Tá na réigiúin agus na cathracha i gcoinne na gciorruithe atá beartaithe ar chistiú iascaigh

Chuir ceannairí áitiúla agus réigiúnacha a n-imní in iúl don Choimisinéir Kadis go lagódh ciorruithe pobail chósta agus slándáil bia.

Le linn díospóireachta leis an gCoimisinéir Eorpach um Iascach agus um na hAigéin, Costas Kadis, an 1 Iúil, d’iarr Coiste Eorpach na Réigiún (CnaR) go gcoinneofaí cistiú ón Aontas atá tiomnaithe don iascach, don dobharshaothrú agus do phobail chósta ar na leibhéil reatha ar a laghad. Thug ceannairí áitiúla agus réigiúnacha rabhadh go bhfuil an baol ann, leis an laghdú atá beartaithe ar acmhainní faoin gcéad Chreat Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) eile do 2028-34, go mbainfí an bonn d’athléimneacht na réigiún cósta agus go gcuirfí teorainn le cumas na hearnála rannchuidiú le cuspóirí comhshaoil, aeráide agus fuinnimh an Aontais.

Le linn sheisiún iomlánach CnaR, chuir comhaltaí CnaR i bhfios go láidir go bhfuil an t-iascach agus an dobharshaothrú ríthábhachtach ó thaobh an gheilleagair, na sochaí agus an chultúir de do roinnt mhaith réigiún cósta, oileánach agus is forimeallaí san Aontas, rud a thacaíonn le poist, táirgeadh bia, tionscail phróiseála, lóistíocht agus turasóireacht, agus féiniúlachtaí áitiúla á gcothú ag an am céanna, an oidhreacht chultúrtha á caomhnú agus rannchuidiú le biafhlaitheas na hEorpa. Maidir le cur chun feidhme beartais, tá na húdaráis áitiúla agus réigiúnacha réidh chun ról lárnach a imirt chun cuspóirí an Chomhbheartais Iascaigh (CBI) agus an Chomhshocraithe Aigéin a bhaint amach, trí bhainistiú iascaigh agus dobharshaothraithe, nuálaíocht, oiliúint, forbairt chósta agus forfheidhmiú rialacha iascaigh agus comhshaoil, lena n-áiritheofar go bhfreagróidh beartais go héifeachtach do réaltachtaí críochacha agus do riachtanais na bpobal cósta.

I ndáil leis sin, is oth le CnaR gurb é an leithdháileadh atá beartaithe don iascach agus don dobharshaothrú an leithdháileadh a d’fhulaing an laghdú is airde i gcéatadán i measc réimsí beartais an Aontais faoin gcéad CAI eile. Dá bhrí sin, sa tuairim faoi stiúir Thibaut Guignard (FR/PPE), Méara Ploeuc-l'Hermitage, iarrtar buiséad imfhálaithe ráthaithe a bheidh coibhéiseach ar a laghad leis an gclárthréimhse reatha. Iarrtar sa tuairim freisin caibidil thiomnaithe iascaigh agus dobharshaothraithe laistigh de na Pleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnacha (NRPPanna) chun infheictheacht agus neamhspleáchas CBI a chosaint. Chun a áirithiú go mbainfear amach leis an gcreat cistiúcháin a bheidh ann amach anseo do na críocha uile, iarrann an Coiste go ndéanfaí measúnú críochach ex ante ar a thionchair shocheacnamaíocha, agus aird ar leith á tabhairt ar limistéir iargúlta, ar oileáin agus ar na réigiúin is forimeallaí. 

Ina theannta sin, tugtar rabhadh sa tuairim go bhfuil baol ann go ndéanfar crapadh suntasach ar an earnáil agus cuirtear i bhfios go láidir nach mór an inbhuanaitheacht chomhshaoil agus an athléimneacht shocheacnamaíoch a bheith fite fuaite ina chéile. Ní mór acmhainní airgeadais leordhóthanacha a bheith ag CBI chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin phráinneacha amhail an t-athrú aeráide, cailliúint na bithéagsúlachta agus truailliú in éiceachórais mhuirí, agus athnuachan ó ghlúin go glúin. Iarrtar sa tuairim freisin go ndéanfaí infheistíocht níos mó in athchóiriú éiceachóras, i ndícharbónú, i nuachóiriú cabhlaigh agus i nuálaíocht, agus go neartófaí an tacaíocht d’iascaigh chósta ar mhionscála, d’fhostaíocht ardcháilíochta, do dhálaí oibre níos sábháilte, agus do chomhionannas inscne. 

Ar deireadh, éilíonn ceannairí áitiúla agus réigiúnacha go mbeidís rannpháirteach go córasach i gceapadh, i gcur chun feidhme agus i bhfaireachán na mbeartas iascaigh agus muirí, i gcomhréir le prionsabail an rialachais il-leibhéil.

Sleachta 

rapóirtéir CnaR Thibaut Guignard (FR/PPE), Méara Ploeuc-l’Hermitage: ‘Is earnálacha straitéiseacha don Aontas iad an t-iascach agus an dobharshaothrú, earnálacha atá ríthábhachtach chun slándáil bia, comhtháthú críochach agus forbairt pobal cósta a áirithiú. Laistigh de Choiste Eorpach na Réigiún, iarraimid go dtabharfaí tacaíocht airgeadais láidir, chobhsaí agus thiomnaithe don Chomhbheartas Iascaigh chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin shóisialta, eacnamaíocha agus chomhshaoil uile atá os comhair na hearnála. Tacaímid freisin le hathnuachan ó ghlúin go glúin agus le cur chuige forbartha áitiúla faoi stiúir an phobail a neartú, chomh maith le ról lárnach na n-údarás réigiúnach agus áitiúil maidir le todhchaí fíor-inbhuanaithe a thógáil d’iascaigh na hEorpa.’

Costas Kadis, an Coimisinéir Eorpach um Iascach agus um na hAigéin: “xxx”

Cúlra

• Grianghraif agus físeáin ón Seisiún Iomlánach.
• Lean cuntas na seirbhíse Preasa ar X.
• Ghlac Coimisiún Euroepan i mí Iúil 2025 togra le haghaidh an chéad Chreata Airgeadais Ilbhliantúil (CAI) eile don tréimhse 2028-2034. Áirítear sa CAI nua tacaíocht do chur chun feidhme na nithe seo a leanas: i) an Comhbheartas Iascaigh, ii) an Comhshocrú Eorpach Aigéin agus iii) beartas muirí agus dobharshaothraithe an Aontais, mar chuid den Chiste Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnaí (Ciste RNIC). Is ionstraim bainistíochta comhroinnte aonair é an Ciste a chomhdhlúthaíonn iliomad réimsí beartais agus a fheidhmíonn trí Phleananna Comhpháirtíochta Náisiúnta agus Réigiúnacha (NRPPanna) agus trí leabhar rialacha aonair.
• I mí Aibreáin 2025, ghlac CnaR tuairim maidir leis an gComhshocrú Eorpach um na hAigéin, faoi stiúir Mätta Ivarsson (SE/na Glasaigh). Tuilleadh eolais.
• I mí an Mheithimh 2025, chuaigh CnaR isteach i dTreisiú agus Sampláil na nAigéan; an Chomhghuaillíocht um Athléimneacht Chósta, a seoladh le linn Chomhdháil na Náisiún Aontaithe maidir leis na hAigéin 2025 in Nice. Preaseisiúint.
• I mí an Mheithimh 2026, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach an chéad tuarascáil shóisialta bhliantúil maidir leis na hearnálacha iascaigh, dobharshaothraithe agus próiseála. Cuireadh i láthair é ag an gComhairle Talmhaíochta agus Iascaigh an 22 Meitheamh, agus bhí malartú tuairimí ag airí iascaigh an Aontais freisin maidir leis an meastóireacht ar an rialachán maidir leis an gComhbheartas Iascaigh (CBI). Tuilleadh eolais. 

Teagmháil:

Hélène Dressen

Teil: +32 471 50 27 95

Helene.dressen@cor.europa.eu