Is-sigurtà interna tal-UE m’għandhiex titmexxa minn fuq għal isfel, ir-reġjuni jwissu

L-awtoritajiet lokali u reġjonali jridu jkunu involuti formalment fl-istrument futur tas-sigurtà interna tal-UE għall-2028–2034. Dan huwa l-messaġġ ewlieni tal-Opinjoni dwar L-appoġġ tal-Unjoni għas-sigurtà interna għall-perjodu mill-2028 sal-2034, adottata unanimament fis-sessjoni plenarja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni (KtR) fl-1 ta’ Lulju 2026. 

Il-Kumitat jilqa’ ż-żieda proposta fil-finanzjament tas-sigurtà tal-UE iżda jwissi li din tirriskja li terġa’ tiċċentralizza l-politika tas-sigurtà sakemm l-awtoritajiet li huma l-eqreb taċ-ċittadini ma jitpoġġewx fil-qalba tal-governanza tagħha.

Abbozzat minn Anne Rudisuhli (FR/Renew Europe) u li jiffoka fuq il-pjani għall-finanzjament tas-sigurtà interna taħt il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) li jmiss għall-2028–2034, l-Opinjoni tinnota li l-baġit akbar jikkonferma s-sigurtà interna bħala prijorità politika, iżda tenfasizza li r-riżultati se jiddependu fuq it-tfassil tal-istrument innifsu, li jrid ikun preventiv, ibbażat fil-komunità u ġenwinament territorjali. Huwa jfakkar ukoll li, skont ir-Regolament dwar il-Europol, l-awtoritajiet kompetenti jinkludu korpi reġjonali u sottonazzjonali tal-infurzar tal-liġi.

Reġjuni bħala atturi operazzjonali, mhux biss riċevituri

Il-KtR iwissi li r-Regolament ma jispeċifikax kif l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jieħdu sehem fil-pjani ta’ sħubija nazzjonali u reġjonali, bi ksur tal-prattika tal-Politika ta’ Koeżjoni u l-prinċipju tas-sħubija. Madankollu, dawn l-awtoritajiet huma atturi operazzjonali u dawk li jagħtu l-ewwel rispons fihom infushom: imexxu s-servizzi lokali tal-pulizija, tal-emerġenza u tal-protezzjoni ċivili, l-infrastruttura kritika u s-sigurtà tal-ispazji pubbliċi, u huma ċentrali għall-prevenzjoni, l-identifikazzjoni bikrija u r-rispons operazzjonali. Ir-rwol tagħhom ma jistax jitnaqqas għal dak ta’ sempliċi benefiċjarji tal-finanzjament tal-UE. Bħala l-livell ta’ gvern l-eqreb tal-komunitajiet, dawn iridu jiġu rikonoxxuti bis-sħiħ fil-qafas ta’ finanzjament.

Għalhekk, il-Kumitat jistieden lill-Kummissjoni tagħmel obbligatorju l-involviment tagħhom fl-ippjanar, il-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni tal-pjani ta’ sħubija, u tirrifjuta l-approvazzjoni ta’ kwalunkwe pjan nazzjonali li ma jkollux koordinazzjoni formali magħhom, f’konformità mal-prinċipji tas-sussidjarjetà, il-proporzjonalità u l-governanza f’diversi livelli. Sabiex tiġi evitata r-riċentralizzazzjoni de facto tal-finanzjament, huwa jħeġġeġ ukoll li sehem minimu garantit tal-allokazzjonijiet nazzjonali jiġi allokat għal dawn l-awtoritajiet.

L-opinjoni tindika wkoll li l-mekkaniżmi ta’ finanzjament kompetittiv jippenalizzaw awtoritajiet iżgħar jew b’inqas riżorsi, u tfittex aċċess ekwu permezz ta’ arranġamenti simplifikati, appoġġ tekniku u bini tal-kapaċità. Minflok allokazzjoni waħda tajba għal kulħadd, il-programmazzjoni għandha tkun ibbażata fuq valutazzjoni bbażata fuq il-post li tirrifletti l-ħtiġijiet territorjali differenzjati, minn reġjuni transfruntiera u r-reġjuni esterni u ultraperiferiċi tal-UE għal muniċipalitajiet iżgħar u rurali.

Sigurtà lil hinn mill-pulizija

Is-sigurtà interna, jenfasizza l-Kumitat, mhijiex biss kwistjoni ta’ infurzar tal-liġi, iżda hija bbażata wkoll fuq il-koeżjoni soċjali, id-diversità u l-fiduċja. Hawnhekk ukoll, l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma kruċjali għall-ġlieda kontra l-polarizzazzjoni u n-narrattivi estremisti. L-Opinjoni twissi li l-migrazzjoni taż-żgħażagħ, l-eżodu tal-ħiliet u t-tixjiħ demografiku jħallu liż-żgħażagħ aktar esposti għar-radikalizzazzjoni u l-kriminalità, u li l-pressjonijiet ambjentali jistgħu jżidu r-riskji fiż-żoni rurali u muntanjużi. Fiż-żewġ każijiet, il-proġetti lokali u reġjonali huma parti mir-rispons.

Fl-aħħar nett, il-Kumitat jitlob li jkun involut formalment fl-evalwazzjoni ta’ kif jiġu implimentati l-fondi, biex tissaħħaħ ir-responsabbiltà demokratika u jinżamm l-istrument ankrat fir-realtajiet fil-prattika.

Kwotazzjoni

Ir-relatur Anne Rudisuhli (FR/Renew Europe), Kunsillier Dipartimentali ta’ Bouches-du-Rhône: “L-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi strateġiċi fis-sigurtà interna, mhux biss benefiċjarji tal-finanzjament Ewropew. Il-governanza ta’ dan l-istrument trid tkun ukoll f’diversi livelli mill-istadju ta’ programmazzjoni ’l quddiem, aktar milli biss fi tmiem il-proċess: l-awtoritajiet lokali jridu jiġu kkonsultati u involuti b’mod attiv fl-ippjanar, il-koordinazzjoni u l-implimentazzjoni operattiva tal-azzjonijiet appoġġati skont dan ir-Regolament, u b’mod partikolari fl-identifikazzjoni tal-ħtiġijiet u l-prijoritajiet fil-livell territorjali.”

Sfond

• Filmat u ritratti tas-sessjoni plenarja tal-KtR.

• L-Opinjoni adottata hija parti minn sensiela ta’ 20 Opinjoni li dwarhom il-KtR qed jaħdem biex jivvaluta aspetti u regolamenti speċifiċi tal-baġit fit-tul futur tal-UE 2028-34: iċċekkja l-pjan direzzjonali tal-Opinjonijiet.

• Aqra l-opinjoni “Appoġġ tal-Unjoni għas-sigurtà interna għall-perjodu mill-2028 sal-2034”. 

Kuntatt

Víctor Moreno Morales de Setién
Tel: +32 475999662
victor.morenomoralesdesetien@cor.europa.eu