Il-ġestjoni minn fuq għal isfel tal-pjan ta’ rkupru tal-UE qed tpoġġi l-koeżjoni f’riskju

Ir-reġjuni u l-bliet jappellaw biex tiġi posposta l-iskadenza għall-infiq tar-riżorsita’ rkupruwara l-2026  

Il-ħolqien tal-istrument Ewropew ta’rkupru ta’ EUR 650 biljunbiex jiġu ffaċċjati l-konsegwenzi ekonomiċi tal-pandemija tal-COVID-19 għen lill-Unjoni tillimita l-impatt tal-kriżi. Madankollu, il-ġestjoni ċentralizzata tal-fondta' rkupru tista' tipperikola l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali fl-Ewropa,u tirriskja li żżid id-disparitajiet fi ħdan l-Istati Membri. Dan huwa l-messaġġ ewlieni tal-Opinjoni abbozzata mis-Sindku ta’ Coulaines Christophe Rouillon,li ġiet adottata fit-8 ta’ Ottubru fil-plenarja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR).

In-nuqqas ta’ involviment tal-amministrazzjoni lokali u reġjonali qajjem tħassib fost il-membri tal-KtRdwar l-effettività tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (RRF)ta’wara l-pandemija. Il-kontribut tal-RRF għall-koeżjoni huwa indirizzat biss b’mod superfiċjali mill-evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-faċilità tal-Kummissjoni,ippubblikata aktar kmieni din is-sena, qalu l-mexxejja lokali. Barra minn hekk, il-KtR espona li l-governanza ċentralizzata tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza offriet lil xi gvernijiet nazzjonali l-opportunità li jeskludu ċerti bliet u reġjuni rregolati minn membri eletti ta’ partiti tal-oppożizzjoni mill-possibbiltajiet offruti mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza għal għotjiet jew appoġġ Ewropew. 

Sejħa biex tiġi posposta l-iskadenza għall-infiq tar-riżorsi tal-RRF  

Kif enfasizzat mir-rapport ta’ evalwazzjoni ta’ nofs it-terminu tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, l-ammont sinifikanti ta’ fondi tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza disponibbli flimkien mal-Politika ta’ Koeżjoni poġġa pressjoni fuq il-kapaċitàamministrattiva u ta’ assorbiment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali. B’riżultat ta’ dan, sa issa ntużaw inqas minn nofs il-fondi tal-RRF. Għalhekk, il-membri tal-KtR issuġġerew li l-iskadenza tal-infiq għall-istrument tiġi posposta għal wara l-2026. 

Ir-riformi appoġġati mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza jrid ikollhom leġittimità demokratika

Skont il-KtR, ir-riformi appoġġjati mill-Faċilità jrid ikollhom il-leġittimità demokratika tagħhom stess, ibbażata fuq konsultazzjoni, djalogu u approċċ kollaborattiv, inkluż mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, biex tiġi żgurata s-sjieda ta’ dawn ir-riformi. 

Barra minn hekk,il-mexxejja lokali enfasizzaw lin-nuqqas ta’ definizzjoni ċara tar-riformi eliġibbli fi ħdan il-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza mhux biss iqajjem mistoqsijietdwar l-addizzjonalità u t-trasparenza tal-finanzjament, iżda jqajjem ukoll kwistjonijiet dwar ir-rispett tar-rwol ta’ kull livell ta’ governanza kif iddikjarat mit-Trattati tal-UE (il-prinċipju tas-sussidjarjetà).

Kwotazzjoni  

Christophe Rouillon (FR/PSE), Sindku ta’ Coulaines: “Il-pjanta’ rkupru Ewropew, mill-2022, għen biex jerġa’ jqajjem l-investiment u jindirizza l-konsegwenzi tal-kriżi tal-COVID. Il-valutazzjoni ta’ nofs it-terminu hija mħallta. L-Istati spiss ħadu deċiżjonijiet waħedhom mingħajr ma kkunsidraw il-prijoritajiet lokali. Il-flus spiss imorru għat-territorji l-aktar sinjuri mingħajr ma jitnaqqsu l-inugwaljanzi bejn ir-reġjuni. Il-mexxejja lokali u reġjonali jeħtieġ li jkunu involuti aħjar u jinstemgħu għall-użu xieraq tal-fondi mhux minfuqa u għall-iżvilupp ta’ pjan ta’ rkupru ġdid, immirat b’mod partikolari lejn l-akkomodazzjoni.” 

Il-kuntest 

• Il-Faċilità għall-Irkupruu r-Reżiljenza , li tiswakważi €650 biljun, hija l-pedament tal-pjan Ewropew ta’ rkupru wara l-pandemija. 

• F’April, il-KtR u l-Kunsill tal-Muniċipalitajiet u r-ReġjuniEwropejippubblikaw ir-riżultati ta’ stħarriġ li sar fost l-assoċjazzjonijiet reġjonali u lokali. Il-konsultazzjoni wriet li l-allokazzjoni territorjali tal-fondi mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza hija ġeneralment perċepita bħala żbilanċjata u għalhekk tista’ tagħmel ħsara lill-koeżjoni fl-Ewropa. Stqarrija għall-istampa 

• Fis-7 ta’ Ottubru, il-KtR ippubblika r-RapportAnnwali tiegħudwar l-Istat tar-Reġjuniu l-Bliet,li permezz tiegħu appella għal baġit tal-UE ambizzjuż u bbażat fuq il-post wara l-2027 li jappoġġja l-investimenti lokali, b’Politika ta’ Koeżjoni b’saħħitha fil-qalba tiegħu.