Intervista ma’ Sari Rautio – relatur tal-KtR dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2028-34

Inti r-relatur tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) għall-Opinjoni dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali futur, li ġiet adottata ftit jiem ilu mill-Kummissjoni COTER u se tiġi ppreżentata lill-plenarja tal-KtR f’Marzu 2026. Tista’ tiġbor fil-qosor it-3 messaġġi ewlenin tal-Opinjoni?

L-Opinjoni tiegħi hija bbażata fuq diversi diskussjonijiet u feedback li saru fil-KtR mal-mexxejja lokali u reġjonali kif ukoll mal-partijiet ikkonċernati ewlenin. Aħna nemmnu li:

· Il-Politika ta' Koeżjoni trid tibqa' s-sinsla tas-solidarjetà Ewropea, imsejsa fuq is-sħubija u s-sussidjarjetà. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jkollhom rwol deċiżiv fl-ippjanar u l-implimentazzjoni tal-investimenti.

· Il-QFP irid jiżgura finanzjament stabbli u prevedibbli, speċjalment għall-koeżjoni, u jsaħħaħ il-kapaċità tal-UE li tirrispondi għal sfidi ġodda mingħajr ma ddgħajjef il-fondi ġestiti b’mod konġunt.

· Approċċ b’saħħtu bbażat fuq il-post u orjentat lejn il-prestazzjoni huwa essenzjali, filwaqt li jirrikonoxxi l-punti b’saħħithom reġjonali, jissalvagwardja d-demokrazija lokali, u jiżgura li s-simplifikazzjoni u l-flessibbiltà ma jwarrbux lill-awtoritajiet lokali jew jimminaw l-istrateġija ta’ investiment fit-tul tal-Ewropa. L-Ewropa teħtieġ il-magni kollha fl-azzjoni. 

X’inhu l-apprezzament tiegħek għall-ittra miktuba mill-President tal-Kummissjoni Ewropea Ursula von der Leyen, li fiha tidher lesta li timmodifika xi ftit il-proposta inizjali tal-QFP?

Nilqa’ r-rieda tal-President tal-Kummissjoni li jaġġusta l-proposta inizjali tal-QFP. Din il-bidla tirrikonoxxi t-tħassib imqajjem mir-reġjuni u l-bliet. Madankollu, it-test rivedut għadu mhux biżżejjed: ma jipprovdix baġit delimitat għall-kategoriji kollha tar-reġjuni, u lanqas ma jiggarantixxi Politika ta’ Koeżjoni awtonoma u bbażata fuq it-trattati.

Ir-rekwiżit li l-Istati Membri jiġġustifikaw kwalunkwe tnaqqis taħt il-25 % għal reġjuni aktar żviluppati u fi tranżizzjoni huwa pass fid-direzzjoni t-tajba, peress li jikkonferma li l-koeżjoni trid titwettaq madwar l-Ewropa kollha.

In-negozjati bejn il-koleġiżlaturi – il-Parlament Ewropew u l-Kunsill tal-UE – qed jibdew biss. Il-KtR se jibqa’ impenjat bis-sħiħ biex jiżgura li l-ftehim finali jsaħħaħ il-koeżjoni bħala għodda ewlenija għall-kompetittività, id-difiża u tranżizzjoni ġusta — u għat-titjib tal-ħajja ta’ kuljum taċ-ċittadini.

Kont membru tal-grupp ta’ esperti maħtur mill-Kummissjoni Ewropea (fil-mandat preċedenti) biex tirrifletti dwar il-futur ta’ din il-politika. Tara xi waħda mill-proposti mressqa minn dak il-grupp ta’ esperti sena ilu riflessa fil-proposta tal-Kummissjoni dwar il-QFP?

Bħala membru ta’ dak il-grupp ta’ esperti, nirrikonoxxi bosta mill-ideat tagħna fil-proposta tal-Kummissjoni: l-affermazzjoni mill-ġdid li l-koeżjoni hija ċentrali għas-solidarjetà Ewropea, l-enfasi aktar qawwija fuq il-flessibbiltà, u l-fehim li l-kompetittività, is-sigurtà u t-tranżizzjoni ekoloġika kollha jiddependu fuq investiment fit-tul fir-reġjuni u l-bliet tagħna.

Madankollu, xi elementi importanti għadhom neqsin. Aħna appellajna għal Politika ta’ Koeżjoni distinta u bbażata fuq it-trattati b’baġit protett, prinċipju ċar ta’ “la tagħmilx ħsara lill-koeżjoni” u governanza vinkolanti f’diversi livelli sabiex l-għarfien espert reġjonali ġenwinament isawwar l-investiment tal-UE.

Il-Pjanijiet ta’ Sħubija Nazzjonali u Reġjonali proposti u r-riskju ta’ rinazzjonalizzazzjoni jmorru kontra dan l-ispirtu. Għalhekk, filwaqt li hemm kontinwità mal-ħidma tagħna, jeħtieġ li ntejbu l-proposta matul in-negozjati biex nilħqu l-livell ta’ ambizzjoni meħtieġ biex nibnu Ewropa verament kondiviża u reżiljenti.

S’issa, il-Parlament Ewropew jidher allinjat ħafna mat-tħassib tal-bliet u r-reġjuni. Xi membri ewlenin tal-Parlament Ewropew (MPE) kienu maġenb xulxin ma’ membri ta’ #CohesionAlliance dakinhar tal-protesta pubblika, li ssieħbu magħhom ukoll. Inti f'kuntatt magħhom? Kif qed taħdem mal-Membri tal-PE?

Il-Parlament Ewropew kien alleat b’saħħtu għar-reġjuni u l-bliet, u nixtieq nirringrazzja lill-imsieħba tagħna — speċjalment il-Grupp PPE kif ukoll S&D — għat-titjib importanti li diġà nkiseb. Aktar kmieni din is-sena, qabel ma ġiet ippubblikata l-proposta, iddiskutejt diversi kwistjonijiet mal-MEPs influwenti tal-Grupp PPE fil-grupp ta’ ħidma dwar il-baġit u l-politiki strutturali. Minn dak iż-żmien ’l hawn, komplejt id-djalogu f’diversi formati u laqgħat, inkluż matul seduta pubblika fil-kumitat għall-iżvilupp reġjonali (REGI).

Ninsab ukoll f'kuntatt regolari mal-mexxejja nazzjonali, kemm fil-gvern kif ukoll fl-oppożizzjoni. Fix-xhur li ġejjin, kemm il-Parlament kif ukoll il-Kunsill se jkunu sħab ewlenin. Se naħdem mill-qrib magħhom biex niżgura li l-leġiżlazzjoni finali tirrifletti l-ħtiġijiet tal-Ewropa — minħabba li dan il-baġit mhuwiex biss dwar iċ-ċifri. Huwa dwar id-demokrazija, it-teħid ta’ deċiżjonijiet lokali u l-kwalità tal-ħajja ta’ kuljum taċ-ċittadini tagħna. Il-futur tal-Ewropa jeħtieġ ir-reġjuni u l-bliet kollha.