Cruthaíonn Coiste Eorpach na Réigiún agus cantúin na hEilvéise comhpháirtíocht um chomhar struchtúrtha

Shínigh Coiste Eorpach na Réigiún (CnaR) agus Comhdháil Rialtais Chantonacha na hEilvéise (CCG) Meabhrán Tuisceana an 2 Iúil 2026, le linn sheisiún iomlánach CnaR. 

Bunaítear leis an Meabhrán Tuisceana ardán struchtúrtha le haghaidh idirphlé polaitiúil ardleibhéil idir réigiúin agus cathracha an Aontais Eorpaigh agus cantúin na hEilvéise. Cuireann an comhaontú leis an tuairim ó CnaR maidir leis an ngné chríochach den chaidreamh idir an tAontas agus an Eilvéis a neartú, tuairim a dhréachtaigh an rapóirtéir Matteo Luigi Bianchi (IT/ECR).

Tá an MT bunaithe ar luachanna comhroinnte: an daonlathas, an smacht reachta, an feidearálachas, an dílárú agus an choimhdeacht. Ón áit sin, leagtar amach ann an cuspóir creat comhchoiteann a thógáil chun forbairtí polaitiúla agus reachtacha san Aontas agus san Eilvéis a phlé go luath, lena n-áirítear cláir, straitéisí agus beartais leasa choitinn an Aontais agus a dtionchar réigiúnach agus áitiúil. Tá sé d’aidhm ag an dá thaobh freisin tuairimí a roinnt maidir le gnóthaí an Aontais agus gnóthaí na hEilvéise ó thaobh na réigiún, na gcathracha agus na gcantún de, agus dea-chleachtais a mhalartú.

Réimsí comhair

Leagtar amach sa chomhaontú na réimsí ina n-oibreoidh an dá thaobh le chéile. Áirítear orthu sin rialachas il-leibhéil, saorghluaiseacht daoine agus an margadh saothair trasteorann, forbairt réigiúnach, go háirithe i limistéir teorann, mar aon le hiompar agus soghluaisteacht, nuálaíocht agus taighde, agus sábháilteacht agus sláinte bia. Cumhdaítear leo freisin an chosaint shibhialta chomh maith leis an gcomhshaol, an bhithéagsúlacht, oiriúnú don athrú aeráide agus maolú ar an athrú aeráide, agus fuinneamh.

Is é croílár an Mheabhráin Tuisceana cruinniú bliantúil a thionólfar de rogha air sin san Aontas agus san Eilvéis. Eiseoidh na comhpháirtithe moltaí agus ráitis chomhpháirteacha freisin, lorgóidh siad deiseanna chun gníomhú le chéile i bhfóraim iltaobhacha, agus roinnfidh siad faisnéis, saineolas agus dea-chleachtas. Tabharfaidh an cruinniú bliantúil ceannaireacht pholaitiúil CnaR le chéile, in éineacht le hUachtarán CCG agus roinnt ionadaithe ó rialtas cantúin. 

Sleachta

Kata Tüttő (HU/PSE), Uachtarán CnaR agus Comhalta de Chomhairle Cathrach Bhúdaipeist: “Is céim thábhachtach é an Meabhrán Tuisceana seo chun an comhar idir réigiúin agus cathracha na hEorpa agus cantúin na hEilvéise a neartú. Trí oibriú níos dlúithe le chéile, is féidir linn aghaidh a thabhairt ar dhúshláin chomhroinnte ar bhealach níos fearr, go háirithe maidir le comhar trasteorann, aistrithe a bhainistiú agus forbairt chríochach chomhtháite, iomaíoch agus inbhuanaithe a chur chun cinn, agus ar an gcaoi sin deiseanna nua a chruthú dár saoránaigh.’

Markus Dieth, comhalta de rialtas cantúin Aargau agus Uachtarán CCG: “Ó thaobh na geografaíochta de, níl an Eoraip i bhfad ar shiúl ó chantúin na hEilvéise. Is minic nach dtosaíonn an Eoraip ach cúpla ciliméadar ar shiúl — uaireanta ar an taobh eile de dhroichead, stáisiún iarnróid, nó teorainn chomhroinnte. Leis an meabhrán tuisceana atá á shíniú againn inniu, tá sé d’aidhm againn freisin ár naisc pholaitiúla a neartú tríd an idirphlé. Tá creat polaitiúil pragmatach á bhunú againn le haghaidh teagmhálacha rialta, malartuithe téamacha, agus comhthuiscint níos fearr.’

Matteo Luigi Bianchi (IT/ECR), Comhalta d’Fheidhmeannas Áitiúil Morazzone agus rapóirtéir ar an tuairim ‘An ghné chríochach den chaidreamh idir AE agus an Eilvéis a fheabhsú’: ‘Mar rapóirtéir, chonaic mé cé chomh láidir agus atá an tiomantas ar an dá thaobh an ghné chríochach den chaidreamh idir AE agus an Eilvéis a dhoimhniú. Is toradh nithiúil é an Meabhrán seo ar an uaillmhian chomhroinnte sin. Tríd an gcomhar idir réigiúin, cathracha agus cantúin na hEilvéise a neartú, tá creat struchtúrtha á chruthú againn chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin choiteanna trasteorann agus chun tairbhí nithiúla a chur ar fáil do shaoránaigh, do ghnólachtaí agus do phobail áitiúla.’

Cúlra

• Físeán agus grianghraif de sheisiún iomlánach CnaR.
  

• Léiríonn an comhaontú na dlúthnaisc eacnamaíocha, shóisialta agus chultúrtha idir réigiúin na hEorpa agus cantúin na hEilvéise, a treisíodh cheana féin in go leor cásanna trí struchtúir chomhair amhail Arge-Alp, Straitéis an Aontais Eorpaigh do Réigiún na nAlp (EUSALP), Comhdháil Idirnáisiúnta Loch Constance, pobal oibre Regio Insubrica, struchtúir institiúideacha réigiún na Réine Uachtaraí trínáisiúnta agus grúpálacha Eorpacha éagsúla um chomhar críochach (EGTCanna).
  

• Is é Comhdháil na Rialtas Cantonal an t-ardán polaitiúil de 26 rialtas cantonal na hEilvéise. Comhordaíonn sé agus déanann sé ionadaíocht ar leasanna comhroinnte na gcantún, go háirithe i gcás ina ndéanann forbairtí sa bheartas feidearálach nó Eorpach difear d’inniúlachtaí cantúin.

• Tuairim ó CnaR An ghné chríochach den chaidreamh idir an tAontas agus an Eilvéis a fheabhsú, a glacadh i mí Dheireadh Fómhair 2025.

Teagmháil

Víctor Moreno Morales de Setién
Teil: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu