COP17 maidir leis an mBóthar i dtreo na Bithéagsúlachta agus COP31 maidir leis an aeráid: Tathantaíonn na cathracha agus na réigiúin ar Uachtaránacht na hÉireann ar an Aontas Eorpach aitheantas a thabhairt dá n-iarrachtaí

Léirigh tonnta teasa, falscaithe agus teagmhais adhaimsire eile ar fud na hEorpa an samhradh seo caite an phráinn a bhaineann le dul i ngleic leis an athrú aeráide agus athléimneacht a neartú ar gach leibhéal rialtais. Mar sin, in oirchill chomhdhálacha idirnáisiúnta an fhómhair seo – COP17 maidir leis an mbithéagsúlacht agus COP31 maidir leis an aeráid – tá ceannairí áitiúla agus réigiúnacha ag tathant ar Uachtaránacht na hÉireann ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh a áirithiú go léireofar go cuí rannchuidiú na gcathracha agus na réigiún in iarrachtaí idirnáisiúnta aeráide agus bithéagsúlachta an Aontais.

Óstálfaidh an Tuirc COP31 UNFCCC in Antalya ón 9 go dtí an 20 Samhain. Ar phríomhchuspóirí thoscaireacht ardleibhéil CnaR faoi stiúir an Uachtaráin Kata Tüttő tá sásraí il-leibhéil a chomhtháthú sna próisis idirnáisiúnta, rochtain na n-údarás áitiúil agus réigiúnach ar mhaoiniú don aeráid a fheabhsú agus a shimpliú, dlús a chur le cur chun feidhme gealltanas fuinnimh agus borradh a chur faoi acmhainní le haghaidh oiriúnú ar gach leibhéal rialtais. Agus é ag obair i ndlúthchomhar le comhpháirtithe eile i dtoscaireacht an Aontais agus ar an leibhéal domhanda, chuir CnaR leis an bpáipéar seasaimh comhpháirteach ó rialtais áitiúla agus réigiúnacha an domhain, páipéar a cuireadh i láthair go hoifigiúil lena fhormhuiniú an tseachtain seo.

Ag COP17 an Choinbhinsiúin maidir leis an mBithéagsúlacht, a bheidh ar siúl in Eireaván ón 19 go dtí an 30 Deireadh Fómhair, déanfaidh cathaoirleach ENVE, Kostas Bakoyannis (EL/PPE) agus Roby Biwer (LU/PSE), comhairleoir bardasach Bettemburg, ionadaíocht thar ceann CnaR. Is é is príomhchuspóir dóibh cur chun feidhme iomlán an Phlean Gníomhaíochta do rialtais áitiúla, rannpháirtíocht chórasach na n-údarás áitiúil agus réigiúnach i straitéisí náisiúnta bithéagsúlachta, agus rochtain níos fearr ar mhaoiniú a chosaint.

I ndíospóireacht le hionadaí ó Uachtaránacht na hÉireann ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, chuir comhaltaí ENVE i bhfios go láidir gur cheart aitheantas sainráite a thabhairt sna conclúidí deiridh ón gComhairle maidir le COP17 agus COP31, lena gcuirtear bonn faoi shainordú caibidlíochta an Aontais, do ról na gcathracha agus na réigiún maidir le spriocanna domhanda aeráide agus comhshaoil a bhaint amach ar an láthair. Le linn chruinniú ENVE an 29 Meán Fómhair, bhí malartú tuairimí ag na comhaltaí freisin le Veronika Hunt Safrankova, Ceann Oifig UNEP sa Bhruiséil, agus leag siad béim ar na naisc idir an t-athrú aeráide, cailliúint na bithéagsúlachta agus athléimneacht uisce.

Seo mar a labhair cathaoirleach ENVE, Kostas Bakoyannis, Comhalta de Chomhairle Cathrach na hAithne: ‘Ní féidir dul i ngleic le COP31 agus COP17 i sadhlanna. Treisíonn an t-athrú aeráide, cailliúint na bithéagsúlachta agus an strus maidir le huisce a chéile. Tá gá le comhleanúnachas níos láidre idir próisis aeráide agus bhithéagsúlachta na Náisiún Aontaithe, agus na cathracha agus na réigiúin ina bpríomhghníomhaithe sa dá cheann acu.’

Fuinneamh glan inacmhainne do shaoránaigh an Aontais

Agus an ghéarchéim fuinnimh ar siúl faoi láthair, ghlac Coimisiún ENVE dhá dhréacht-tuairim maidir le Pacáiste Fuinnimh na Saoránach agus an straitéis maidir le hImoibreoirí Modúlacha Beaga a mhol an Coimisiún Eorpach.

Seo mar a labhair Yonnec Polet (BE/PSE), Comhalta de Chomhairle Bhardasach Berchem-Sainte-Agathe agus rapóirtéir na tuairime ó CnaR Pacáiste Fuinnimh na Saoránach: ‘Is cúis mhór imní do mhuintir uile na hEorpa an inacmhainneacht fuinnimh. Tá na billí ró-ard! Iarraimid cosaintí níos láidre do gach Eorpach agus go háirithe do na daoine is leochailí ionas gur féidir le gach duine leas a bhaint as soláthar fuinnimh inacmhainne seasta agus cosaint neartaithe a bheith acu mar thomhaltóirí agus mar shaoránaigh ag an am céanna. Ní mór dlús a chur le húsáid fuinnimh in-athnuaite dúchasach san Eoraip. Is é sin an chnámh droma chun comhtháthú sóisialta agus neamhspleáchas straitéiseach an Aontais a áirithiú. Tá ról lárnach ag na cathracha agus na réigiúin maidir le cur i bhfeidhm éifeachtúil tionscadal fuinnimh in-athnuaite a áirithiú, feidhmiú na bpobal fuinnimh a éascú, agus ar deireadh a áirithiú go bhfuil an Eoraip ar an mbóthar ceart chun a sprioc maidir le neodracht carbóin a bhaint amach faoi 2050.’

Seo mar a labhair Ans Mol (NL/ECR), Aire Réigiúnach Chúige Gelderland agus rapóirtéir na tuairime ó CnaR Straitéis na nImoibreoirí Modúlacha Beaga: ‘Ní réiteach tapa iad imoibreoirí modúlacha malla ar dhúshláin fuinnimh an lae inniu, agus ní ligeann an tuairim seo a mhalairt. Ach is é sin go díreach an fáth nach mór don Eoraip gníomhú anois. Leis na cinntí a dhéanfar sna deich mbliana seo, múnlófar ár gcóras fuinnimh go ceann na mblianta fada amach romhainn. Má fhanaimid go dtí go mbeidh an gá níos práinní fós, tá an baol ann go dtitfidh muid ar gcúl. Dá bhrí sin, ba cheart don Eoraip oibriú le chéile ar rabharta tosaigh tionscadal atá dírithe ar fhoghlaim chomhroinnte, ar chaighdeánú agus ar shlabhra soláthair láidir Eorpach. I ndeireadh na dála, déanfar rath na dtionscadal sin a chinneadh go háitiúil, dá bhrí sin tá réigiúin ag teastáil uainn ón gcéad lá ar aghaidh.’

Tá sé beartaithe an dá thuairim a ghlacadh go críochnaitheach ag seisiún iomlánach CnaR i mí na Nollag.

Dul i ngleic leis an mbréagaisnéis aeráide

I staidéar nua a choimisiúnaigh ENVE agus a cuireadh faoi bhráid na gcomhaltaí, tugtar rabhadh go bhfuil an bhréagaisnéis ag baint an bhoinn den mhuinín as beartais aeráide agus chomhshaoil an Aontais, in ainneoin go n-aithníonn saoránaigh na hEorpa go láidir gur gá dul i ngleic leis an athrú aeráide, le cailliúint na bithéagsúlachta agus leis an truailliú. Chuir údair an staidéir in iúl gurb iad na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, ós iad is gaire do na saoránaigh agus do réaltachtaí críochacha, is fearr atá in ann rannpháirtíocht an phobail a mhéadú agus rannchuidiú le hinsint dhearfach a fhorbairt maidir leis an aistriú glas.

· Bréagaisnéis agus rannpháirtíocht an phobail san aistriú glas: achoimre agus staidéar iomlán

Tionólfar an chéad chruinniú eile de Choimisiún ENVE an 8 Nollaig sa Bhruiséil.