Tá sé á éileamh ag ceannairí áitiúla agus réigiúnacha go ndéanfaí maoiniú don taighde agus don nuálaíocht a dháileadh go cothrom chun tacaíocht níos fearr a thabhairt do réigiúin thearcfheidhmíochta

D’iarrréigiúin agus cathracha maoiniú méadaithe do thaighde agus nuálaíocht (T&N;I) agus margadh taighde aontaithe le linn chruinniú an Choimisiúin um Beartas Sóisialta, Oideachas, Fostaíocht, Taighde agus Cultúr (SEDEC) an 6 Márta. Thathantaigh siad ar an Aontas agus ar na Ballstáit an sprioc 3 % de OTI a bhaint amach maidir le T&F;I, lena n-áiritheofar dáileadh cothrom acmhainní, go háirithe ar na réigiúin is boichte. Ar an gclár oibre freisin bhí díospóireachtaí maidir le cothroime idirghlúine, cearta na mban, idirphlé leis an óige, agus an chéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) eile.

An Limistéar Eorpach Taighde a thógáil

Braitheann rath an Limistéir Eorpaigh Taighde (LET) ar shamhail níos cuimsithí lena neartaítear réigiúin bheagfhorbartha, lena laghdaítear neamhionannais, agus lena n-uasmhéadaítear tionchar na nuálaíochta, léirigh comhaltaí SEDEC i ndréacht-tuairim a glacadh an 6 Márta. Chuir na ceannairí áitiúla agus réigiúnacha in iúl gur réiteach é moil nuálaíochta a chruthú chun réigiúin ardfheidhmíochta agus ísealfheidhmíochta a nascadh, éiceachórais chomhoibríocha a chothú agus borradh a chur faoin iomaíochas áitiúil. D’iarr siad go ndéanfaí comhtháthú níos láidre idir an beartas comhtháthaithe agus Fís Eorpach chun tacaíocht níos fearr a chur ar fáil do réigiúin tearcfheidhmíochta. Chuir na comhaltaí i dtábhacht go bhfuil ról ríthábhachtach ag na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha maidir leis an nuálaíocht áitiúil a ailíniú le tosaíochtaí an Aontais chun comhtháthú agus cuimsitheacht a chothú i spriocanna LET. Leag siad béim ar an ngá atá le faireachán níos trédhearcaí agus níos réigiúnaithe a dhéanamh ar thionscnaimh LET chun tairbhí cothroma a áirithiú.

Seo mar a labhair an Rapóirtéir Melanie Kühnemann-Grunow (DE/PSE): “Ní mór don Limistéar Eorpach Taighde a bheith cuimsitheach, uaillmhianach agus dea-mhaoinithe. Chun bearnaí sa taighde a líonadh, údaráis áitiúla agus réigiúnacha a chumhachtú, agus an sprioc 3 % OTI don taighde agus don taighde a bhaint amach; nuálaíocht, tá infheistíochtaí spriocdhírithe, sineirgí níos fearr agus comhar Eorpach níos láidre de dhíth orainn. Tá todhchaí na hEorpa ó thaobh na nuálaíochta de ag brath uirthi.” 

Cothroime idirghlúine

Bhí malartú tuairimí ag na comhaltaí maidir le doiciméad oibre maidir le cothroime idirghlúine inar leagadh béim ar bheartais inbhuanaithe, ar chothromas eacnamaíoch, agus ar ról na n-údarás áitiúil agus réigiúnach maidir le bearta cothroma a áirithiú don óige agus do na glúine atá le teacht.

Seo mar a labhair an Rapóirtéir Tine Radinja (SI/na Glasaigh): “Níprionsabal amháin í an chothroime idirghlúine; Is freagracht é. Tá sé de dhualgas ar na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha beartais a chur chun feidhme lena gcosnaítear acmhainní, lena gcuirtear an inbhuanaitheacht chun cinn agus lena gcothaítear comhtháthú sóisialta — lena n-áirithítear go bhfaighidh na glúine atá le teacht sochaí atá cóir, athléimneach agus cuimsitheach le hoidhreacht.’

 Debate on the Roadmap for women’s rights

Chun ceiliúradh a dhéanamh ar Lá Idirnáisiúnta na mBan an 8 Márta agus ar ghlacadh Threochlár an Choimisiúin Eorpaigh um Chearta na mBan le déanaí, d’athdhearbhaigh ceannairí áitiúla agus réigiúnacha a dtiomantas don chomhionannas inscne. Cé go bhfuil dul chun cinn déanta, tá bearnaí inscne pá agus pinsin fós ann agus tá éagothromaíochtaí eile ann. Leag na Feisirí béim ar a thábhachtaí atá sé rannpháirtíocht na mban sa pholaitíocht a mhéadú, agus ar ról na gcuótaí maidir le cothromaíocht inscne a fheabhsú ar gach leibhéal rialtais ar mhaithe le sochaí níos cothroime. D’iarr ceannairí áitiúla agus réigiúnacha freisin go mbeadh bearta spriocdhírithe ann chun cothromaíocht oibre is saoil níos fearr a áirithiú, chun sláinte agus folláine na mban a fheabhsú agus chun foréigean inscnebhunaithe a chomhrac, agus béim á leagan acu ar chearta na mban mar chearta bunúsacha an duine.

Idirphlé óige SEDEC le hionadaithe óige

In idirphlé óige tiomnaithe le hionadaithe ó eagraíochtaí óige Eorpacha amhail Fóram Eorpach na nÓg agus Óige na Tuaithe, leag comhaltaí SEDEC béim ar an luach a bhaineann le nasc láidir idir daoine óga agus na húdaráis áitiúla agus d’athdhearbhaigh siad a dtiomantas chun rannpháirtíocht na hóige sa daonlathas áitiúil a fheabhsú. D’aontaigh siad leis na hionadaithe don óige maidir leis an ngá atá le seirbhísí poiblí ar ardchaighdeán, amhail oideachas agus cúram sláinte (meabhrach), agus chuir siad i bhfios go láidir go bhfuil infheistíocht san oideachas, sa bhonneagar agus sa digitiú ríthábhachtach don chuimsiú agus don tslándáil. Dúirt ceannairí áitiúla agus réigiúnacha gur gá éisteacht le daoine óga agus páirt a thabhairt dóibh sa chinnteoireacht chun Eoraip láidir dhaonlathach a bhaint amach.

 An chéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil eile

Tar éis fhoilsiú na Teachtaireachta ón gCoimisiún Eorpach dar teideal TheRoad to the Next Multiannual Financial Framework [An Bóthar i dtreo an Chéad Chreata Airgeadais Ilbhliantúil Eile], phléigh comhaltaí SEDEC na príomhthosaíochtaí roimh an togra ón gCoimisiún Eorpach le haghaidh an chreata iar-2027, a bhfuiltear ag súil leis i mí Iúil 2025. Chuir siad i bhfios go láidir nach féidir buiséad an Aontais a theorannú d’aistriú comhshaoil eacnamaíoch amháin ach go gcaithfidh sé cearta sóisialta a ráthú freisin d’Eoraip níos cothroime agus níos athléimní. Cé go n-aithníonn siad an phráinn a bhaineann le hinfheistíochtaí i réimse na cosanta, chuir siad i bhfios go láidir nár cheart go rachadh sé chun dochair do phríomhréimsí eile. Leag na ceannairí áitiúla béim ar an ngá atá le Beartas Comhtháthaithe láidir, rialachas il-leibhéil agus cur chuige áitbhunaithe sa CAI nua.

 Cheap Comhaltaí Choimisiún SEDEC triúr rapóirtéirí nua freisin: 

• Yonnec Paulet (BE/PSE), Comhalta de Chomhairle Bhardasach Berchem-Sainte-Aga, don tuairim maidir le “Straitéis an Aontais i gcoinne na bochtaineachta”;
• Emil Boc (RO/PPE), Méara Bhardas Cluj-Napoca, Cluj Count, don tuairim maidir leis an ‘Aontas Scileanna’;
• Carina Ohlsson (SE/PSE),Comhalta den Chomhairle Bardais, Bardas Lidköping, rapóirtéir réamhcheaptha don tuairim maidir le “Treochlár do Chearta na mBan”. 

Chun breathnú arís ar an gcruinniú, cliceáil anseo. Beidh an chéad chruinniú eile de chuid SEDEC ar siúl an 7 Bealtaine 2025.