Tá níos mó ná Erasmus+ de dhíth ar an spórt: Tá maoiniú á iarraidh ag Coiste na Réigiún agus ag na Coistí Oilimpeacha ar fud an Aontais

D’áitigh Coiste Eorpach na Réigiún (CnaR) agus Coistí Oilimpeacha na hEorpa (EOC) ar chomhreachtóirí an Aontais an spórt a leabú ar fud ionstraimí cistiúcháin uile an Chreata Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) 2028–2034 agus a áirithiú go mbeidh rochtain dhíreach shimplithe ag eagraíochtaí spóirt ar chistí an Aontais.

Is infheistíocht straitéiseach é an spórt ar mhaithe le hEoraip níos láidre agus níos athléimní, dar leo. Gineann gach €1 a infheistítear sa spórt thart ar €5 i dtairbhí socheacnamaíocha, agus cuireann an earnáil 2.12% de OTI an AE ar fáil. Ag an am céanna, meastar go gcuireann neamhghníomhaíocht choirp ualach bliantúil €80 billiún ar chórais cúraim sláinte na hEorpa, rud a leagann béim ar an gcostas a bhaineann le ganninfheistíocht a dhéanamh i ngníomhaíocht choirp. 

Le linn imeacht a reáchtáladh in CnaR an 4 Meitheamh dar teideal ‘The enabling role of sport to achieve EU objectives and future support through the MFF 2028–2034’ [Ról cumasúcháin an spóirt chun cuspóirí an Aontais a bhaint amach agus tacaíocht a thabhairt amach anseo trí CAI 2028–2034], d’iarr CnaR agus EOC go ndéanfaí an spórt a phríomhshruthú ar fud iliomad réimsí beartais de chuid an Aontais faoi chur chuige ‘spórt i ngach beartas’. Cé gurb í an tacaíocht tríd an gclár Erasmus+ a bheidh ann amach anseo an bealach is soiléire agus is inrochtana d’eagraíochtaí spóirt chun rannchuidiú le tosaíochtaí beartais an Aontais, tá plé fós á dhéanamh ar a mhéid a aithneofar ról cumasúcháin an spóirt laistigh den CAI níos leithne — go háirithe sna Pleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnacha (NRPPanna), i gCiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus i gCiste Sóisialta na hEorpa (CSE+). D’iarr na rannpháirtithe go mbeadh soiléireacht agus uaillmhian ann ina leith sin.

Ina theannta sin, d’iarr siad go ráthófaí rochtain dhíreach shimplithe ar chistiú ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus áitiúil, agus go n-aithneofaí go sainráite, laistigh d’ailtireacht CAI 2028-2034, rannchuidiú na n-eagraíochtaí spóirt leis an tsláinte, leis an gcuimsiú sóisialta, le rannpháirtíocht na hóige agus leis an bhforbairt réigiúnach.

I measc na gcainteoirí, leag comhaltaí CnaR Sari Rautio (FI/PPE) agus Roberto Pella (IT/PPE) — faoi seach, rapóirtéirí ar CAI agus ar spórt agus Erasmus+ — béim ar a thábhachtaí atá an spórt mar mheán don chomhar, don fhás agus don chomhtháthú sóisialta. Leag an Feisire Bogdan Zdrojewski (PL/PPE) béim ar Erasmus+ mar phríomhspreagadh don chuimsiú agus leag sí béim ar an ngá atá lena sciar a chosaint agus a mhéadú laistigh den chéad CAI eile. Tharraing an Feisire Sabrina Repp (DE/PSE) aird ar an spórt mar bhunús chun cuspóirí an bheartais chomhtháthaithe a bhaint amach, chun pobal a thógáil, agus chun rannpháirtíocht agus muinín a chothú.

Leag comhalta de Choiste Feidhmiúcháin EOC (ExCom) Annamarie Phelps béim ar chumhacht uathúil an spóirt mar mheán chun cabhrú leis na tosaíochtaí is práinní atá ag an Aontas a bhaint amach agus chun na hiompraíochtaí is mian leis an Aontas a spreagadh a mhúnlú, agus leag comhalta eile de EOC ExCom José Manuel Araújo béim ar thiomantas EOC oibriú le CnaR, le Parlaimint na hEorpa agus leis an gCoimisiún Eorpach chun a áirithiú go n-aithneofar an spórt mar infheistíocht straitéiseach i dtodhchaí na hEorpa.

Cuireadh tús leis an gcomhdháil le samplaí de thionscadail a léiríonn tionchar nithiúil na dtionscnamh spóirt arna gcistiú ag an Aontas ar an leibhéal áitiúil agus réigiúnach. Léirigh ionadaithe ón Danmhairg agus ón tSlóivéin an chaoi ar tharraing Coistí Náisiúnta Oilimpeacha (NOCanna) ar chistí Spóirt Erasmus+, CFRE agus CSE+ chun tacú le forbairt réigiúnach agus tarraingteacht, chomh maith leis an tsláinte phoiblí, agus deiseanna á gcur ar fáil ag an am céanna do dhaoine óga agus do bhealaí chun na fostaíochta. Leag Tiago Carvalho, comhalta ar an iomlán de Choiste Para-Oilimpeach na hEorpa, béim ar an gcaoi ar bhain tionscnaimh phara-spóirt ar fud na hEorpa torthaí cuimsithe amach a théann i bhfad níos faide ná earnáil an spóirt féin.

Leis an bplé, féachadh leis an gcaoi a n-aithnítear an spórt agus a dtacaítear leis laistigh den Aontas Eorpach sna deich mbliana amach romhainn a mhúnlú, agus béim á leagan ar an ngá atá le rannchuidiú NOCanna, cónaidhmeanna spóirt agus eagraíochtaí spóirt an phobail le cathracha agus réigiúin a léiriú ar bhealach níos fearr i gcreataí cistiúcháin an Aontais agus le geallsealbhóirí spóirt eagraithe a aithint mar phríomh-chomhpháirtithe chun tairbhí marthanacha a chur ar fáil do phobail áitiúla ar fud na hEorpa.

Sleachta

Sari Rautio (FI/PPE), rapóirtéir CnaR maidir le CAI agus comhalta de Chomhairle Cathrach Hämeenlinna: “Tá dhá ghné thábhachtacha ag baint leis an spórt. Ar ndóigh, tá a luach intreach féin aige, ach is uirlis chumhachtach é an spórt freisin — uirlis don chomhar, don chomhchruthú, don fhoghlaim le chéile, agus chun muinín a chothú. Agus is iad seo go díreach na rudaí a theastaíonn uainn sna hamanna a bhfuilimid ag maireachtáil tríd an lá atá inniu ann."

Roberto Pella (IT/PPE), rapóirtéir CnaR maidir le Spórt agus Erasmus+ agus méara Valdengo: “Ní clár soghluaisteachta, oideachais agus spóirt amháin é Erasmus+; is bunchloch dár bhféiniúlacht chomhroinnte í, agus ní mór dúinn ár ndícheall a dhéanamh i gcónaí í a neartú. Tá gá le comhpháirtíochtaí níos láidre, mar aon le cláir fothaithe acmhainneachta teicniúla sna limistéir is leochailí, chun a chur ar chumas na bpobal uile — lena n-áirítear iad siúd sna limistéir is forimeallaí agus is inmheánaí — tairbhe iomlán a bhaint as ról an spóirt maidir leis an gcuimsiú agus an comhtháthú sóisialta a chur chun cinn. I ndáil leis an méid sin, ba cheart gné spóirt na gclár Eorpach uile a neartú, i gcomhréir le cur chuige ‘spórt i ngach beartas’, agus aitheantas á thabhairt don luach oideachais agus sóisialta a bhaineann leis an spórt gach lá ar an leibhéal réigiúnach, ar an leibhéal cúigeach agus ar an leibhéal bardasach.’

FPE Sabrina Repp (DE/PSE), scáth-rapóirtéir Pharlaimint na hEorpa maidir le NRPPanna: “Cruthaítear pobal, rannpháirtíocht agus muinín leis an spórt, go háirithe i gceantair thuaithe inar minic a bhíonn níos lú deiseanna ag daoine óga. Is é sin go díreach an fáth a ndéanfadh ciorruithe amach anseo ar an mbeartas comhtháthaithe an oiread sin dochair. Má lagaítear maoiniú an Aontais do thionscadail shóisialta, don bhonneagar áitiúil agus don fhorbairt tuaithe, caillfidh go leor clubanna, bardas agus tionscnamh óige an tacaíocht a theastaíonn uathu. Níor cheart don Eoraip airgead a shábháil ar chostas na n-áiteanna a choinníonn ár bpobail le chéile. Tá beartas comhtháthaithe láidir, CSE+ láidir, agus infheistíocht iontaofa i réigiúin, i ndaoine óga agus sa tsochaí shibhialta de dhíth orainn.”

Annamarie Phelps, comhalta de Choiste Feidhmiúcháin EOC: “Is uirlis chumhachtach chostéifeachtach é an spórt chun tosaíochtaí Eorpacha a bhaint amach. Cuireann Coistí Náisiúnta Oilimpeacha, Cónaidhmeanna, clubanna agus saorálaithe leis an gcuimsiú, leis an tsláinte, leis an oideachas, leis an inbhuanaitheacht agus le hathléimneacht an phobail, agus cruthaíonn imeachtaí spóirt na hEorpa leagáidí marthanacha sóisialta agus eacnamaíocha do chathracha agus do réigiúin. Ní mór an rannchuidiú sin a aithint sa chéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil eile tríd an spórt a chomhtháthú go sainráite sna hionstraimí cistiúcháin ábhartha agus trína chur ar chumas eagraíochtaí spóirt a ról iomlán a imirt mar spreagadh don tionchar sóisialta, don fhorbairt réigiúnach agus d’athléimneacht an phobail ar fud na hEorpa.”

José Manuel Araujo, comhalta de Choiste Cultúir agus Oideachais EOC: “Léiríodh i bplé an lae inniu go bhfuil an spórt ag cuidiú cheana féin leis na cuspóirí is tábhachtaí atá aige a bhaint amach, ó chuimsiú sóisialta agus cur chun cinn na sláinte go hathléimneacht an phobail agus forbairt réigiúnach. Is é an dúshlán atá ann anois go n-aithnítear luach sóisialta an spóirt laistigh den chéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil eile. Níor cheart breathnú ar eagraíochtaí spóirt mar thairbhithe de chistiú ón Aontas amháin; is comhpháirtithe iontaofa iad atá in ann tionchar nithiúil a imirt ar shaoránaigh agus ar phobail trí thosaíochtaí sóisialta Eorpacha a aistriú.” 

An tOllamh Maja Zalaznik, Cathaoirleach an Choimisiúin Idirnáisiúnta, Coiste Oilimpeach Náisiúnta na Slóivéine agus comhalta den & Comhalta de Choimisiún AE EOC: "Déanann eagraíochtaí spóirt beart de réir a mbriathair i gcás nach féidir le rialtais amháin é sin a dhéanamh. Léirigh na tionscadail a cuireadh i láthair inniu conas is féidir le heagraíochtaí spóirt dul i bhfeidhm ar dhaoine agus ar phobail a mbíonn sé deacair ar institiúidí poiblí teagmháil a dhéanamh leo uaireanta. Nuair a oibríonn eagraíochtaí spóirt agus údaráis áitiúla as lámh a chéile, is féidir leo tairbhí nithiúla a chruthú do shaoránaigh, do chathracha agus do réigiúin, ar réimse na himeartha agus lasmuigh de. Ós rud é go mbaineann tairbhí sochaíocha iomadúla leis an spórt, ba cheart tacú leis ar fud an iliomad ionstraimí cistiúcháin sa CAI."

Cúlra

• Thíolaic an Coimisiún Eorpach a thogra le haghaidh CAI 2028–2034 an 16 Iúil 2025.

• Le timthriall reatha Erasmus+ 2021–2027, leithdháileadh €470 milliún ar ghníomhaíochtaí spóirt agus tugadh tacaíocht do bhreis agus 16 mhilliún duine ar fud an oideachais, na hóige agus an spóirt ó bunaíodh é.

Teagmháil

Víctor Moreno Morales de Setién
Teil: +32 475 999 662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu