Ba cheart don Aontas a bheith níos glóraí maidir le truailliú torainn, a deir ceannairí áitiúla agus réigiúnacha

Tá na réigiúin agus na cathracha ag tathant ar an gCoimisiún Eorpach caitheamh le truailliú torainn mar phríomh-shaincheist sláinte poiblí agus comhshaoil a bhfuil tionchar diúltach aici freisin ar tháirgiúlacht agus ar iomaíochas an Aontais.

I dtuairim a glacadh an 7 Bealtaine, áitíonn Coiste Eorpach na Réigiún (CnaR) gur cheart don Choimisiún breithniú a dhéanamh ar athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir maidir le Torann Comhshaoil, ar cheanglais uaillmhianacha a thabhairt isteach maidir le torann a laghdú ar leibhéal an Aontais agus ar na tairseacha tuairiscithe maidir le nochtadh do thorann a ailíniú leo siúd a mhol an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS).

Is é is aidhm do na tograí sprioc a leagtar amach i bPlean Gníomhaíochta an Aontais um Uisce, Aer agus Ithir Saor ó Thruailliú a bhaint amach, is é sin laghdú 30 % a dhéanamh faoi 2030 ar líon na ndaoine a gcuireann torann iompair isteach orthu ar bhonn ainsealach.

Is oth leis an tuairim maidir le beartais fhónta EU, a dhréachtaigh Marieke Schouten (NL/Greens+Progressives), Alderman ó Bhardas Nieuwegein, gur beag dul chun cinn atá déanta maidir le torann a laghdú inár dtimpeallacht bheo mar gheall ar mhapáil torainn agus pleanáil gníomhaíochta atá ann cheana faoin Treoir maidir le Torann Comhshaoil. Thairis sin, bíonn tionchar díréireach ag neamhchosaint ar thorann ar phobail uirbeacha agus is minic a bhíonn pobail atá faoi mhíbhuntáiste sóisialta agus eacnamaíoch agus pobail leochaileacha i gceist léi.

Cuireann suaitheadh codlata oíche agus torann ainsealach le torthaí tromchúiseacha diúltacha sláinte, lena n-áirítear básanna anabaí agus cailliúint blianta maireachtála sláintiúla, rud a fhágann gur saincheist thromchúiseach shóisialta, eacnamaíoch agus sláinte é truailliú torainn.

Chuir na cathracha agus na réigiúin i bhfios go láidir go molann an Eagraíocht Dhomhanda Sláinte (EDS) teorainneacha nochta torainn atá i bhfad níos déine ná na teorainneacha atá i bhfeidhm san Aontas faoi láthair. Ba chúis aiféala do CnaR nach raibh spriocanna soiléire infhorfheidhmithe ag an Aontas agus thug sé dá aire an chabhair theoranta a fhaigheann na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha ar leibhéal an Aontais chun bearta cosanta torainn níos láidre a chur chun feidhme.

Tá na réigiúin agus na cathracha ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach clár oibre straitéiseach Eorpach fadtéarmach a fhorbairt, ina mbeidh spriocanna eatramhacha réalaíocha ailínithe le cuspóirí an Truaillithe Nialasaigh, treoir shoiléir do na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha, agus cistiú tiomnaithe chun torann a laghdú.

Ba cheart forálacha a áireamh san athbhreithniú ar an Treoir maidir le Torann Comhshaoil freisin chun a áirithiú go ndéanfar faireachán córasach ar thionchair bhithéagsúlachta a eascraíonn as truailliú torainn agus go laghdófar na tionchair sin go córasach, agus aird ar leith á tabhairt ar limistéir atá íogair ó thaobh na héiceolaíochta de. Faoi láthair, tá tionchar ag torann díobhálach iompair ar 29 % de limistéir Natura 2000, rud a chuireann isteach ar iompar fiadhúlra, ar atáirgeadh agus ar fheidhmeanna éiceachórais.

Cé go bhfuil ról ríthábhachtach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir le haghaidh a thabhairt ar thruailliú torainn, i bhfianaise na bhfreagrachtaí atá orthu maidir le pleanáil spásúil, tithíocht, iompar agus bainistiú spásanna poiblí, tá sé den tuairim gur gá dul i ngleic le truailliú torainn ar gach leibhéal rialtais. I measc na moltaí don Aontas agus dá Bhallstáit tá líon na n-eitiltí oíche a laghdú, an rialachán maidir le boinn níos ciúine a threisiú, comhordú a dhéanamh ar fhorbairt ceamaraí agus braiteoirí torainn, agus cosc a chur ar mhodhnuithe a fheabhsaíonn torann d’aon ghnó d’fheithiclí.

Luaigh:

Rapóirtéir Marieke Schouten (NL/Na Glasaigh agus na Forásaigh), Alderman Bhardas Nieuwegein: “Tá truailliú torainn fós ar cheann de na teipeanna sláinte poiblí agus comhshaoil is mó a ndéantar faillí orthu san Eoraip. Déanann sé dochar do shaoránaigh, déanann sé éagothromaíochtaí sóisialta a dhoimhniú agus déanann sé dochar don dúlra, agus tá stop curtha leis an dul chun cinn. Ní mór don Aontas dlús a chur leis an méid seo a leanas: an Treoir maidir le Torann Timpeallachta a athbhreithniú, spriocanna soiléire ar fud ‑ an Aontais a leagan síos agus tairseacha a ailíniú le treoir EDS. Tá na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha réidh, ach tá rialacha soiléire, tacaíocht pholaitiúil agus cistiú tiomnaithe de dhíth orthu.”

Cúlra

• Grianghraif agus físeáin ón seisiún iomlánach.

• Lean cuntas na seirbhíse Preasa ar X.

Teagmháil:

Lauri Ouvinen
Teil. +32 473536887
lauri.ouvinen@cor.europa.eu