Tá an bhainistíocht ó bharr anuas ar phlean téarnaimh an Aontais ag cur comhtháthú i mbaol

Tá na réigiúin agus na cathracha ag iarraidh go gcuirfí siar an spriocdháta chun acmhainnítéarnaimha chaitheamhtar éis 2026  

Le cruthú na hionstraime téarnaimhEorpaídar luach €650 billiúnchun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí eacnamaíocha phaindéim COVID-19, cuidíodh leis an Aontas tionchar na géarchéime a theorannú. Mar sin féin, isféidirle bainistiú láraithe anchiste téarnaimh comhtháthú eacnamaíoch, sóisialta agus críochach san Eoraip a chur imbaol, agus tá an baol ann go dtiocfaidh méadú ar éagothromaíochtaí laistigh de na Ballstáit . Isí sin príomhtheachtaireacht na tuairime a dhréachtaigh Méara Coulaines Christophe Rouillon,tuairim a glacadh an 8 Deireadh Fómhair ag seisiún iomlánach Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR).

Léirigh easpa rannpháirtíochta an riaracháin áitiúil agus réigiúnaigh imní i measc chomhaltaí CnaR maidir le héifeachtacht na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta (RRF)tar éis na paindéime. Ní thugtar aghaidh ar rannchuidiú RRF leis an gcomhtháthú ach go fánach imeastóireacht mheántéarma an Choimisiúin ar an tsaoráid,afoilsíodh níos luaithe i mbliana, a dúirt ceannairí áitiúla. Thairis sin, léirigh CnaR gur thug rialachas láraithe na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta deis do roinnt rialtas náisiúnta cathracha agus réigiúin áirithe arna rialú ag comhaltaí tofa pháirtithe an fhreasúra a eisiamh ó na féidearthachtaí a chuirtear ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta le haghaidh deontas nó tacaíocht Eorpach. 

Iarraidh go gcuirfí siar an spriocdháta chun acmhainní RRF a chaitheamh  

Mar a léiríodh sa tuarascáil mheastóireachta meántéarma ar an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, chuir méid suntasach chistí na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta atá ar fáil sa bhreis ar an mBeartas Comhtháthaithe brú aracmhainneachtriaracháin agus ionsúcháin na n-údarás áitiúil agus réigiúnach. Mar thoradh air sin, úsáideadh níos lú ná leath de chistí RRF go dtí seo. Dá bhrí sin, mhol comhaltaí CnaR an spriocdháta caiteachais don ionstraim a chur siar tar éis 2026. 

Ní mór dlisteanacht dhaonlathach a bheith ag na hathchóirithe a fhaigheann tacaíocht ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta

Dar le CnaR, ní mór dlisteanacht dhaonlathach dá gcuid féin a bheith ag athchóirithe a fhaigheann tacaíocht ón tSaoráid, bunaithe ar chomhairliúchán, idirphlé agus cur chuige comhoibríoch, lena n-áirítear le húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, chun úinéireacht ar na hathchóirithe sin a áirithiú. 

Thairis sin, chuirna ceannairí áitiúla chun suntais gon-ardaíonn an easpa sainmhíniú soiléir ar athchóirithe incháilithe laistigh den tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ceisteanna maidir le breisíocht agus trédhearcacht an chistithe, ach go n-ardaíonnsé saincheisteanna freisin maidir le hurramú ról gach leibhéil rialachais mar aluaiteari gConarthaí an Aontais (prionsabal na coimhdeachta).

Luaigh  

Christophe Rouillon (FR/PSE), Méara Coulaines: “Chuidighan plean téarnaimh Eorpach, ó 2022 i leith, le hinfheistíocht a athbheochan agus le haghaidh a thabhairt ar iarmhairtí ghéarchéim Covid. Tá an measúnú meántéarma measctha. Is minic a dhéanann na Ballstáit cinntí ina n-aonar gan tosaíochtaí áitiúla a chur san áireamh. Is rómhinic a chaitear an t-airgead ar na críocha is saibhre gan neamhionannais idir réigiúin a laghdú. Ní mór do cheannairí áitiúla agus réigiúnacha a bheith níos rannpháirtí agus éisteacht leo maidir le húsáid chuí cistí nár caitheadh agus maidir le plean téarnaimh nua a fhorbairt, plean atá dírithe go háirithe ar thithíocht.” 

Cúlra 

• Is í an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta,ar fiú beagnach €650 billiúní, cloch choirnéil an phlean téarnaimh Eorpaigh tar éis na paindéime. 

• I mí Aibreáin, d’fhoilsighCnaR agus Comhairle Bhardais agus Réigiúin na hEorpatorthaí suirbhé a rinneadh i measc comhlachais réigiúnacha agus áitiúla. Léiríodh sa chomhairliúchán go meastar go forleathan go bhfuil leithdháileadh críochach na gcistí ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta neamhchothrom agus, dá bhrí sin, go bhféadfadh sé dochar a dhéanamh don chomhtháthú san Eoraip. Preaseisiúint 

• An 7 Deireadh Fómhair, d’fhoilsigh CnaR a Thuarascáil Bhliantúil maidir le Staid na Réigiún agus na gCathracha,inar iarr sé go mbeadh buiséad uaillmhianach áitbhunaithe ag an Aontas tar éis 2027 a thacódh le hinfheistíochtaí áitiúla, agus Beartas Comhtháthaithe láidir ina chroílár.