Rabhadh tugtha ag ceannairí áitiúla go bhfuil an baol ann go gcuirfear an tAontas ar an mbóthar ceart le Compás Iomaíochais ón mbarr anuas

Mar fhreagairt ar an iomaíocht dhomhanda atá ag dul i méid agus ar dhinimic gheopholaitiúil nua, d’áitigh Coiste Eorpach na Réigiún (CnaR) go ngníomhófaí láithreach chun borradh a chur faoi iomaíochas an Aontais le linn díospóireacht maidir le cur chuige áitbhunaithe i leith an iomaíochais le Enrico Letta, Uachtarán Institiúid Jacques Delors agus iar-Phríomh-Aire na hIodáile. Ghlac CnaR rún freisin maidir leis an gCompás Iomaíochais le linn an tseisiúin iomlánaigh an 3 Aibreán, inar leagadh béim ar an ngá atá le rannpháirtíocht réigiúnach níos láidre agus cinnteoireacht nach bhfuil chomh láraithe céanna.  

Ba dhíol sásaimh do na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha na príomhthosaíochtaí a leagtar amach sa Chompás Iomaíochais, a thíolaic an Coimisiún Eorpach, ach thug siad rabhadh nár cheart an chinnteoireacht a bheith róláraithe, rud a d’fhágfadh guth na n-údarás áitiúil agus réigiúnach ar lár. Le linn na díospóireachta, chuir siad i bhfios go láidir go bhfuil cur chun cinn an iomaíochais agus neartú an chomhtháthaithe chríochaigh, eacnamaíoch agus shóisialta fite fuaite ina chéile agus go bhfuil siad bunriachtanach d’fheidhmiú agus d’fhorbairt bhreise an Mhargaidh Aonair. Chuir siad i bhfios go láidir freisin go bhfuil ról lárnach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir leis an nuálaíocht, an fás eacnamaíoch agus an infheistíocht a spreagadh ina bpobail, lena n-áirithítear deiseanna cothroma ar fud réimsí uile an Aontais. 

Chuir comhaltaí CnaR in iúl gur cúis imní dóibh go bhféadfadh an cistiú reatha le haghaidh iarrachtaí iomaíochais a bheith i bhfad faoi bhun an EUR 750-800 billiún a mheastar a bheidh ag teastáil in aghaidh na bliana, mar a léiríodh i dtuarascáil Draghi, agus d’iarr siad go ndéanfaí tuilleadh infheistíochta príobháidí agus plé maidir le fiachas coiteann AE a eisiúint chun tionscadail chomhpháirteacha a mhaoiniú amach anseo. Ina theannta sin, tá ualaí móra rialála fós ina n-ábhar mór imní do ghnólachtaí, leag comhaltaí CnaR béim orthu, agus chuir siad in iúl go soiléir a thábhachtaí atá sé rialacha a shimpliú agus caighdeáin láidre shóisialta, chomhshaoil agus eacnamaíocha a choinneáil ag an am céanna. 

Leagadh béim bhreise ar an ngá atá le cistiú ón Aontas chun tacú le tionscadail trasteorann lena nasctar moil nuálaíochta réigiúnacha agus leag comhaltaí CnaR béim ar a thábhachtaí atá Margadh Aonair láidir athléimneach, lena dtugtar rabhadh i gcoinne beartais chosantacha ag na Ballstáit a chruthaíonn bacainní trádála. Beidh sé ríthábhachtach d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide an rómhaorlathas a laghdú agus oibríochtaí gnó trasteorann a shimpliú, agus ag an am céanna déanfar oideachas agus forbairt scileanna a chothú — áit a bhfuil ról lárnach ag údaráis áitiúla agus réigiúnacha — lena áirithiú go mbeidh oibrithe ullmhaithe go maith don mhargadh fostaíochta a bheidh ann amach anseo. 

Sleachta athfhriotail  

Kata Tüttő (HU/PSE), Uachtarán Choiste Eorpach na Réigiún: "Léiríonntuarascáil Letta i bhfad níos mó ná margadhról ríthábhachtach na réigiún agus na gcathracha sa tionscadal Eorpach. Chuir sé “an cúigiú saoirse” ar aghaidh — saorghluaiseacht eolais, oideachais, taighde agus nuálaíochta — a raibh dlúthbhaint aici leis an “gceart chun fanachta,” rud a chinntigh gur féidir le gach Eorpach a saol a thógáil san áit a bhfuil siad fréamhaithe. Tá an t-iomaíochas agus an comhtháthú fite fuaite ina chéile, rud a fhágann go bhfuil an infheistíocht i ngeilleagair áitiúla agus an cheannaireacht ríthábhachtach. Cuireann taraifí nua na Stát Aontaithe tús le stoirm nua i ngeilleagar domhanda atá neamhshocraithe cheana féin — ceann atá ag bagairt creatlach eacnamaíoch agus shóisialta ár bpobal a scriosadh. Sna gaotha suaite sin, is féidir le solúbthacht mhéadaithe san infheistíocht réigiúnach gníomhú mar ancaire cobhsaíochta, rud a chuirfidh archumas na gceannairí áitiúla agus réigiúnacha freagairt go tapa d’athruithe taoide. Níos mó ná riamh, tá Beartas Comhtháthaithe níos láidre ríthábhachtach d’iomaíochas na hEorpa ach do thodhchaí an Tionscadail Eorpaigh ina iomláine.”

Enrico Letta, Uachtarán Institiúid Jacques Delors agus iarPhríomh-Aire na hIodáile: “Snáithecoiteann is ea antslándáil i mo Thuarascáil maidir le todhchaí an Mhargaidh Aonair. Ach ní cúrsaí cosanta amháin atá i gceist leis an tslándáil — áirítear leis freisin an tslándáil fuinnimh, an comhrac i gcoinne an athraithe aeráide, ceannasacht theicneolaíoch, comhtháthú sóisialta, agus an cumas ár ngnólachtaí a chosaint ar mhaorlathas iomarcach agus ar iomaíocht éagórach. Tá an togra chun airgeadas, fuinneamh agus teileachumarsáid a chomhtháthú ar an leibhéal Eorpach — trí earnáil atá fós ar imeall an Mhargaidh Aonair le fada — ag dul sa treo sin go beacht. Sa lá atá inniu ann, is ar scála fíor-Eorpach amháin is féidir ár leasanna straitéiseacha a chosaint agus ár slándáil chomhchoiteann a chinntiú. Is oscailt súl lom iad na taraifí a d’fhógair an tUachtarán Trump: Ní mór don Eoraip gníomhú le haontacht agus le huaillmhian chun a samhail, a hiomaíochas agus a saoránaigh a chosaint. Ciallaíonn sé sin freisin nach mór do réigiúin uile an Aontais tairbhe a bhaint as an lánpháirtiú agus rannchuidiú le fás agus forbairt an Aontais — níor cheart aon réigiún a fhágáil ar lár. Sin an fáth a bhfuil cistí comhtháthaithe ríthábhachtach, agus an fáth nach mór fíor-shaoirse fanachta a ráthú dóibh siúd ar mian leo rannchuidiú le forbairt a bpobal áitiúil.’ 

Cúlra

• Físeáin agus grianghraif ón díospóireacht.  

• Mar fhreagairt ar an iomaíocht dhomhanda atá ag dul i méid agus ar dhinimic gheopholaitiúil nua, nocht an Coimisiún Eorpach an Compás Iomaíochais an 29 Eanáir, agus é mar aidhm aige iomaíochas na hEorpa a fheabhsú trína láidreachtaí dúchasacha a ghiaráil. Tá an Compás ceaptha mar chreat praiticiúil inghníomhaithe chun obair an Choimisiúin a threorú sna cúig bliana amach romhainn. Is é is aidhm dó an Eoraip a chur ar thús cadhnaíochta i bpríomhearnálacha atá ríthábhachtach do gheilleagar an lae amárach agus, ag an am céanna, an sprioc a bhaint amach maidir le bheith ar an gcéad mhór-roinn chun aeráidneodracht a bhaint amach. 

Teagmháil

Theresa Sostmann 

Uimhir ghutháin: + 32475999415 

Theresa.Sostmann@cor.europa.eu