Tá na réigiúin agus na cathracha réidh chun oibriú le hUachtaránacht na Polainne ar an Aontas Eorpach chun go rachaidh an t-aistriú glas chun tairbhe do chách

An tslándáil fuinnimh, an t-iomaíochas, an t-oiriúnú don athrú aeráide agus dul i ngleic leis an mbréagaisnéis faoin aeráid i measc na bpríomhthosaíochtaí de réir mar a ghlacfaidh an Pholainn uachtaránacht an Aontais Eorpaigh chuici féin.

Glacfaidh anPholainn seilbh ar uachtaránacht rothlach Chomhairle an Aontais Eorpaigh don chéad sé mhí de 2025. Labhair an tAmbasadóir Agnieszka Bartol, Buanionadaí Gníomhach na Polainne chuig an Aontas Eorpach, agus Krzysztof Bolesta, Státrúnaí na hAireachta Aeráide agus Comhshaoil, le comhaltaí Choimisiún ENVE in CnaR an 10 Nollaig chun aird a tharraingt ar thiomantas na huachtaránachta an t-aistriú glas a chur chun cinn in éineacht leis na cathracha agus na réigiúin ar bhealach a choinníonn slándáil, poist agus iomaíochas na hEorpa sa staid gheopholaitiúil éagobhsaí atá ann faoi láthair.  

Cuireadh na tosaíochtaí i láthair ag Coiste na Réigiún cúpla uair an chloig sular fhógair an rialtas go hoifigiúil iad i Vársá. Ag labhairt dó le baill ENVE, dúirt Ambasadóir na Polainne chuig an AE Agnieszka Bartol: “I réimse an fhuinnimh, díreoimid ar thrí thosaíocht — an tslándáil fuinnimh, an Úcráin agus an t-iomaíochas. Is é an sprioc atá againn a chinntiú gur féidir le daoine tairbhe a bhaint as an aistriú fuinnimh i ndáiríre. Sin é an fáth go ndíreoimid ar dhreasachtaí seachas ar oibleagáidí. Léiríonn tubaistí nádúrtha a tharla le déanaí, amhail na tuilte atá feicthe againn sa Pholainn agus i Lár na hEorpa, a phráinní atá sé bearta a bheith i bhfeidhm chun dul i ngleic le tionchar méadaitheach na hadhaimsire. Tá Uachtaránacht nua na Polainne réidh chun obair a dhéanamh ar na saincheisteanna sin. Táimid ag brath ortsa freisin chun tacú linn oibriú i dtreo na dtosaíochtaí sin. Cuirfidh do thaithí ar an leibhéal áitiúil agus ar an leibhéal réigiúnach go mór lenár n-uachtaránacht.” 

Mhínigh Rúnaí Stáit Krzysztof Bolesta "ní mór dúinn an chomhthuiscint ar shlándáil fuinnimh a leathnú chun cibearshlándáil agus slándáil bonneagair chriticiúil a áireamh, chomh maith le hinfhaighteacht agus inrochtaineacht fuinnimh inacmhainne a chinntiú do chách. Ar an dara dul síos, díreoimid ar an iomaíochas. Is mian linn dul i ngleic le costais arda fuinnimh, le tionchar na rialachán atá ann cheana agus le spleáchas na teicneolaíochta glaise ar allmhairí. Is mian linn freisin tús a chur le plé ar an gComhaontú Tionsclaíoch Glan, agus táimid ag tnúth le bheith ag obair leis an gCoimisiún ar Phlean an Aontais Eorpaigh maidir le hOiriúnú don Athrú Aeráide. Tosaíocht eile is ea an mhífhaisnéis aeráide a chomhrac, agus oibreoimid le hinstitiúidí Eorpacha ar ghníomhaíochtaí nithiúla, comhordaithe, comhsheasmhacha agus fadtéarmacha chun an sciúirse sin a chomhrac, sciúirse a dhéanann dochar dár sochaithe uile agus a bhaineann an bonn d’iarrachtaí comhchoiteanna. Ar deireadh, tabharfaimid tús áite don Chomhaontú Tionsclaíoch Glan mar bheart suntasach don ghníomhú ar son na haeráide, agus don tslándáil fuinnimh”, a dúirt an tUasal Bolesta mar fhocal scoir. 

Seo mar a labhair Rafał TRZASKOWSKI (PL/PPE), Méara Vársá agus iarrthóir na Comhghuaillíochta Sibhialta i dtoghchán uachtaránachta na Polainne in 2025: “Sna blianta amach romhainn, beidh orainn aghaidh a thabhairt ar an dúshlán leanúnach a bhaineann le tosaíochtaí glasa a choinneáil le chéile leis na nithe práinneacha socheacnamaíocha: inár dtuarascáil maidir leis an gComhaontú Glas 2.0, leagamar amach an bealach chun cinn. Tá a fhios againn gur cosán cúng géar a bheidh ann, inar féidir le hUachtaránacht na Polainne brath le tacaíocht ó chathracha agus ó réigiúin. Beidh ár gcuid oibre ag éirí níos casta agus níos tábhachtaí chun a léiriú nár cheart dúinn rogha a dhéanamh idir cathracha ináitrithe, glana agus glasa agus geilleagar rathúil, nuálach agus iomaíoch. Ní mór dúinn an chothromaíocht sin a aimsiú, agus riachtanais agus ionchais ár saoránach, ár n-úinéirí gnó agus ár bhfeirmeoirí a chur i gcroílár an aistrithe ghlais. Rachaidh sé chun tairbhe do chách.” 

Cinneadh freisin ag cruinniú Dé Máirt go mbaileodh comhaltaí Choimisiún ENVE an bhliain seo chugainn le haghaidh cruinniú agus comhdháil sheachtrach i gcathair Łódź sa Pholainn, tar éis togra ón Méara Hanna ZDANOWSKA (PL/PPE).  

Ag féachaint siar ar rannpháirtíocht CnaR le déanaí in COP16 maidir leis an mbithéagsúlacht agus in COP29 maidir leis an aeráid, leag na comhaltaí béim ar an gcomhar den scoth le príomhlíonraí idirnáisiúnta na rialtas fonáisiúnta. Reáchtáladh searmanas sínithe chun athnuachan na bpleananna gníomhaíochta a chomóradh le ICLEI, Regions4, Comhghuaillíocht Under2 agus Climate-KIC. D’fhógair comhaltaí choimisiún ENVE freisin go dtacaíonn siad le Comhshocrú Dúlra Uirbigh Bheirlín, a seoladh ag COP16 chun cathracha a shlógadh i dtreo spriocanna Chreat Domhanda Bithéagsúlachta Kunming-Montreal. 

Bhí an chéad phlé ag na comhaltaí freisin ar an tuairim atá le teacht maidir le Níos mó ná maoiniú: údaráis áitiúla agus réigiúnacha ag slógadh acmhainní poiblí agus príobháideacha chun obair leantach éifeachtach a dhéanamh ar an Idirphlé maidir leis an Aistriú Glan ar an láthair le rapóirtéir Åsa ÅGREN WIKSTRÖM (SE/PPE), Comhalta de Chomhairle Réigiúnach Västerbotten.

Ceapadh rapóirtéirí le haghaidh trí thuairim nua: 

• Staid an Aontais Fuinnimh: agus í ag ullmhú do chur chun feidhme rianúil an aistrithe fuinnimh i gcomhréir le spriocanna ‘Oiriúnach do 55’, rapóirtéir: Joško KLISOVIĆ (HR/PSE), Uachtarán Thionól Cathrach Shágraib 
• Gníomhú ar son na haeráide a chur chun feidhme i bhfianaise rannchuidiú AE le COP30 UNFCCC, rapóirtéir Nadia PELLEFIGUE (FR/PSE), Leas-Uachtarán an réigiúin Occitania 
• Creidiúintí dúlra a dhearadh: creat chun seirbhísí bithéagsúlachta agus éiceachórais a chur chun cinn, rapóirtéir: Rastislav TRNKA (SK/PPE), Uachtarán Réigiún Féinrialaitheach Košice 

Ba é an cruinniú an ceann deireanach de shainordú reatha Choimisiún ENVE. Cuirfear tús leis an gcéad téarma oifige eile de Choiste na Réigiún i mí Feabhra. 

Teagmháil: 

Lauri Ouvinen
Teil. + 32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu