje, że bezpieczeństwo lokalne jest poddawane próbie: krytyczna infrastruktura lokalna jest poważnie zagrożona cyberatakami, polityka lokalna jest pod wpływem informacji wprowadzających w błąd, a regiony muszą obecnie przyczyniać się do zwiększenia gotowości cywilnej i tworzenia klastrów przemysłowych w sektorze bezpieczeństwa i obrony. 

• W dniu 22 września Europejski Komitet Regionów powołałgrupę roboczą ds. obronności, której przewodniczy Fernando López Miras (ES/EPL), przewodniczący regionu Murcja, w celu uwzględnienia perspektyw regionalnych i lokalnych w obronności UE oraz wzmocnienia odporności Europy poprzez promowanie wkładu terytorialnego w gotowość obronną, ochronę ludności, reagowanie kryzysowe i konkurencyjny przemysł obronny.   

• W dniu 19 marca Komisja Europejska przedstawiłabiałą księgę w sprawieeuropejskiej obronności – gotowość do 2030 r. oraz, w ramach planu ReArm Europe/Readiness 2030, ambitny pakiet obronny zapewniający państwom członkowskim UE dźwignie finansowe w celu stymulowania gwałtownego wzrostu inwestycji w zdolności obronne. Chociażplan ReArm Europe/Readiness 2030 ma na celu wzmocnienie ogólnoeuropejskich zdolności obronnych za pomocą środków finansowych, w białej księdze określono nowe podejście do obronności i określono potrzeby inwestycyjne. 

• 27 maja Rada Unii Europejskiej przyjęła„Działaniaw zakresie bezpieczeństwa dla Europy” (SAFE) – nowy instrument finansowy zapewniający państwom członkowskim pożyczki o długim terminie zapadalności w konkurencyjnych cenach w wysokości do 150 mld euro w celu przyspieszenia gotowości obronnej poprzez umożliwienie pilnych i znacznych inwestycji wspierających europejski przemysł obronny. SAFE jest na dobrej drodze, aby stać się najbardziej skutecznym instrumentem w dziedzinie obronności, biorąc pod uwagę, że w ciągu mniej niż sześciu miesięcy przydzielono łączną kwotę 150 mld EUR w formie pożyczek. 

• Akt o wspieraniu produkcji amunicji (ASAP) ma na celu zwiększenie zdolności produkcyjnych w zakresie amunicji w całej Europie, a tym samym pomoc państwom członkowskim wuzupełnianiu zapasów i dostarczaniu amunicji Ukrainie poprzez przewidywanie wąskich gardeł i niedoborów w łańcuchach dostaw w dziedzinie obronności.