Tá ról áitiúil níos láidre á iarraidh ag na réigiúin i mbeartais talmhaíochta, bhithgheilleagair agus sláinte an Aontais

Le linn cruinniú de chuid an Choimisiúin um Acmhainní Nádúrtha (NAT) de Choiste Eorpach na Réigiún (CnaR) an 1 Meitheamh, ghlac ionadaithe áitiúla agus réigiúnacha dréacht-tuairimí ina ndírítear ar a bhfuil i ndán do chomheagrú na margaí i dtáirgí talmhaíochta, ar bhithgheilleagar AE atá iomaíoch agus inbhuanaithe a fhorbairt, agus ar Phlean an Aontais um Chroí Sábháilte a chur chun feidhme.

Comheagrú na margaí talmhaíochta (CEM) i dtáirgí talmhaíochta

Tá ról lárnach ag CEM maidir le seasamh feirmeoirí sa slabhra soláthair a neartú, nósanna imeachta táirgeoirí a shimpliú, margaí a chobhsú, inbhuanaitheacht a fheabhsú agus nuálaíocht a spreagadh. Mar sin féin, chuir comhaltaí NAT i bhfios go láidir go bhfuil gá le cistiú leordhóthanach ón Aontas agus le rannpháirtíocht iomlán na n-údarás áitiúil agus réigiúnach chun na cuspóirí sin a bhaint amach. Is cúis imní dóibh go bhféadfadh an Creat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) 2028-2034 atá beartaithe agus na Pleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnacha (NRPPS) acmhainní an Chomhbheartais Talmhaíochta (CBT) a laghdú agus lánrogha iomarcach a thabhairt do na Ballstáit, rud a d’fhágfadh go mbeadh baol ann go ndéanfaí CEM a athnáisiúnú. Dá bhrí sin, d’iarr siad go gcoinneofaí cistiú 100 % ón Aontas le haghaidh idirghabhálacha earnála CEM. 

D’iarr comhaltaí NAT freisin go mbeadh na réigiúin agus na cathracha níos rannpháirtí maidir le scéimeanna scoile an Aontais a chur chun feidhme, faireachán agus meastóireacht a dhéanamh orthu, agus maidir le gníomhaíochtaí múscailte feasachta agus oideachais bia a fhorbairt.

Glacfar an dréacht-tuairim, faoi stiúir an rapóirtéara Alessio Mammi (IT/PSE), Aire Talmhaíochta réigiún Emilia-Romagna, nuair a thiocfaidh CnaR le chéile sa suí iomlánach i mí Dheireadh Fómhair. 

Bithgheilleagar AE atá iomaíoch agus inbhuanaithe 

Ba dhíol sásaimh do chomhaltaí Choimisiún NAT creat straitéiseach an Choimisiúin Eorpaigh le haghaidh bithgheilleagar AE atá iomaíoch agus inbhuanaithe, agus leag siad béim ar an ról lárnach atá aige maidir le borradh a chur faoi iomaíochas, neamhspleáchas straitéiseach agus aistriú glas na hEorpa.

I ndréacht-tuairim, leag siad béim ar an ról ríthábhachtach atá ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir leis an mbithgheilleagar a chur chun feidhme trí chuir chuige áitbhunaithe, agus d’iarr siad go dtabharfaí tacaíocht níos láidre don nuálaíocht, don uas-scálú tionsclaíoch agus do shlabhraí luacha bithbhunaithe réigiúnacha. Moltar sa dréacht-tuairim freisin dreasachtaí soláthair phoiblí níos láidre, infheistíocht spriocdhírithe, agus bearta chun dlús a chur le glacadh sa mhargadh trí tháirgí bithbhunaithe a dhéanamh níos iomaíche agus níos brabúsaí do ghnólachtaí, agus iad fós inacmhainne agus tarraingteach do thomhaltóirí. Ar deireadh, leagtar béim sa tuarascáil ar a thábhachtaí atá comhar idirnáisiúnta feabhsaithe, lena n-áirítear maidir le taighde agus nuálaíocht, chun seasamh an Aontais mar cheannaire domhanda sa bhithgheilleagar inbhuanaithe a neartú.

Glacfar an dréacht-tuairim, faoi stiúir Karl Vanlouwe (BE/EA), comhalta de Pharlaimint Fhlóndras, le linn sheisiún iomlánach CnaR i mí Dheireadh Fómhair. 

Plean na gCroí Sábháilte 

Tá galair chardashoithíocha (CVDanna) freagrach as gach tríú bás san Aontas, agus cuireann siad níos mó ná 60 milliún duine i bplá. Tá an dola daonna sin níos measa fós mar gheall ar chostais shuntasacha eacnamaíocha, arb ionann iad agus EUR 282 bhilliún in aghaidh na bliana.

I gcás chomhaltaí NAT, is céim sa treo ceart é Plean an Aontais um Chroí Sábháilte, ach níl ról na n-údarás áitiúil agus réigiúnach sa teachtaireacht ón gCoimisiún. Ó ghníomhaíocht choirp go scor deataigh, srian alcóil nó bia sláintiúil i gceaintíní scoile, tá raon leathan uirlisí beartais ag údaráis phoiblí a dhéanann difear do shláinte chardashoithíoch. Leag na Feisirí béim ar na príomhchinntithigh sin agus phléigh siad an chaoi a ndéanann pleanáil uirbeach, cáilíocht an aeir, iompar agus inrochtaineacht na gcóras cúraim sláinte difear do dhea-bhail ár gcroí agus an chaoi nach féidir rochtain, cosc, brath agus cóireáil a bheith ag brath ar chrannchur postchód. D’iarr ionadaithe NAT freisin go mbeadh sonraí níos fearr agus tiomantas níos polaitiúla ann chun neamhionannais sláinte chríochacha agus shóisialta a laghdú, trí infheistíocht spriocdhírithe i seirbhísí cúraim sláinte digiteacha agus traidisiúnta agus trí úsáid níos fearr a bhaint as cistiú ón Aontas chun tacú le gníomhaíocht réigiúnach, go háirithe i gceantair thuaithe agus i gceantair nach ndéantar freastal ceart orthu.

Glacfar an dréacht-tuairim, faoi stiúir Carmine Pacente (IT/Renew Europe), comhairleoir cathrach Milano, ag seisiún iomlánach CnaR i mí Dheireadh Fómhair.

Le linn an chruinnithe freisin

Toghadh Luca Zaia (IT/ECR), Uachtarán Chomhairle Réigiúnach Veneto, ina céad Leas-Chathaoirleach ar Choimisiún NAT. 

Bhí an chéad mhalartú ag na Feisirí maidir le todhchaí earnáil na ríse san Eoraip (rapóirtéir Alberto Cirio, IT/PPE, Uachtarán réigiún Piedmont) agus maidir le bainistiú riosca falscaithe (rapóirtéir Dimitrios Kafantaris, EL/PPE, Comhairleoir Bardasach Pulou). 

Chuir Ruth María Merino Peña (ES/PPE) an tionscnamh i láthair chun ‘Lárionad Meánmhuirí um Fhaisnéis agus Athléimneacht Aeráide’ a chruthú, le rannpháirtíocht ó Leas-Aire Réigiúnach Téarnaimh Valencian, Raúl Mérida.

Sleachta 

Alessio Mammi (IT/PSE), Aire Talmhaíochta réigiún Emilia-Romagna: ‘Ba cheart beartais lena n-oibrítear a neartú, seachas iad a lagú. Tá sé cruthaithe go bhfuil CEM ar cheann de na huirlisí is éifeachtaí san Eoraip chun táirgeoirí agus pobail araon a chosaint: idir áit na bhfeirmeoirí sa slabhra soláthair a neartú agus na margaí a chobhsú, agus na glúine sláintiúla atá le teacht a chothú trí scéim scoile an Aontais. Sin é an fáth a bhfuilimid ag iarraidh go n-athbhunófaí maoiniú 100% ón Aontas. Tá an baol ann go gcruthóidh ciorruithe ar acmhainní agus cómhaoiniú náisiúnta éigeantach tacaíocht mhíchothrom agus iomaíocht éagórach do na feirmeoirí a chuireann beatha ar fáil don Eoraip — agus is riosca é sin nach bhfuil sé d’acmhainn againn a ghlacadh.”

Karl Vanlouwe (BE/EA), comhalta de Pharlaimint Fhlóndras: ‘Ní hamháin go bhfuil bithgheilleagar láidir Eorpach ríthábhachtach don inbhuanaitheacht, ach tá sé ríthábhachtach freisin dár n-iomaíochas agus dár neamhspleáchas straitéiseach. Chun go n-éireoidh go maith leo, ní mór táirgí bithbhunaithe a bheith iomaíoch, brabúsach do ghnólachtaí, agus inacmhainne do thomhaltóirí.’

Carmine Pacente (IT/Renew), comhairleoir cathrach Milano: “Tá an tuairim seo thar a bheith suntasach mar gheall ar thábhacht an ábhair, an chéad Phlean Eorpach um Chroí Sábháilte. Is é croílár ár dtogra roinnt beartas molta a d’fhéadfadh – má chuirtear chun feidhme i gceart iad ar an leibhéal áitiúil –go leor de na tosca riosca uile a laghdú.’

Cúlra

• Grianghraif d’fhíseán ón gcruinniú.
• Lean cuntas na seirbhíse Preasa ar X.