Pléann na réigiúin agus na cathracha conas aistriú glas cothrom a bhaint amach le linn na géarchéime geopholaitiúla atá ann faoi láthair

Ba é ról ríthábhachtach an chomhair réigiúnaigh, na nuálaíochta agus na hinfheistíochta straitéisí chun aistriú cothrom agus éifeachtach i dtreo na haeráidneodrachta a áirithiú an príomhábhar ar chlár oibre chruinniú an Choimisiúin um an gComhshaol, Athrú Aeráide agus Fuinneamh (ENVE)an 5 Márta. Pléadh freisin staid an aontais fuinnimh, cur chun feidhme na haeráide i bhfianaise COP30 agus dearadh creidmheasanna dúlra le linn an chruinnithe.  

Sa díospóireacht maidir le peirspictíochtaí an aistrithe ghlais i dtéarma institiúideach nua an Aontais, d’athdhearbhaigh comhaltaí ENVE a dhiongbháilte atá an tAontas a bheith ar thús cadhnaíochta ar fud an domhain maidir le saincheisteanna aeráide agus comhshaoil. I measc na hiomaíochta domhanda atá ag dul i méid agus na ndúshlán geopholaitiúil atá ag dul i méid, leag ceannairí réigiúnacha agus áitiúla béim ar an ngá atá le claochlú socheacnamaíoch mór chun gníomhú ar son na haeráide a áirithiú, agus tá an Comhaontú Glas don Eoraip fós lárnach don iomaíochas agus don tslándáil. Cuireadh béim sa díospóireacht, a tionóladh le hionadaí ón gCoimisiún Eorpach, ar an ngá atá le rannpháirtíocht réigiúnach mhéadaithe i múnlú straitéis aeráide an Aontais. Tá ceannaireacht láidir léirithe ag réigiúin agus cathracha ar fud na hEorpa san aistriú glas agus is iad is fearr atá in ann réitigh inbhuanaithe a chur in oiriúint do réaltachtaí áitiúla. Chuir comhaltaí ENVE i dtábhacht go bhfuil gá le dlúthchomhar idir institiúidí an Aontais agus na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha chun beartais chothroma agus chuimsitheacha a áirithiú. 

Chuir siad chun suntais freisin go bhfuil ullmhacht theicneolaíoch fós ag forbairt in earnálacha éagsúla, rud a éilíonn infheistíochtaí suntasacha poiblí agus príobháideacha. Sa chomhthéacs sin, ba cheart don Aontas réitigh nuálacha nua a chothú agus foinsí nua a shlógadh chun tionscail ghlana a chur chun feidhme ar an leibhéal áitiúil. I bhfianaise an naisc dhírigh idir cailliúint na bithéagsúlachta, an t-athrú aeráide agus an tsláinte phoiblí, ba cheart tús áite a thabhairt i gcónaí d’fheasacht an phobail a mhúscailt maidir leis na saincheisteanna sin, d’áitigh comhaltaí ENVE. 

D’iarr siad freisin go mbeadh treochláir shainithe ann maidir le haeráidneodracht, agus chuir siad i bhfios go láidir go bhfuil gá le torthaí soiléire nithiúla chun muinín agus rannpháirtíocht an phobail a chothú. Ní mór do shaoránaigh dul chun cinn ceart a fheiceáil chun leanúint de bheith tiomanta don aistriú glas, rud a éilíonn dlúthchumarsáid a choinneáil le pobail áitiúla. 

Ar deireadh, chuir comhaltaí ENVE i dtábhacht nach mór don Aontas seasamh lena thiomantas don inbhuanaitheacht trína áirithiú go mbeidh cuspóirí eacnamaíocha agus comhshaoil fite fuaite ina chéile. Beidh sé ríthábhachtach glacadh leis an nuálaíocht, an comhar réigiúnach a neartú, agus spriocanna uaillmhianacha a leagan síos chun todhchaí níos glaise agus níos athléimní a chinntiú dá saoránaigh uile. 

Luaigh:  

Konstantinos Bakoyannis (EL/PPE), Cathaoirleach choimisiún ENVE agus Comhairleoir Bardasach na hAithne: “Cuirimid tús lenár sainordú nua do Choiste na Réigiún le dúshlán dúbailte: cur chun feidhme rathúil chuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a áirithiú agus, ag an am céanna, bealaí nua a aimsiú chun go mbeidh beartais chomhshaoil, aeráide agus fuinnimh ina spreagadh d’Eoraip níos sláine agus níos iomaíche do na daoine, rud a dhéanfar leis na daoine, agus ní ina gcoinne. Tá aistriú glas éifeachtach a mbeidh tionchar dearfach socheacnamaíoch aige ar ár bpobail ag brath ar acmhainní airgeadais leordhóthanacha: is eol dúinn féin, ceannairí áitiúla agus réigiúnacha, na riachtanais nithiúla a bhaineann le hacmhainní leordhóthanacha dár saoránaigh agus dár riaracháin. Coinneoimid súil ghéar ar na tograí le haghaidh an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil nua chun a chinntiú go léireofar go leordhóthanach i mbuiséad fadtéarmach nua an Aontais riachtanais uile na n-údarás áitiúil agus réigiúnach chun ár gcríocha a dhéanamh níos tarraingtí chun cónaí iontu, ár gcuideachtaí teaghlaigh a reáchtáil níos iomaíche agus ár bpláinéad a dhéanamh níos sláintiúla dár leanaí agus dár ngarleanaí.’ 

Le linn an chruinnithe freisin: 

Rinne comhaltaí Choimisiún ENVE tuilleadh díospóireachta ar Chomhshocrú na nAigéan agus bhí an chéad mhalartú tuairimí acu maidir leis na tuairimí seo a leanas:  

• ‘Staidan Aontais Fuinnimh: ag ullmhú do chur chun feidhme rianúil an aistrithe fuinnimh i gcomhréir le spriocanna ‘Oiriúnach do 55’,leis an rapóirtéir Joško Klisović (HR/PSE), Comhalta de Thionól Chathair Shágraib 

• “Gníomhúar son na haeráide a chur chun feidhme i bhfianaise rannchuidiú an Aontais le COP30 UNFCCC”,leis an rapóirtéir Nadia Pellefigue (FR/PSE), Leas-Uachtarán Réigiún Occitanie 

• ‘Creidmheasannadúlra a dhearadh: Creat chun an bhithéagsúlacht agus seirbhísí éiceachórais a chur chun cinn”,leis an rapóirtéir Rastislav Trnka (SK/PPE), Cathaoirleach Réigiún féinrialaithe Košice 

Le linn an chruinnithe, bhí Hanna Zdanowska (PL/PPE), Méara Chathair Łódź, ina rapóirtéir réamhcheaptha ar an tuairim ‘Plean Gníomhaíochta d’Fhuinneamh Inacmhainne’.