Η εκ των άνω προς τα κάτω διαχείριση του σχεδίου ανάκαμψης της ΕΕ θέτει σε κίνδυνο τη συνοχή

Οι περιφέρειες και οι δήμοι ζητούν παράταση της προθεσμίας για τις δαπάνες των πόρωνανάκτησηςμετά το 2026

Η δημιουργία του ευρωπαϊκού μέσου ανάκαμψηςύψους 650 δισ. EURγια την αντιμετώπισητων οικονομικών συνεπειών της πανδημίας COVID-19 βοήθησε την Ένωση να περιορίσει τις επιπτώσεις της κρίσης. Ωστόσο, η κεντρικήδιαχείριση του ταμείου ανάκαμψης μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή στην Ευρώπη και να αυξήσει τις ανισότητες εντός των κρατών μελών. Αυτό είναι το κύριο μήνυμα της γνωμοδότησης που εκπόνησε ο δήμαρχος Coulaines Christophe Rouillon, η οποία υιοθετήθηκε στις 8 Οκτωβρίου κατά την ολομέλεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών (ΕτΠ).

Η έλλειψη συμμετοχής της τοπικής και περιφερειακής διοίκησης εγείρει ανησυχίες μεταξύ των μελών της ΕτΠ σχετικά με την αποτελεσματικότητα του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας μετά την πανδημία (ΜΑΑ). Η συμβολή του ΜΑΑ στη συνοχή αντιμετωπίζεται μόνο επιφανειακά από την ενδιάμεση αξιολόγηση του μηχανισμού από την Επιτροπή, η οποία δημοσιεύθηκε στιςαρχές τουτρέχοντος έτους, δήλωσαν οι τοπικοί ηγέτες. Επιπλέον, η ΕτΠ αποκάλυψε ότι η κεντρική διακυβέρνηση του ΜΑΑ προσέφερε σε ορισμένες εθνικές κυβερνήσεις την ευκαιρία να αποκλείσουν ορισμένες πόλεις και περιφέρειες που διοικούνται από εκλεγμένα μέλη κομμάτων της αντιπολίτευσης από τις δυνατότητες που προσφέρει ο ΜΑΑ για επιχορηγήσεις ή ευρωπαϊκή στήριξη.

Έκκληση για παράταση της προθεσμίας για τη δαπάνη των πόρων του ΜΑΑ

Όπως επισημαίνεται στην έκθεση ενδιάμεσης αξιολόγησης του ΜΑΑ, το σημαντικό ποσό των διαθέσιμων κονδυλίων του ΜΑΑ πέραν της πολιτικής συνοχής έχει ασκήσει πίεση στη διοικητική ικανότητα και τηνικανότητααπορρόφησης των τοπικών και περιφερειακών αρχών. Ως εκ τούτου, λιγότερο από το ήμισυ των κονδυλίωντου ΜΑΑ έχουν χρησιμοποιηθεί μέχρι στιγμής. Ως εκ τούτου, τα μέλη της ΕτΠ πρότειναν να αναβληθεί η προθεσμία δαπανών για το μέσο μετά το 2026. 

Οι μεταρρυθμίσεις που υποστηρίζονται από τον ΜΑΑ πρέπει να έχουν δημοκρατική νομιμότητα

Σύμφωνα με την ΕτΠ, οι μεταρρυθμίσεις που υποστηρίζονται από τον Μηχανισμό πρέπει να έχουν τη δική τους δημοκρατική νομιμοποίηση, με βάση τη διαβούλευση, τον διάλογο και μια συνεργατική προσέγγιση, μεταξύ άλλων με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, προκειμένου να διασφαλιστεί η οικειοποίηση των μεταρρυθμίσεων αυτών.

Επιπλέον, οι τοπικοί ηγέτες τόνισαν ότι η έλλειψη σαφούς ορισμού των επιλέξιμων μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του ΜΑΑ όχι μόνο εγείρει ζητήματα προσθετικότητας και διαφάνειας της χρηματοδότησης, αλλά εγείρει επίσης ζητήματασχετικά με τον σεβασμό του ρόλου κάθε επιπέδου διακυβέρνησης, όπωςορίζεται στις Συνθήκες της ΕΕ (αρχή της επικουρικότητας).

Προσφορά

Christophe Rouillon (FR/PES), δήμαρχος Coulaines : «Το ευρωπαϊκό σχέδιο ανάκαμψης έχει συμβάλει, από το 2022, στην αναζωογόνηση των επενδύσεων και στην αντιμετώπιση των συνεπειών της κρίσης COVID-19. Η ενδιάμεση αξιολόγηση είναι μικτή. Τα κράτη συχνά λαμβάνουν αποφάσεις μόνα τους χωρίς να εξετάζουν τις τοπικές προτεραιότητες. Τα χρήματα πηγαίνουν πολύ συχνά στις πλουσιότερες περιοχές χωρίς να μειώνουν τις ανισότητες μεταξύ των περιφερειών. Οι τοπικοί και περιφερειακοί ηγέτες πρέπει να συμμετέχουν καλύτερα και να ακούγονται για την ορθή χρήση των μη δαπανηθέντων κονδυλίων και για την ανάπτυξη ενός νέου σχεδίου ανάκαμψης, που θα στοχεύει ιδίως στη στέγαση».

Ιστορικό

• Ο Μηχανισμός Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ύψους σχεδόν 650 δισ. EUR,αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο του ευρωπαϊκού σχεδίου ανάκαμψης μετά την πανδημία.

• Τον Απρίλιο, η ΕτΠ και το Συμβούλιο των Ευρωπαϊκών Δήμων και Περιφερειών δημοσίευσαν τα αποτελέσματα έρευνας που διεξήχθη μεταξύ περιφερειακών και τοπικών ενώσεων. Από τη διαβούλευση προέκυψε ότι η εδαφική κατανομή κονδυλίων από τον ΜΑΑ θεωρείται ευρέως ως μη ισορροπημένη και, ως εκ τούτου, θα μπορούσε να βλάψει τη συνοχή στην Ευρώπη. Δελτίο Τύπου

• Στις 7 Οκτωβρίου, η ΕτΠ δημοσίευσε την ετήσια έκθεσή τηςγια την κατάσταση των περιφερειών και των πόλεων, μέσω της οποίας ζήτησε έναν φιλόδοξο και τοποκεντρικό προϋπολογισμό της ΕΕ μετά το 2027 που θα στηρίζει τις τοπικές επενδύσεις, με επίκεντρο μια ισχυρή πολιτική συνοχής.