Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni u l-cantons Żvizzeri jsawru sħubija ta’ kooperazzjoni strutturata

Il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) u l-Konferenza tal-Gvernijiet Kantonali tal-Iżvizzera ffirmaw Memorandum ta’ Qbil (MtQ) fit-2 ta’ Lulju 2026, matul is-sessjoni plenarja tal-KtR. 

Il-MtQ jistabbilixxi pjattaforma strutturata għal djalogu politiku ta’ livell għoli bejn ir-reġjuni u l-bliet tal-Unjoni Ewropea u l-cantons tal-Iżvizzera. Il-ftehim jibni fuq l-Opinjoni tal-KtR dwar it-tisħiħ tad-dimensjoni territorjali tar-relazzjoni bejn l-UE u l-Iżvizzera, abbozzata mir-relatur Matteo Luigi Bianchi (IT/KRE).

Il-MtQ huwa bbażat fuq valuri kondiviżi: id-demokrazija, l-istat tad-dritt, il-federaliżmu, id-deċentralizzazzjoni u s-sussidjarjetà. Minn hemm, jistabbilixxi l-objettiv li jinbena qafas komuni għad-diskussjoni tal-iżviluppi politiċi u leġiżlattivi fl-UE u fl-Iżvizzera fi stadju bikri, inklużi l-programmi, l-istrateġiji u l-politiki tal-UE ta’ interess komuni u l-impatt reġjonali u lokali tagħhom. Iż-żewġ naħat għandhom ukoll l-għan li jaqsmu l-fehmiet dwar l-affarijiet tal-UE u tal-Iżvizzera mill-perspettiva tar-reġjuni, il-bliet u l-cantons, u li jiskambjaw l-aħjar prattiki.

Oqsma ta' kooperazzjoni

Il-ftehim jidentifika l-oqsma fejn iż-żewġ naħat se jaħdmu flimkien. Dawn ivarjaw minn governanza f’diversi livelli għall-moviment liberu tal-persuni u s-suq tax-xogħol transfruntier, l-iżvilupp reġjonali, b’mod partikolari fiż-żoni tal-fruntiera, flimkien mat-trasport u l-mobbiltà, l-innovazzjoni u r-riċerka, u s-sikurezza u s-saħħa tal-ikel. Dawn ikopru wkoll il-protezzjoni ċivili kif ukoll l-ambjent, il-bijodiversità, l-adattament u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, u l-enerġija.

Il-qofol tal-MtQ huwa laqgħa annwali li se ssir alternattivament fl-UE u fl-Iżvizzera. Is-sħab se joħorġu wkoll rakkomandazzjonijiet u dikjarazzjonijiet konġunti, ifittxu opportunitajiet biex jaġixxu flimkien f’fora multilaterali, u jikkondividu informazzjoni, għarfien espert u prattika tajba. Il-laqgħa annwali ser tlaqqa’ flimkien it-tmexxija politika tal-KtR, flimkien mal-President tas-CCG u għadd ta’ rappreżentanti mill-gvern kantonali. 

Kwotazzjonijiet

Kata Tüttő (HU/PSE), President tal-KtR u Membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Budapest: “Dan il-Memorandum ta’ Qbil huwa pass importanti fit-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni u l-bliet tal-Ewropa u l-cantons Żvizzeri. Billi naħdmu flimkien aktar mill-qrib, nistgħu nindirizzaw aħjar l-isfidi kondiviżi, b’mod partikolari fil-kooperazzjoni transfruntiera, il-ġestjoni tat-tranżizzjonijiet u l-promozzjoni ta’ żvilupp territorjali koeżiv, kompetittiv u sostenibbli, u b’hekk noħolqu opportunitajiet ġodda għaċ-ċittadini tagħna.”

Markus Dieth, membru tal-gvern kantonali ta' Aargau u President tas-CCG: “F’termini ġeografiċi, l-Ewropa mhijiex ’il bogħod għall-cantons Żvizzeri. L-Ewropa spiss tibda biss ftit kilometri ’l bogħod — xi drabi fuq in-naħa l-oħra ta’ pont, stazzjon ferrovjarju, jew fruntiera kondiviża. Bil-memorandum ta’ qbil li qed niffirmaw illum, għandna wkoll l-għan li nsaħħu r-rabtiet politiċi tagħna permezz tad-djalogu. Qed nistabbilixxu qafas politiku pragmatiku għal kuntatti regolari, skambji tematiċi, u fehim reċiproku aħjar.”

Matteo Luigi Bianchi (IT/KRE), Membru tal-Eżekuttiv Lokali ta’ Morazzone u relatur dwar l-Opinjoni “It-tisħiħ tad-dimensjoni territorjali tar-relazzjoni bejn l-UE u l-Iżvizzera”: “Bħala rapporteur, rajt kemm huwa b’saħħtu l-impenn fuq iż-żewġ naħat biex japprofondixxu d-dimensjoni territorjali tar-relazzjonijiet bejn l-UE u l-Iżvizzera. Dan il-Memorandum huwa eżitu konkret ta’ dik l-ambizzjoni kondiviża. Billi nsaħħu l-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni, il-bliet u l-cantons Żvizzeri Ewropej, qed noħolqu qafas strutturat biex nindirizzaw l-isfidi transfruntiera komuni u nwasslu benefiċċji tanġibbli għaċ-ċittadini, in-negozji u l-komunitajiet lokali.”

Sfond

• Filmat u ritratti tas-sessjoni plenarja tal-KtR.
  

• Il-ftehim jirrifletti r-rabtiet ekonomiċi, soċjali u kulturali mill-qrib bejn ir-reġjuni Ewropej u l-cantons Żvizzeri, li diġà ġew imsaħħa f’ħafna każijiet permezz ta’ strutturi ta’ kooperazzjoni bħal Arge-Alp, l-Istrateġija tal-UE għar-Reġjun tal-Alpi (EUSALP), il-Konferenza Internazzjonali dwar il-Kostanza tal-Lag, il-komunità ta’ ħidma Regio Insubrica, l-istrutturi istituzzjonali tar-reġjun trinazzjonali tar-Renu ta’ Fuq u diversi raggruppamenti Ewropej ta’ kooperazzjoni territorjali (REKT).
  

• Il-Konferenza tal-Gvernijiet Kantonali hija l-pjattaforma politika tas-26 gvern kantonali tal-Iżvizzera. Huwa jikkoordina u jirrappreżenta l-interessi kondiviżi tal-cantons, b’mod partikolari fejn il-kompetenzi kantonali huma affettwati mill-iżviluppi fil-politika federali jew Ewropea.

• Opinjoni tal-KtR dwar It-tisħiħ tad-dimensjoni territorjali tar-relazzjoni bejn l-UE u l-Iżvizzera, adottata f’Ottubru 2025.

Kuntatt

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu