Regiony i miasta UE apelują o zdecentralizowany proces odbudowy Ukrainy przed konferencją w sprawie odbudowy w Gdańsku

Przywódcy lokalni i regionalni UE twierdzą, że gminy muszą pozostać w centrum odbudowy Ukrainy

Przedstawiciele europejskich miast i regionów skorzystali z okazji, by przed czerwcową konferencją na temat odbudowy Ukrainy w Gdańsku podkreślić rolę władz lokalnych i regionalnych w odbudowie i rekonstrukcji Ukrainy. Debata odbyła się z udziałem ukraińskiego wiceministra rozwoju wspólnot i terytoriów Ołeksija Riabykina.

Debata odbyła się podczas sesji plenarnej Europejskiego Komitetu Regionów (KR-u), który zainicjował Europejski Sojusz Miast i Regionów na rzecz Odbudowy Ukrainy, aby zmobilizować i skoordynować wsparcie dla ukraińskich gmin i regionów podczas pełnoskalowej inwazji Rosji i po niej.

Otwierając debatę, Kata Tüttő, przewodnicząca Europejskiego Komitetu Regionów, powiedziała wiceminister Riabykin: „Jesteśmy i będziemy z Państwem. Ożywienie gospodarcze w Ukrainie będzie możliwe lokalnie, w miastach i regionach, które podtrzymują funkcjonowanie kraju i odbudowują społeczności”. Przewodniczący Tüttő będzie reprezentował Europejski Sojusz Miast i Regionów na rzecz Odbudowy Ukrainy na URC w dniach 25–26 czerwca.

Wiceminister Riabykin powiedział członkom KR-u, że ukraińskie miasta i regiony nadal skutecznie utrzymują usługi publiczne pomimo powtarzających się ataków na infrastrukturę, a władze lokalne dostosowują zarządzanie, systemy energetyczne i podstawowe usługi w warunkach wojennych. Powiedział, że potrzeby Ukrainy w zakresie odbudowy w ciągu następnej dekady szacuje się na 588 mld USD (500 mld EUR), powołując się na oceny Banku Światowego, Unii Europejskiej i Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Wiceminister powiedział, że Ukraina opracowuje nowe modele odporności koncentrujące się na zdecentralizowanym podejmowaniu decyzji, rozproszonym wytwarzaniu energii, ochronie infrastruktury krytycznej i systemach szybkiej odbudowy. Opisał Ukrainę nie tylko jako odbiorcę wsparcia, ale także jako źródło praktycznych doświadczeń dla europejskich gmin i regionów stojących w obliczu rosnących wyzwań związanych z bezpieczeństwem i gotowością.

Dyskusja była politycznym prekursorem konferencji na temat odbudowy Ukrainy, która zgromadzi rządy, instytucje międzynarodowe i władze lokalne w Gdańsku w celu koordynacji wsparcia odbudowy Ukrainy i długoterminowej odbudowy.

Prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz powiedziała, że konferencja powinna przynieść praktyczne rezultaty dla społeczności ukraińskich i wzmocnić współpracę między europejskimi i ukraińskimi władzami lokalnymi. Powiedziała, że europejskie miasta i regiony mogą wiele nauczyć się z doświadczeń Ukrainy w utrzymywaniu odporności w czasie wojny.

Władysław Ortyl, wojewoda województwa podkarpackiego, podkreślił strategiczną rolę regionów graniczących z Ukrainą we wspieraniu logistyki, infrastruktury i technologii podwójnego zastosowania. Dodał, że współpraca między europejskimi i ukraińskimi władzami lokalnymi nabiera coraz większego znaczenia od czasu rosyjskiej inwazji.

Przygotowania do tego URC obejmowały spotkanie w ubiegłym tygodniu z przywódcami lokalnymi i regionalnymi oraz stowarzyszeniami szczebla niższego niż krajowy w Rzeszowie na Podkarpaciu. Wśród uczestników była Antje Grotheer, przewodnicząca parlamentu kraju związkowego Brema i przewodnicząca grupy roboczej KR-u ds. Ukrainy.

Przemawiając 7 maja, Christa Grotheer podkreśliła, że „miasta i regiony muszą być w pełni zaangażowane – zarówno w planowanie strategiczne, jak i w skuteczną odbudowę”.

Później tego samego dnia Anatolii Fedoruk, burmistrz miasta Bucza – miejsca jednej z najbardziej znanych zbrodni wojennych popełnionych przez Rosję – otworzył przedstawicielstwo w KR-ze. Staje się piętnastym organem lub stowarzyszeniem szczebla niższego niż krajowy z Ukrainy, które skorzysta z oferty KR-u dotyczącej korzystania z jego przestrzeni roboczej i zaplecza konferencyjnego.

Cytat:

Kata Tüttő, przewodnicząca Europejskiego Komitetu Regionów: propozycja :„Odbudowa Ukrainy będzie wygrana lokalnie, w miastach i regionach, które podtrzymują funkcjonowanie kraju i odbudowują społeczności . Europejski Komitet Regionów będzie nadal przekazywać apele naszych ukraińskich partnerów o konkretne wsparcie materialne, dzielić się zweryfikowanymi informacjami na temat pilnych potrzeb energetycznych i mobilizować solidarność tam, gdzie jest to najpilniejsze. Serdecznie dziękuję wszystkim kolegom za ich stałe zaangażowanie i zachęcam do rozważenia, czy Państwa miasto lub region może zrobić więcej.

Oleksii Riabykin, wiceminister rozwoju wspólnot i terytoriów, Ukraina: „Dzisiaj chciałbym zaprosić Państwa do kontynuowania tego dialogu z Ukrainą – z naszymi regionami i społecznościami lokalnymi – na konferencji poświęconej odbudowie Ukrainy, która odbędzie się w czerwcu w Gdańsku. Tam, gdzie zaprezentowane zostaną realne, praktyczne rozwiązania. Dziś na Ukrainie testowana jest nie tylko nasza odporność. Testowany jest również nowy model gotowości Europy - gotowość do wspólnego działania, do systematycznego myślenia i planowania oraz do przetrwania kryzysów bez utraty kierunku. Ukraina już teraz wnosi swój wkład w tę wspólną przyszłość”.

Antje Grotheer, przewodnicząca parlamentu kraju związkowego Brema, przewodnicząca grupy roboczej ds. Ukrainy: Po naszej wymianie poglądów w zeszłym tygodniu w Rzeszowie pragnę podziękować naszym polskim i ukraińskim partnerom za wzmocnienie lokalnego i regionalnego wymiaru konferencji w sprawie odbudowy Ukrainy. Musimy być o wiele bardziej strategiczni przed URC Gdańsk, aby jednoznacznie wyjaśnić jedną kwestię: trwałą odbudowę można osiągnąć jedynie na szczeblu lokalnym i regionalnym. Miasta i regiony muszą być w pełni zaangażowane - zarówno w planowanie strategiczne, jak i w skuteczną odbudowę. Musimy skupić się na przekształceniu lokalnej odporności i decentralizacji w konkretne rezultaty – dla Ukrainy i dla całej Europy.

Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska: „Odbudowa Ukrainy nie może odbywać się wyłącznie za pośrednictwem biur w stolicach. Jeśli ma być szybka, sprawiedliwa i trwała, musimy równolegle dostarczyć trzy ścieżki: wiarygodną drogę do członkostwa w UE, reakcję operacyjną na kryzysy w czasie rzeczywistym oraz strategiczną odbudowę opartą na zasadzie „odbudować lepiej”. Naszym priorytetem jest zapewnienie inkluzywnego procesu - wykraczającego poza wsparcie moralne, aby zapewnić wymierną pomoc techniczną, strukturalną i merytoryczną na szczeblu regionalnym i lokalnym. Dlatego wzywam rządy krajowe i władze lokalne do włączenia regionów i miast w proces decyzyjny i finansowanie, ponieważ społeczności lokalne i społeczeństwo obywatelskie są siłą napędową nowoczesnej, demokratycznej Ukrainy i naszej wspólnej europejskiej architektury bezpieczeństwa.

Więcej informacji:

·Europejski Sojusz Miast i Regionów na rzecz Odbudowy Ukrainy: Sojusz, utworzony w czerwcu 2022 r. przez KR oraz stowarzyszenia ukraińskich i unijnych miast i regionów, działa na rzecz wspierania zdecentralizowanej odbudowy Ukrainy oraz wzmocnienia lokalnego i regionalnego zaangażowania w odbudowę i reformy związane z przystąpieniem do UE.

·Konferencja na temat odbudowy Ukrainy (URC 2026): Współgospodarzami URC będą Polska i Ukraina w Gdańsku w dniach 25–26 czerwca 2026 r. Jego celem jest zwiększenie międzynarodowego wsparcia na rzecz odbudowy i rekonstrukcji Ukrainy oraz pobudzenie inwestycji, ze szczególnym uwzględnieniem energii, infrastruktury krytycznej i logistyki. URC 2026 wprowadzi również nowy wymiar bezpieczeństwa i obrony zaproponowany przez Polskę i zwoła przywódców politycznych, instytucje międzynarodowe i finansowe, biznes, władze lokalne i społeczeństwo obywatelskie. Władze lokalne i regionalne mają kluczowe znaczenie dla odbudowy Ukrainy. Dyskusje na temat wymiaru lokalnego i regionalnego skupią się na odpornych społecznościach, zrównoważonym rozwoju obszarów miejskich i wiejskich, mieszkalnictwie, zdecentralizowanych rozwiązaniach energetycznych i lokalnej odbudowie gospodarczej, przy jednoczesnym wspieraniu partnerstw między ukraińskimi gminami a partnerami międzynarodowymi. Polska i Ukraina zamierzają również utworzyć wspólną platformę ułatwiającą bezpośrednią komunikację między gminami oraz wymianę informacji i dobrych praktyk.

·Węzeł brukselski dla ukraińskich władz lokalnych i regionalnych: Centrum, prowadzone wspólnie z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym (EKES-em) w ramach 10-punktowego pakietu wsparcia KR-u dla Ukrainy, oferuje ukraińskim władzom i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego bezpłatną przestrzeń roboczą i sale posiedzeń w Brukseli.

·Letnie obozy dla ukraińskich dzieci: KR zachęca miasta i regiony w całej UE do przyjmowania ukraińskich dzieci w programach letnich jako praktycznego aktu solidarności i wytchnienia od wojny. Inicjatywa jest wdrażana przy wsparciu członków KR-u i koordynowana ze Stowarzyszeniem Miast Ukrainy, które pomaga w dopasowywaniu uczestniczących gospodarzy do potrzeb dzieci i zapewnia praktyczne wskazówki.

Kontakt:

Wioletta Wojewodzka

Tel. +32 (0)2 282 2289

Telefon komórkowy: +32 (0)473 843 986

wioletta.wojewodzka@cor.europa.eu