Aontaíonn na Feisirí agus na ceannairí réigiúnacha gur ón mbun aníos a tógadh an athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide

Chun béim a leagan ar a thábhachtaí atá sé athléimneacht in aghaidh an athraithe aeráide a neartú ar an leibhéal áitiúil agus oiriúnú d’iarmhairtí an athraithe aeráide, chuir na réigiúin agus na cathracha dlús lena gcomhar le Parlaimint na hEorpa leis an gcéad chruinniú comhpháirteach de Choimisiún ENVE Choiste Eorpach na Réigiún agus de Choiste ENVI Pharlaimint na hEorpa an 13 Deireadh Fómhair.

D’oscail an chéad leaschathaoirleach ENVI, an Feisire András Kulja (HU/PPE) agus cathaoirleach ENVE Kostas Bakoyannis (EL/PPE), Comhalta de Chomhairle Cathrach na hAithne, an cruinniú idir FPEnna agus méaraí agus ceannairí réigiúnacha, agus leag siad béim ar an ngá atá le tacaíocht níos fearr a thabhairt do réigiúin chun ullmhú d’iarmhairtí tubaistí aeráide agus chun déileáil leo. 

“Is comhartha cumhachtach aontachta agus comhar luachmhar/níos dlúithe idir Coiste Eorpach na Réigiún agus Parlaimint na hEorpa é cruinniú comhpháirteach an lae inniu. Tráth a bhfuil géarchéimeanna forluiteacha ann — ón aeráid go fuinneamh go comhtháthú sóisialta — ní mór dár n-institiúidí agus dár gceannairí polaitiúla gníomhú i gcomhar le chéile. Tá Coimisiún ENVE tiomanta do bheith ag obair i gcomhar le Coiste ENVI chun a áirithiú go leanfaidh an Comhaontú Glas de bheith uaillmhianach agus bunaithe ar réaltachtaí ár réigiún agus ár gcathracha", a dúirt cathaoirleach ENVE, Bakoyannis.

Dúirt rapóirtéir CnaR maidir leis an bPlean Gníomhaíochta ar son na hAeráide, Méara Bologna Matteo Lepore (IT/PSE), go leagtar béim sa dréacht-tuairim uaidh, a ghlac Coimisiún ENVE an 2 Deireadh Fómhair, ar chuid de na bacainní atá roimh chathracha agus réigiúin maidir le bearta oiriúnúcháin a fhorbairt. Iarrann sé go mbeadh na hiarrachtaí áitiúla agus réigiúnacha rannpháirteach go hiomlán sa chreat athléimneachta Eorpach a bheidh ann amach anseo agus go gcuirfí na hacmhainní, an t-eolas agus na sonraí is gá ar fáil dóibh chun beartais oiriúnúcháin éifeachtacha a fhorbairt.

“Ní ceist chomhshaoil amháin a thuilleadh é oiriúnú don athrú aeráide, is ceist slándála, rathúnais agus cobhsaíochta don Aontas Eorpach é. Tá na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ar na túslínte, agus iad ag obair chun beatha daoine, geilleagair agus éiceachórais a chosaint. Ach gan gníomhaíocht chomhordaithe ón Aontas agus acmhainní leordhóthanacha, ní leor ár n-iarrachtaí. Ní mór an athléimneacht a fhorbairt mar mhisean comhroinnte Eorpach, bunaithe ar an gcomhar, ar an gcothroime agus ar an dlúthpháirtíocht ar gach leibhéal rialachais’, a dúirt an tUasal Lepore.

Tharraing stiúrthóir na Gníomhaireachta Eorpaí Comhshaoil Leena Ylä-Mononen aird ar an méadú atá ag teacht ar chostas eacnamaíoch agus daonna an athraithe aeráide san Eoraip, mar a léiríodh i dtuarascáil EEA a foilsíodh le déanaí maidir le comhshaol agus aeráid na hEorpa: eolas ar mhaithe le hathléimneacht, rathúnas agus inbhuanaitheacht. Chuir Thomas Bajada (MT/S&D), Rapóirtéir ENVI maidir leis an Straitéis Eorpach um Athléimneacht Uisce, i bhfios go láidir go bhfuil an athléimneacht lag i réigiúin agus i gcathracha agus nach feidhmeoirí amháin iad na réigiúin, ach nuálaithe. Ghlac Leas-Ardstiúrthóir AS REGIO Hugo Sobral páirt sa phlé freisin.

Chuir cruinniú comhpháirteach ENVI-ENVE tús leis an tsraith imeachtaí a bhaineann leis an aeráid agus leis an gcomhshaol le linn Sheachtain Eorpach na Réigiún agus na gCathracha. An 15 Deireadh Fómhair, tiocfaidh ionadaithe ó líonraí idirnáisiúnta na rialtas áitiúil agus réigiúnach le chéile chun a seasamh comhpháirteach a chur i láthair don COP30 atá ar na bacáin sa Bhrasaíl, áit a bhfuil sé mar sprioc choiteann acu guth na gcathracha agus na réigiún a thabhairt chuig an gcaibidlíocht idirnáisiúnta maidir leis an aeráid. Pléifidh Meitheal CnaR um an gComhaontú Glas ar an Leibhéal Áitiúil na dúshláin agus na deiseanna a bhaineann le todhchaí atá athléimneach ó thaobh uisce de a thógáil le chéile i láthair Uachtarán CnaR, Kata Tüttö, comhrapóirtéir na tuairime atá le teacht ó CnaR maidir le bainistiú uisce.

An 16 Deireadh Fómhair, críochnaíonn an tseachtain le searmanas Chúnant na Méaraí 2025 a osclóidh an tUachtarán Tüttö in éineacht le hUachtarán an Choimisiúin Eorpaigh Ursula von der Leyen agus Uachtarán Pharlaimint na hEorpa, Roberta Metsola. Beidh roinnt Ambasadóirí Chúnant na Méaraí in CnaR agus ceannairí áitiúla agus réigiúnacha eile i láthair ag an imeacht.